Koreys tili, 30 - dars: O'zlashtirma gaplar

1. Direct Quotations (Koʻchirma gap - Boricha yetkazish)

Bu grammatika boshqa bir shaxsning aytgan gapini yoki oʻzimiz avval aytgan fikrni hech qanday oʻzgarishsiz, xuddi oʻziday, soʻzma-soʻz yetkazib berish uchun ishlatiladi. Yozuvda koʻpincha qoʻshtirnoq (" ") belgisi qoʻllaniladi.

🇰🇷 Grammatika qoidasi (문법 규칙)

• Gap (Oʻzgarishsiz) + 라고 하다 / 라고 말하다

• Gap qanday tugashidan qatʼi nazar (darak, soʻroq, buyruq), uning orqasiga toʻgʻridan-toʻgʻri 라고 하다 yoki 라고 말하다 (demoq, gapirmoq) qoʻshiladi.

💡 Foydalanish holatlari va misollar (용법 및 예문)1️⃣ Birovning gapini aynan oʻzgartirmasdan yetkazish

Oʻzbek tiliga - deb aytdi, - deb gapirdi tarzida tarjima qilinadi.

• 🇰🇷 아노르 씨가 "저는 한국 음식을 좋아해요" 라고 했어요.

• 🇺🇿 Anor xonim: "Men koreys taomlarini yaxshi koʻraman", deb aytdi.

• 🇰🇷 선생님께서 "오늘 숙제를 꼭 하세요" 라고 말씀하셨습니다.

• 🇺🇿 Oʻqituvchi: "Bugun vazifani albatta bajaring", deb aytdilar.

2. Indirect Quotations (Oʻzlashtirma gap - Maʼnosini yetkazish)

Boshqa bir shaxsning gapini soʻzma-soʻz emas, balki uning maʼnosini oʻzgartirmasdan oʻz soʻzlarimiz bilan oʻzgartirib yetkazishdir. Gapning turiga (darak, soʻroq, taklif, buyruq) qarab qoʻshiladigan qoʻshimchalar turlicha boʻladi.

🇰🇷 Grammatika qoidasi (문법 규칙)① Darak gaplar (Declarative Sentences): -다고 하다

• Sifat (형용사): Oʻzakka directly + -다고 하다 (크다 ➡️ 크다고 하다)

• Feʼl (동사):

  • Undosh bilan tugasa: + -는다고 하다 (먹다 ➡️ 먹는다고 하다)

  • Unli bilan tugasa: + -ㄴ다고 하다 (가다 ➡️ 간다고 하다)

• Ot (명사): + -(이)라고 하다 (학생 ➡️ 학생이라고 하다)

• Oʻtgan zamon: + -았/었다고 하다 (오다 ➡️ 왔다고 하다)

② Soʻroq gaplar (Interrogative Sentences): -냐고 하다/묻다

• Sifat/Feʼl: Oʻzakka directly + -냐고 하다 yoki -냐고 묻다 (deb soʻramoq). (바쁘다 ➡️ 바쁘냐고 하다 / 먹다 ➡️ 먹냐고 하다)

③ Taklif gaplar (Suggestive Sentences): -자고 하다

• Feʼl: Birgalikda biror ishni qilish taklif qilinganda + -자고 하다 qoʻshiladi. (만나다 ➡️ 만나자고 하다)

④ Buyruq gaplar (Imperative Sentences): -(으)라고 하다

• Feʼl: Biror ishni bajarishni buyurganda yoki iltimos qilganda + -(으)라고 하다 qoʻshiladi. (읽다 ➡️ 읽으라고 하다 / 가다 ➡️ 가라고 하다)

• ⚠️ Diqqat: Agar gapda "Menga bering" (주세요) deyilgan boʻlsa, u 달라고 하다 ga, agar "Boshqa birovga bering" deyilgan boʻlsa, 주라고 하다 ga oʻzgaradi.

💡 Foydalanish holatlari va misollar (용법 및 예문)

• 🇰🇷 민수 씨가 오늘 친구를 만난다고 해요.

• 🇺🇿 Minsu bugun doʻsti bilan uchrashishini aytyapti (Darak gap).

