Dushanba. Bugundan boshlab maktabga velosipedda qatnayman. Uydan maktabgacha 6 km — buni otam spidometr bilan oʻlchab bergan. Bugun yoʻlga 20 minut ketdi.
Hisobladim. Avval birlikni moslash kerak ekan: 20 minut = 20 ÷ 60 = 1/3 soat. Keyin tezlikni formulaga qoʻydim: 6 ÷ 1/3 = 18 km/soat.
Seshanba. Yomgʻir yogʻdi, avtobusda ketdim. Hisob yoʻq.
Chorshanba. Kuchli shamol — roppa-rosa yuzimga qarab esdi. Yoʻlga 30 minut ketdi.
30 minut = 0,5 soat, demak tezligim 6 ÷ 0,5 = 12 km/soat. Dushanbaga qaraganda 6 km/soat kam — sezilarli farq.
Bu meni ajablantirdi. Masofa oʻzgarmadi-ku — oʻsha 6 km. Demak tezlikni faqat vaqt oʻzgartirgan ekan. Formulada ham shunday: v = S ÷ t, va t pastda turibdi. t katta boʻlsa, v kichik boʻladi.
Payshanba. Doʻstim Bekzod bilan birga ketdik, yoʻlda gaplashib bordik. 40 minut. Tezlik: 40 minut = 2/3 soat, 6 ÷ 2/3 = 9 km/soat. Eng sekin kunim.
Juma. Kechikayotgan edim. Tezlashdim va 24 minutda yetib bordim. 24 minut = 24 ÷ 60 = 0,4 soat, demak 6 ÷ 0,4 = 15 km/soat.
Haftaning oxirida daftarga hammasini yozdim: 18, 12, 9 va 15 km/soat. Toʻrt kun, bitta yoʻl, toʻrt xil son.
Keyin bitta xatoni ham topdim. Dushanba kuni men avval 6 × 20 = 120 deb yozgan edim va «120 km/soat» chiqqanidan xursand boʻlgandim. Bu — poyezdning tezligi. Velosipedda unday yurib boʻlmaydi: demak javob mantiqiy emas edi.
Xato oddiy ekan: tezlik soatda, vaqt esa minutda olingan. Ikkalasini bir xil birlikka keltirmaguncha formulaga qoʻyib boʻlmaydi.
Otam buni eshitib kuldi: «Javob mantiqiymi degan savolni har doim ber. Velosipedda 120 km/soat — bu javob emas, xatoning oʻzi baqirib turibdi».