Bir haftalik harorat

Story 48 of 100

Highlighted words are key vocabulary — tap one to see its translation. Colors show the part of speech:

Verb Adjective Adverb Expression

«Kuz bir haftada keldi» — shunday sarlavha bilan chiqdi tuman gazetasining dushanba soni.

Xabarda oʻtgan haftaning kunduzgi harorati berilgan edi. Avval jadval koʻrinishida:

dushanba , seshanba , chorshanba , payshanba , juma , shanba −1°, yakshanba −4°.

Uning yonida esa grafik turardi. Tahririyat buni bejiz qilmagan edi.

Jadvalda ettita son bor. Ularni bir-biri bilan solishtirish uchun koʻz oldinga-orqaga yugurishi kerak. Grafikda esa har bir kun bitta nuqta boʻlib turadi: gorizontal oʻqda kun, vertikal oʻqda daraja. Chorshanbada chiziq eng tepaga koʻtarilgan, keyin esa toʻxtovsiz pastga ketgan.

Harorat uzluksiz miqdor — soat oʻn birda ham, oʻn bir yarimda ham oʻz qiymati bor. Shuning uchun nuqtalarni chiziq bilan bogʻlash mumkin. Sotilgan gazetalar sonini shunday bogʻlab boʻlmaydi: yarimta gazeta yoʻq, u diskret miqdor.

Grafikning eng gapiradigan joyi — payshanba bilan juma orasi. Ikki kunda harorat dan ga tushgan: toʻrt daraja. Chiziqning oʻsha boʻlagi eng tik.

Haftaning eng issiq va eng sovuq kuni orasidagi farqni ham grafikdan oʻlchash mumkin: yuqoridagi nuqtadan pastdagisigacha |8 − (−4)| = 12 daraja.

Xabar oxirida bir eslatma bor edi. «Grafikni oʻqiyotganda avval shkalaga qarang» — deb yozilgandi. — «Bizning grafikda bitta katak 2 daraja. Buni sezmasangiz, hamma pasayish ikki barobar kichik koʻrinadi.»

Bu maslahat ob-havoga emas, hamma grafiklarga tegishli.

Matndagi atamalar

Kartani bosing — taʼrifi chiqadi.

jadval
qatorlarga va ustunlarga joylashtirilgan maʼlumot
grafik
maʼlumotning nuqtalar va chiziq bilan chizilgan koʻrinishi
nuqta
(x; y) juftligi tekislikda belgilangan joy
oʻq
koordinata tekisligining sonlar qoʻyilgan chizigʻi
uzluksiz miqdor
oraliq qiymatlari ham boʻladigan miqdor
diskret miqdor
faqat butun sonlarda boʻladigan miqdor
farq
ikki qiymat orasidagi uzoqlik
shkala
bitta katakning qiymati

Qoida va formulalar

Matnda ishlatilgan matematik qoida.

jadval → nuqtalar → chiziq

Jadvalning har bir ustuni bitta (x; y) nuqta beradi. Miqdor uzluksiz oʻzgarsa (harorat, vaqt), nuqtalar chiziq bilan bogʻlanadi.

  • (1; 3), (2; 5), (3; 8), (4; 6), (5; 2), (6; −1), (7; −4)
  • Eng katta farq: |8 − (−4)| = 12 daraja

Tekshirib koʻring

Matnni oʻqing, keyin hisoblang. Javobni bosib tekshiring.

1. Nega tahririyat jadvalning yoniga grafik ham qoʻydi?

2. Haftaning eng issiq va eng sovuq kunlari orasidagi farq necha daraja?

3. Qaysi ikki kun orasida harorat eng koʻp pasaydi?