• 🇰🇷 아까 자수르 씨가 저에게 어디에 가냐고 물어봤어요.

• 🇺🇿 Boya Jasur mendan qayerga ketyapsan deb soʻradi (Soʻroq gap).

• 🇰🇷 친구가 주말에 같이 미술관에 가자고 했어요.

• 🇺🇿 Doʻstim dam olish kunlari birga muzeyga borishni taklif qildi (boraylik dedi) (Taklif gap).

• 🇰🇷 의사 선생님께서 저에게 이 약을 매일 먹으라고 하셨어요.

• 🇺🇿 Shifokor menga bu dorini har kuni ichishni buyurdilar (iching dedilar) (Buyruq gap).

3. Indirect Quotation Contracted Forms (Oʻzlashtirma gapning qisqargan shakllari)

Kundalik jonli suhbatda (ogʻzaki nutqda) oʻzlashtirma gap qoʻshimchalari juda koʻp qisqartirib ishlatiladi. Bu nutqni tezlashtirish va ravon qilish uchun xizmat qiladi.

🇰🇷 Grammatika qoidasi (문법 규칙)

• Oʻtgan zamon qisqartmasi: -았/었대요 (먹었대요, 갔대요)

💡 Foydalanish holatlari va misollar (용법 및 예문)

• 🇰🇷 뉴스에서 들었는데 내일 날씨가 아주 춥대요.

• 🇺🇿 Yangiliklarda eshitdim, ertaga ob-havo juda sovuq boʻlarkan (추워진다고 해요 ➡️ 춥대요).

• 🇰🇷 동생이 배가 고프다고 같이 피자를 먹재요.

• 🇺🇿 Ukam qorni ochganini aytib, birga pitsa eylik deyapti (먹자고 해요 ➡️ 먹재요).

• 🇰🇷 사장님께서 지금 방으로 오래요.

• 🇺🇿 Boʻliq (shashligʻingiz) hozir xonaga kiring deyaptilar (오라고 해요 ➡️ 오래요).

🔍 Grammatikalarni oʻzaro solishtirish (Nozik farqlar)📌 Direct Quotations vs Indirect Quotations (Yetkazish uslubi farqi)

Direct Quotation (Koʻchirma gap) asosan yozma manbalarda, rasmiy bayonotlarda yoki biror kishining gapini xuddi magnitofon tasmasidek oʻzgartirmasdan iqtibos keltirganda ishlatiladi.

Indirect Quotation (Oʻzlashtirma gap) esa kundalik hayotda eng koʻp qoʻllaniladigan usul boʻlib, gap ichidagi olmoshlar (men, sen, u) gapirayotgan odamning nuqtayi nazariga qarab moslashtiriladi.

• Koʻchirma: 민수 씨가 "저는 학교에 가요" 라고 말했어요. (Minsu: "Men maktabga ketyapman", deb aytdi. - Gap ichidagi "저" Minsuning oʻzi).

• Oʻzlashtirma: 민수 씨가 자기가 학교에 간다고 했어요. (Minsu oʻzi maktabga ketayotganini aytdi. - "저" soʻzi uchinchi shaxs olmoshi "자기" yoki "그" ga oʻzgaradi).

📌 -(으)라고 하다 vs -(이)라고 하다 (Shakl oʻxshashligi tufayli adashtirish)

Bu ikki qoʻshimcha talaffuzda oʻxshash boʻlsa-da, mutloq boshqa maʼnolarni beradi:

-(으)라고 하다 buyruq gaplarning oʻzlashtirma shakli boʻlib, faqat FEʼLlar bilan keladi.
-(이)라고 하다 esa darak gaplarning oʻzlashtirma shakli boʻlib, faqat OTlar bilan keladi (shuningdek, ismni tanishtirganda ham ishlatiladi).

• 예문 1: 선생님이 저에게 책을 읽으라고 하셨어요. (Oʻqituvchi menga kitobni oʻqing dedilar. 읽다 - feʼl, buyruq).

• 예문 2: 그 사람은 자기가 대학생이라고 해요. (U odam oʻzini talaba ekanligini aytyapti. 대학생 - ot, darak).