Yakshanba, kech.
Bugun haftalik jadvalni hisobladim. Murabbiy har oyning oxirida «necha soat mashgʻulot qilding?» deb soʻraydi, men esa har safar shoshib qolardim. Endi daftarga yozib boraman.
Dushanba: 1 soat 30 daqiqa. Chorshanba: 2 soat 15 daqiqa. Juma: 1 soat 45 daqiqa.
Birinchi qiyinchilik shu yerda boshlandi. Daqiqalarni soatga aylantirish kerak edi. 30 daqiqa — soatning yarmi, yaʼni 1/2. 15 daqiqa — choragi, 1/4. 45 daqiqa esa uchta chorak, 3/4.
Demak: 1 1/2, 2 1/4 va 1 3/4 soat. Butun son va kasr birga yozilgan bunday sonni aralash son deyilarkan.
Qoʻshishga urinib koʻrdim va yana toʻxtadim: maxrajlar har xil. Onam maslahat berdi — hammasini bir xil koʻrinishga keltir.
Men uchalasini ham notoʻgʻri kasrga aylantirdim. Buning uchun butun qismni maxrajga koʻpaytirib, suratga qoʻshish kerak ekan: 1 1/2 = 3/2 = 6/4, keyin 2 1/4 = 9/4, va 1 3/4 = 7/4.
Endi hammasi toʻrtdan boʻlak: 6/4 + 9/4 + 7/4 = 22/4.
Oxirgi qadam eng yoqimlisi boʻldi. 22 ni 4 ga boʻldim: 5 chiqdi, qoldiq 2. Demak 5 2/4, qisqartirsam — 5 1/2 soat.
Besh yarim soat. Koʻp emas ekan. Kelasi haftaga yana bir mashgʻulot qoʻshaman.
Bugun bir narsani tushundim: hisoblash uchun notoʻgʻri kasr qulay, aytish uchun esa aralash son. «Yigirma ikki toʻrtdan bir soat mashq qildim» degan gap gʻalati eshitiladi, «besh yarim soat» esa tabiiy.