Koreys Tili, 2-dars: Zamonlar
A/V-아/어요, A/V-았었어요, V-(으)ㄹ 거예요, V-고 있다, A/V-았/었었어요
Koreys tilida zamonlar o'zbek tili zamonlariga o'xshab ketadi, chunki hammamiz bir xil zamonda yashayamiz. Qanaqa zamonlar keldi-a o'zi !?
1. Present Tense A/V-아/어요 (Hozirgi zamon: Norasmiy-hurmat uslub)
Koreyscha: 일상생활에서 가장 많이 사용하는 친근하고 공손한 표현입니다.
O'zbekcha: Kundalik hayotda eng ko'p ishlatiladigan, ham yaqinlikni, ham hurmatni ifodalovchi hozirgi zamon shakli.
Qoida:
O'zak oxirida ㅏ, ㅗ bo'lsa: -아요 (살다 \(\rightarrow \) 살아요)
Boshqa unlilar bo'lsa: -어요 (먹다 \(\rightarrow \) 먹어요)
하다 bilan tugasa: -해요 (공부하다 \(\rightarrow \) 공부해요)
Misollar (Examples):
저는 지금 커피를 마셔요.
(Men hozir kofe ichyapman.)날씨가 정말 좋아요.
(Havo haqiqatdan ham yaxshi.)제 친구는 매일 운동을 해요.
(Do'stim har kuni sport bilan shug'ullanadi.)지금 음악을 들어요.
(Hozir musiqa tinglayapman.)
2. Past Tense A/V-았었어요 (O'tgan zamon)
Koreyscha: 이미 일어난 일이나 동작, 과거의 상태를 표현합니다.
O'zbekcha: Allaqachon sodir bo'lib o'tgan ish-harakat yoki o'tgan zamondagi holatni ifodalaydi. (Kundalik nutqda ko'pincha 아/었어요 shaklida qisqaradi).
Qoida:
O'zakda ㅏ, ㅗ bo'lsa: -았어요 (보다 \(\rightarrow \) 봤어요 / 보았어요)
Boshqa unlilar bo'lsa: -었어요 (읽다 \(\rightarrow \) 읽었어요)
하다 bilan tugasa: -했어요 (일하다 \(\rightarrow \) 일했어요)
Misollar (Examples):
어제 영화를 봤어요 (보았어요).
(Kecha kino ko'rdim.)아까 점심을 많이 먹었어요.
(Boyagi tushlikda ko'p ovqat yedim.)작년에 한국에 왔어요 (왔었어요).
(O'tgan yili Koreyaga kelganman.)주말에 쇼핑을 했어요.
(Dam olish kuni shopping qildim.)
3. Future Tense V-(으)ㄹ 거예요 (Kelasi zamon)
Koreyscha: 앞으로 할 계획, 자신의 의지, 또는 미래의 일을 추측할 때 사용합니다.
O'zbekcha: Kelajakdagi reja, maqsad yoki taxminlarni ifodalash uchun ishlatiladi (-moqchiman, -aman/-yman).
Qoida:
Unli bilan tugasa: -ㄹ 거예요 (가다 \(\rightarrow \) 갈 거예요)
Undosh bilan tugasa: -을 거예요 (먹다 \(\rightarrow \) 먹을 거예요)
Misollar (Examples):
내일 친구를 만날 거예요.
(Ertaga do'stim bilan uchrashmoqchiman / uchrashaman.)주말에 집에서 쉴 거예요.
(Dam olish kuni uyda dam olmoqchiman.)저녁에 비가 올 거예요.
*(Kechqurun yomg'ir yog'sa kerak / yog'adi - Taxmin)매운 음식을 먹을 거예요.
(Achchiq ovqat yemoqchiman.)
4. Progressive Tense V-고 있다 (Hozirgi davomli zamon)
Koreyscha: 어떤 동작이 현재 진행 중임을 확실하게 표현합니다.
O'zbekcha: Ma'lum bir ish-harakatning ayni damda (hozir) davom etayotganini aniq ko'rsatadi (-yapti).
Qoida: Fe'l o'zagiga to'g'ridan-to'g'ri -고 있다 (nutqda -고 있어요) qo'shiladi.
Misollar (Examples):
전화하지 마세요. 지금 운전하고 있어요.
(Telefon qilmang. Hozir mashina haydayapman.)동생은 방에서 자고 있어요.
(Ukam/singlim xonasida uxlanyapti.)지금 친구를 기다리고 있어요.
(Hozir do'stimni kutyapman.)한국 드라마를 보고 있어요.
(Koreys serialini ko'ryapman.)
5. Past Perfect Tense A/V-았/었었어요 (Uzoq o'tgan zamon / Tugallangan o'tgan zamon)
Koreyscha: 과거에 일어난 일이 현재까지 계속되지 않고, 이미 끝났음을 강조합니다. "예전에는 그랬지만 지금은 아니다"라는 의미가 강합니다.
O'zbekcha: O'tgan zamonda sodir bo'lgan va hozirgi vaqt bilan aloqasi butunlay uzilgan, o'tmishda qolib ketgan holatni bildiradi. "Ilgari shunday bo'lgandi (lekin hozir unday emas)" ma'nosini beradi.
Misollar (Examples):
어렸을 때 담배를 피웠었어요 (피웠었어요).
(Yoshligimda tamaki chekkan edim. - Hozir mutlaqo chekmayman.)예전에 그 사람을 사랑했었어요.
(Ilgari u insonni sevgan edim. - Hozir sevmayman, tuyg'ular tugagan.)주말에 아팠었어요.
(Dam olish kunlari juda kasal bo'lgandim. - Hozir butunlay tuzalib ketdim.)작년에 한국에 갔었어요.
(O'tgan yili Koreyaga borgandim. - Hozir u yerda emasman, qaytib kelganman.)