Payshanba, ertalab. Ertaga Samarqandga chiqamiz. Otam kechqurun daftarni olib, yonimga oʻtirdi.
— Yoʻlga chiqishdan oldin bir narsani bilib olish kerak, — dedi u. — Qancha pul ketadi?
Uch xil son bor edi. Yoʻl — 300 km. Mashinaning sarfi — har 100 kilometrda 9,5 litr. Benzinning litri — 8 400 soʻm.
Birinchi qadam oson boʻldi: 300 ÷ 100 = 3. Yaʼni yoʻl uchta «yuz kilometr»dan iborat — bu boʻlinma.
Ikkinchi qadamda birinchi marta oʻnlik kasr bilan ishladim. 3 × 9,5. Otam aytdi: vergulni unut, 95 ni 3 ga koʻpaytir — 285 chiqadi. Keyin oʻnlik xonalarni sana: 9,5 da bitta xona bor, demak javobda ham bitta. 28,5 litr.
— Mantiqan ham toʻgʻri, — dedi u. — Har yuz kilometrga oʻn litrga yaqin, uch yuzga esa oʻttizga yaqin.
Uchinchi qadam eng kattasi edi: 28,5 × 8 400. Bu safar taxmin qilib koʻrdim — 30 litr, litri 8 mingdan — demak 240 ming atrofida.
Aniq hisob esa shunday chiqdi: 28 × 8 400 = 235 200, va 0,5 × 8 400 = 4 200. Ikkalasini qoʻshdim: 239 400 soʻm. Taxminimga juda yaqin — demak razryadda xato yoʻq.
— Endi bitta savol, — dedi otam kulib. — Bu faqat borish. Qaytish-chi?
Men bir zumda tushundim: yoʻl 600 kilometr boʻladi, benzin 57 litr, pul esa 478 800 soʻm. Masalada nima soʻralganini ikki marta oʻqish kerak ekan.
Otam hamyoniga qaradi va: «Yetadi», dedi. Ertaga yoʻlga chiqamiz.