Sherbek buvisining uyida eski daftarni topib oldi. Uning oxirgi sahifasida qoʻlda yozilgan jumboq bor edi.
«Bir hovlida uch qoʻshni yashaydi: Karim, Nodira va Bekzod. Ularning kasblari — dasturchi, shifokor va oshpaz. Har birida bitta kasb.
Birinchi shart:
Karim shifokor emas.
Ikkinchi shart: Nodira oshpaz emas.
Uchinchi shart: (bu yerda qogʻoz yirtilgan edi)».
Sherbek buvisidan soʻradi. Buvisi bir zum oʻylab, eslab qoldi: «Uchinchi shart oddiy edi — oshpaz Karimning singlisi».
«Demak Karim oshpaz emas», dedi Sherbek. Axir odam oʻzining singlisi boʻlolmaydi — bu shartdan chiqqan birinchi xulosa.
U daftarga jadval chizdi: qatorlarga uch odamning ismini, ustunlarga uch kasbni yozdi.
Keyin har bir shartni jadvalga tushirdi — bu chiqarib tashlash usuli. Karim qatorida: shifokor — ✗, oshpaz — ✗. Nodira qatorida: oshpaz — ✗.
Va shu zahoti javobning bir qismi koʻrindi. Karimning qatorida bitta boʻsh katak qolgan edi.
«Karim — dasturchi», deb yozdi u.
Endi ikkinchi qoida ishga tushdi: ✓ qoʻyilgan zahoti butun ustunni oʻchirish kerak. Sherbek Nodira va Bekzod uchun ham dasturchi katagiga ✗ qoʻydi.
Endi Nodira qatoriga qaradi: oshpaz ✗, dasturchi ✗. Yana bitta katak qolgan edi.
«Nodira — shifokor».
Bekzodga esa oshpaz qoldi — oxirgi boʻsh katak.
Sherbek javobni yozib boʻlgach, uni har bir shart boʻyicha tekshirdi. Karim shifokor emas ✓ Nodira oshpaz emas ✓ Oshpaz — Bekzod, yaʼni Karimning oʻzi emas ✓
Uchala shart ham bajarildi va boshqa joylashtirish qolmadi — yechim yagona.
Sherbek hech qanday taxmin yozmadi — faqat shartdan chiqqanini yozdi.
Buvisi kulib qoʻydi: «Men bu jumboqni bolaligimda bir kun oʻylaganman».
«Men ikki daqiqada yechdim», dedi Sherbek. «Faqat men jadval chizdim, siz esa boshda saqlashga urinding».
Buvisi bosh irgʻadi: «Ha. Qogʻoz esa hech narsani unutmaydi».