Ikki doʻkon, bitta narx

Story 37 of 100

Highlighted words are key vocabulary — tap one to see its translation. Colors show the part of speech:

Verb Adjective Adverb Expression

Maktabga daftar kerak boʻlib qoldi. Nodira opa ikki doʻkonga qoʻngʻiroq qildi va javoblarni daftariga yozib oldi.

«Bilim» doʻkoni: yetkazib berish 30 000 soʻm, har bir daftar 6000 soʻm. «Zamon» doʻkoni: yetkazib berish atigi 10 000 soʻm, lekin har daftar 8000 soʻm.

— Qaysi biri arzon? — soʻradi Jasur.

— Nechta olishimizga qarab, — dedi Nodira opa. — Keling, hisoblaymiz.

Daftarlar sonini — u hozircha oʻzgaruvchin deb belgilashdi va ikki ifoda yozishdi: 30 000 + 6000n va 10 000 + 8000n.

— Ular qachon teng boʻladi? — dedi Nodira opa va ikkala ifodani tenglik belgisi bilan bogʻladi. Doskada nomaʼlumi ikkala tomonda turgan tenglama paydo boʻldi.

Afsona yechdi. Avval ikki tomondan 6000n ni ayirdi — chunki muvozanat qoidasi harfli hadga ham xuddi shunday ishlaydi. Qoldi: 30 000 = 10 000 + 2000n. Keyin 10 000 ni ayirdi: 20 000 = 2000n. Demak n = 10.

— Oʻn daftarda ikkalasi ham 90 000 soʻm, — dedi Afsona va tekshirdi: 30 000 + 60 000 = 90 000, 10 000 + 80 000 = 90 000. Toʻgʻri.

— Mana shu chegara nuqta, — dedi Nodira opa. — Undan kam olsak, «Zamon» arzon; koʻp olsak, «Bilim».

Maktabga 30 ta daftar kerak edi. Buyurtma «Bilim» doʻkoniga berildi — va u yerda 210 000 soʻm chiqdi, «Zamon»da esa 250 000 boʻlardi. Qirq mingga yaqin pul tenglamaning bir necha qatori evaziga tejaldi.

Matndagi atamalar

Kartani bosing — taʼrifi chiqadi.

oʻzgaruvchi
qiymati oʻzgarib turadigan miqdor
ifoda
harf, son va amallardan tuzilgan yozuv
tenglama
ikki ifodaning tengligi
muvozanat qoidasi
ikki tomonga bir xil amal qilish qoidasi
tekshirdi
javobni asl shartga qoʻyib sinash
chegara nuqta
ikki variant tenglashadigan qiymat

Qoida va formulalar

Matnda ishlatilgan matematik qoida.

Ikki ifodani tenglashtirish

Ikki variant qachon bir xil pul chiqarishini bilish uchun ularning ifodalarini tenglashtiramiz. Hosil boʻlgan tenglamada nomaʼlum ikkala tomonda boʻladi.

  • 30 000 + 6000n = 10 000 + 8000n
  • 20 000 = 2000n → n = 10 (ikkalasida ham 90 000 soʻm)

Tekshirib koʻring

Matnni oʻqing, keyin hisoblang. Javobni bosib tekshiring.

1. Nodira opa nima uchun darrov qaror qila olmadi?

2. Necha daftar olinganda ikki doʻkonning narxi tenglashadi?

3. Oʻsha nuqtada har ikki doʻkonda ham qancha toʻlanadi?