Oʻtgan shanba kuni men supermarketda oʻn daqiqa vaqt sarfladim va telefonimning kalkulyatorida ikkita mahsulotni tekshirdim. Natija kutganimdan qiziqroq chiqdi.
Sabab oddiy. Javonlarda bir xil mahsulotning ikki xil paketi turadi, kattasining ustida esa koʻpincha «tejamkor paket» degan yozuv osilgan boʻladi. Men shu yozuvni tekshirmoqchi edim.
Umumiy narxga qarab hukm chiqarib boʻlmaydi — paketlarda har xil miqdor bor. Shuning uchun ikkalasini bir xil oʻlchovga keltirdim va birlik narxni hisobladim.
Birinchi mahsulot — yogurt.
Kichik paket: 400 g, 12 000 soʻm. 400 g — bu 0,4 kg, demak bir kilogrammi 12 000 ÷ 0,4 = 30 000 soʻm.
Katta paket: 1 kg, 27 000 soʻm. Bu yerda hisoblashning ham hojati yoʻq — bir kilogrammi 27 000 soʻm.
Farq sezilarli: kilosiga 3 000 soʻm. Bu safar «tejamkor paket» degan yozuv rost chiqdi.
Ikkinchi mahsulot — yuvish kukuni. Mana bu yerda qiziq boʻldi.
Kichik paket: 600 g, 21 000 soʻm. 600 g — 0,6 kg, demak 21 000 ÷ 0,6 = 35 000 soʻm/kg.
Katta paket: 3 kg, 111 000 soʻm. Hisoblaymiz: 111 000 ÷ 3 = 37 000 soʻm/kg.
Ya'ni katta paket kilogrammiga 2 000 soʻm qimmatroq. Uning ustida esa oʻsha «tejamkor» yozuvi turardi.
Bu yolgʻon emas — hech kim «arzonroq» deb yozmagan. Lekin taassurot notoʻgʻri: katta paketning umumiy narxi baland boʻlgani uchun u koʻzga jiddiy va foydali koʻrinadi.
Bir savol qolishi mumkin: nega doʻkon shunday qiladi? Sababi sodda — koʻpchilik xaridor taqqoslashni qilib oʻtirmaydi. Katta paketni olish qulay va odat boʻlib qolgan.
Xulosam. «Katta paket arzon» — bu qoida emas, taxmin. Uni har safar tekshirish kerak, va buning uchun bitta boʻlish yetadi: narxni miqdorga boʻling.
Oʻn daqiqada men bitta mahsulotda yutdim va bittasida ortiqcha toʻlovdan qutuldim. Har oyda shuncha xarid qilinsa, byudjetda sezilarli farq qoladi.
Keyingi safar javon oldida turganingizda telefonni oling. Bir boʻlish — bir necha soniya, foydasi esa har oy takrorlanadi.