Buvijonning bozordagi taxmini

Story 14 of 100

Highlighted words are key vocabulary — tap one to see its translation. Colors show the part of speech:

Verb Adjective Adverb Expression

Shanba kuni bozor gavjum. Afsona buvijoni bilan yurar, xaltani u koʻtarardi.

Sotuvchi uch narsani tarozidan olib qoʻydi: guruch 3 800, yogʻ 2 100, sabzi 1 450 soʻm.

— Hozir hisoblab beraman, opa, — dedi sotuvchi qalamni qidirib.

— Shoshmang, — kulib qoʻydi buvijon. — Yetti mingdan sal oshadi. Hamyonimda sakkiz ming bor, yetadi.

Afsona hayron qoldi. Buvijon hech narsa yozmadi, kalkulyator ham ishlatmadi — hammasini ogʻzaki hisob bilan qildi.

— Buvijon, qanday hisobladingiz?

— Aniq hisoblaganim yoʻq, qizim. Men yaxlitladim. Uch ming sakkiz yuz — deyarli toʻrt ming. Ikki ming yuz — ikki ming. Ming toʻrt yuz ellik — bir ming. Toʻrt qoʻshuv ikki qoʻshuv bir — yetti ming. Bu taqribiy qiymat, lekin menga shuning oʻzi kerak edi.

Sotuvchi hisobni tugatdi: 7 350 soʻm. Buvijonning taxmini atigi 350 soʻmga farq qilgan edi — bu farq xatolik deyiladi.

— Koʻrdingmi, — dedi buvijon sakkiz ming soʻmni uzatarkan. — Menga sonning oxirgi raqami emas, razryadi kerak edi. Yetti mingmi yoki yetmish mingmi — mana shu muhim.

Sotuvchi 650 soʻm qaytim berdi. Yoʻlda Afsona bir savol berdi:

— Taxminingiz aniq javobdan kichik chiqdi. Xato boʻlmaydimi?

— Xato emas, — dedi buvijon. — Men ikkitasini pastga tushirdim. Shuning uchun aniq javob taxmindan sal katta chiqishini oldindan bilardim. Faqat pulim shu farqni koʻtarardi.

Matndagi atamalar

Kartani bosing — taʼrifi chiqadi.

ogʻzaki hisob
qogʻozsiz, xayolan bajariladigan hisob
yaxlitladim
sonni yaqin yumaloq songa almashtirish
taqribiy qiymat
aniq emas, lekin yetarlicha yaqin javob
taxmin
hisoblashdan oldin javobning kattaligini aytish
xatolik
taxmin bilan aniq javob orasidagi farq
razryad
raqamning sondagi oʻrni: birlik, oʻnlik, yuzlik
aniq javob
toʻliq hisoblangan natija

Qoida va formulalar

Matnda ishlatilgan matematik qoida.

Yaxlitlab qoʻshish — taxminiy javob (≈)

Har bir sonni yaqin yumaloq songa almashtirib qoʻshsak, javob bir soniyada chiqadi. U aniq emas, shuning uchun ≈ belgisi qoʻyiladi — lekin pul yetadimi degan savolga javob berish uchun yetarli.

  • 3 800 + 2 100 + 1 450 ≈ 4 000 + 2 000 + 1 000 = 7 000
  • Aniq javob: 3 800 + 2 100 + 1 450 = 7 350

Tekshirib koʻring

Matnni oʻqing, keyin hisoblang. Javobni bosib tekshiring.

1. Buvijon nima uchun sonlarni yaxlitladi?

2. Buvijonning ogʻzaki taxmini qancha chiqdi?

3. Xariddan keyin hamyonda qancha pul qoldi?