IELTS Reading 14: Topic Sentences and Function Words — however, in contrast, therefore

Reading Sarlavhalarni moslashtirish (Matching Headings) Lesson 3 of 4
Lessons in this topic · 3/4
  1. IELTS Reading 12: Intro to Matching Headings — Reading for Gist, Not Detail
  2. IELTS Reading 13: Eliminating Distractor Headings — Too Narrow, Too Broad, Wrong Focus
  3. IELTS Reading 14: Topic Sentences and Function Words — however, in contrast, therefore
  4. 4 IELTS Reading 15: Matching Headings — Full Passage Practice (Mixed Review)

Paragrafning "yuragi" qayerda?

"Birinchi jumlani o'qing" — yaxshi boshlang'ich qoida, lekin IELTS darajasidagi matnlarda topic sentence (paragrafning asosiy jumlasi) har doim ham birinchi o'rinda turmaydi. Bu darsda uni qayerdan qidirishni va bog'lovchi so'zlar (function words) paragrafning vazifasini qanday "aytib qo'yishini" o'rganamiz.

Topic sentence qayerda bo'lishi mumkin?

Ko'pincha — birinchi jumlada. "Urban farming has transformed how cities feed themselves. In Detroit, for example..." — birinchi jumla g'oya, qolgani misol.

Ba'zan — ikkinchi jumlada. Birinchi jumla oldingi paragrafga "ko'prik" bo'lsa: "Such successes, however, tell only half the story. The costs of urban farming are substantial..." — asosiy g'oya (xarajatlar) ikkinchi jumlada.

Ba'zan — oxirgi jumlada. Paragraf dalillar bilan boshlanib, xulosa bilan tugasa: misollar, misollar... "Taken together, these findings suggest that..." — mana g'oya, eng oxirida.

Qoida: birinchi jumla misol, raqam yoki savol bilan boshlansa — topic sentence keyinroqda. "For example" bilan boshlangan paragraf bo'lmaydi — demak g'oyani pastdan qidiring.

Function words — paragrafning yo'l belgilari

Bog'lovchi so'zlar paragraf nima qilayotganini (vazifasini) bildiradi — bu esa to'g'ri sarlavhaga eng qisqa yo'l:

however, yet, in contrast, on the other hand

burilish/qarama-qarshilik — paragraf oldingi fikrga QARSHI yoki boshqa tomonini ko'rsatadi

therefore, as a result, consequently, this explains why

natija/xulosa — paragraf oqibat yoki yakun beradi

for instance, such as, one striking example

misol — paragraf oldingi g'oyani dalillaydi (g'oyaning o'zi oldingi paragrafda!)

traditionally, for centuries, it was once believed

tarixiy fon — paragraf o'tmishni tasvirlaydi (ko'pincha keyin "however..." keladi)

📌 Eslatma: sarlavhalar ro'yxatida ham xuddi shu vazifa so'zlari bo'ladi: "A change of direction", "The consequences of...", "An earlier approach". Paragraf vazifasini aniqlasangiz, sarlavha vazifasi bilan juftlashtirasiz — so'zlar mos kelmasa ham!

Amaliyot 1. Paragraf shunday boshlanadi: "One striking example is the city of Freiburg, where solar panels now cover a third of all rooftops..." Bu paragrafning topic sentence'i haqida nima deyish mumkin?

Amaliyot 2. Paragraf: "For centuries, doctors believed that stomach ulcers were caused by stress and spicy food. Patients were told to rest and change their diet. However, in the 1980s two Australian scientists showed that most ulcers are in fact caused by a bacterium — a discovery that transformed treatment and won them the Nobel Prize." Qaysi sarlavha to'g'ri?

Amaliyot 3. Sarlavhalar ro'yxatida: "(i) A surprising turnaround" va "(ii) A long-held assumption". Matnda B paragrafi "Traditionally, farmers assumed that..." bilan boshlanib, faqat o'sha eski qarashni tasvirlaydi; C paragrafi esa "Recent field trials, however, point the other way..." bilan boshlanadi. Qaysi juftlash to'g'ri?

Kalit so'zlar — Key vocabulary

topic sentence
paragrafning asosiy jumlasi
function word
vazifa/bog'lovchi so'z
turnaround
keskin burilish
long-held assumption
uzoq yillik taxmin
to overturn
ag'darmoq, bekor qilmoq
consequently
natijada
in contrast
bundan farqli o'laroq
bacterium
bakteriya

Xulosa

  • Topic sentence har doim birinchi jumla emas — 2-jumlada yoki oxirida bo'lishi mumkin.
  • "For example" bilan boshlangan paragraf — oldingi g'oyaning davomi; zanjirni ko'ring.
  • however/therefore/traditionally — paragraf VAZIFASINING belgilari.
  • Sarlavhani so'z bilan emas, vazifa bilan juftlashtiring: "however..." ↔ "A turnaround".