1707 yilning kuzida Britaniya harbiy floti Oʻrta yer dengizidan uyiga qaytardi. Tunda, quyuq tumanda, kemalar Angliyaning janubi-gʻarbidagi Silli orollari qoyalariga urildi. Toʻrtta kema choʻkdi. Mingdan ortiq dengizchi halok boʻldi.
Sabab jangda ham, boʻronda ham emas edi. Kemalar oʻz oʻrnini bilmasdi.
Dengizda manzil ikkita sondan iborat. Birinchisi — kenglik, ikkinchisi — uzunlik. Kenglikni oʻlchash oson edi: quyoshning yoki Qutb yulduzining balandligiga qarab topilardi. Uzunlik esa vaqtga bogʻliq edi, dengizda toʻgʻri yuradigan soat esa hali yoʻq edi.
Shunday qilib, bitta koordinata aniq, ikkinchisi taxminiy boʻlardi. Kema xaritada nuqta emas, butun bir chiziq boʻylab «yoʻqolgan» hisoblanardi.
1714 yilda parlament bu masalani yechgan odamga katta mukofot eʼlon qildi. Mukofotni duradgor Jon Xarrison yasagan dengiz soati oldi — uning ustida yigirma yildan koʻproq ishlangan edi.
Qizigʻi shundaki, oʻsha yillarda matematiklar ham xuddi shu fikrga kelishgandi. 1637 yilda Rene Dekart tekislikdagi har bir nuqtani tartiblangan juftlik bilan belgilash mumkinligini yozib qoldirgan edi.
Bugungi mashq xaritalarida ham shunday: kemaning oʻrni (−4; 3) deb yoziladi. Birinchi son — abssissa, ikkinchisi — ordinata. Ishoralar esa chorakni aytib beradi: chapda va yuqorida — II chorak.
Agar har katak 10 km boʻlsa va kema (2; −3) dan (2; 4) ga oʻtsa, uning masofasi yetti katak, yaʼni 70 kilometr boʻladi — vertikal yoʻnalishda.
Dengizchilar buni juda qimmatga tushunishdi: bitta son yetmaydi.