Assalomu alaykum.
Agar siz bu matnni oʻqiyotgan boʻlsangiz, demak yuzta darsni oxirigacha oʻqib chiqdingiz. Buni koʻp odam qilmaydi. Shuning uchun birinchi gap oddiy: rahmat.
Bu xatni yozishdan maqsad — yangi narsa oʻrgatish emas. Faqat bir necha gapni aytib qoʻyish.
Birinchisi. Siz PM-1 da razryaddan boshlagansiz — 25 dagi 2 nima uchun ikkita emas, yigirmata ekanidan. Bu juda kichik savolga oʻxshaydi. Lekin oʻsha savol yetmish beshinchi darsda ham qaytib keldi: ikki xonali son 10a + b boʻladi, a + b emas. Kursda kichik gʻoyalar yoʻqolmaydi — ular keyin qurol boʻlib qaytadi.
Ikkinchisi. Bu kursda bir formula uch marta uchradi. Harakatda S = v × t, ishda ish = unumdorlik × vaqt, savdoda qiymat = narx × miqdor. Uchalasida oʻrtadagi kattalik bitta maʼnoni bildiradi: bitta birlikka toʻgʻri keladigan miqdor.
Agar siz buni koʻrgan boʻlsangiz, uch dars oʻrniga bitta gʻoya oʻrgangansiz. Matematika aslida shunday ishlaydi — u qoidalarni koʻpaytirmaydi, ularni kamaytiradi.
Uchinchisi. Kursning eng foydali savoli hech qanday hisob talab qilmaydi: javob mantiqiymi?
Velosipedda 120 km/soat. Eritmadagi sof tuz eritmaning oʻzidan ogʻir. Ehtimollik 1,2. Yordamchi kelgach ish sekinlashdi. Bu javoblarning hammasi bitta savol bilan ushlanadi va uni berish uchun kalkulyator kerak emas.
Toʻrtinchisi. Bu kursda «bilmayman» bir necha marta toʻgʻri javob boʻldi.
Nokning narxi berilmagan masalada (PM-94) toʻgʻri javob — maʼlumot yetarli emasligini aytish. Dirixle prinsipida (PM-97) toʻgʻri javob — bunday ikki kishi borligini isbotlash, lekin kimligini aytmaslik. Namunada (PM-99) toʻgʻri javob — bu hali isbot emas, faqat taxmin ekanini tan olish.
Nimani bilmasligini aniq bilish — koʻnikma. Va u matematikadan tashqarida ham kerak boʻladi.
Beshinchisi. Endi nima qilish haqida.
Agar imtihonga tayyorlanayotgan boʻlsangiz — SAT Math kursi sizni kutmoqda. U inglizcha, lekin matematikasi tanish: har bir darsning oxiridagi «Kalit soʻzlar» roʻyxati aynan shu oʻtish uchun yozilgan edi. Siz inglizcha atamalarni bilmasdan yodlab qoʻygansiz.
Agar shunchaki oʻqishni istasangiz — «Matematika olami» javoni bor: al-Xorazmiy, Beruniy, Ulugʻbek, tabiatdagi namunalar, jumboqlar.
Va yana bir yoʻl bor, u eng kam qadrlanadi: qayta oʻqish. Ikkinchi marta oʻqilgan dars birinchisidan butunlay boshqacha koʻrinadi — chunki endi siz undan keyingisini ham bilasiz.
Oxirgisi. Yuz dars sizni tezroq hisoblaydigan qilgan boʻlishi mumkin. Lekin men boshqa narsaga umid qilaman.
Umid qilamanki, endi siz diagrammaga qaraganda oʻqning qayerdan boshlanganini koʻrasiz. Reklamadagi «katta paket — tejamkor» degan yozuvni oʻqiganda telefonni olib, narxni miqdorga boʻlasiz. Kimdir «oʻrtacha maosh shuncha» deganda, medianani soʻraysiz.
Bu koʻnikmalar imtihon uchun emas. Ular hayot uchun — va ularni yuzta darsdan olib chiqib ketish mumkin.
Yoʻlingiz ochiq boʻlsin.
Prime Math