Nodira opa taxtaga matnli masala yozdi: «Sinfda 32 oʻquvchi bor. Qizlar oʻgʻillardan 6 taga kam. Nechta oʻgʻil bola bor?»
Sinf darrov shovqin koʻtardi. Kimdir «16!» dedi, kimdir «13!» dedi.
Nodira opa qoʻlini koʻtardi. «Toʻxtang. Bugun biz javobni emas, rejani oʻrganamiz. Toʻrtta qadam bor».
Birinchi qadam — oʻqish. U masalani ikki marta oʻqidi. Keyin taxtaning chetiga faqat savolni koʻchirdi: «Nechta oʻgʻil?» «Koʻp bola masalani yecha olmagani uchun emas, boshqa savolga javob bergani uchun xato qiladi», dedi u.
Soʻng berilgan maʼlumotni yozdi: jami 32; farq 6.
Ikkinchi qadam — reja. «Endi nomaʼlumni tanlaymiz. Savol oʻgʻillar haqida, demak x — oʻgʻillar soni. Qizlar oʻgʻillardan 6 taga kam ekan: x − 6».
Shundan keyin tenglama oʻzi paydo boʻldi: x + (x − 6) = 32. Chap tomondagi ifoda sinfdagi hamma bolani sanab chiqardi.
Uchinchi qadam — yechish. Bu eng qisqa qadam boʻldi. Avval ixchamlash: 2x − 6 = 32, keyin 2x = 38, demak x = 19. Qizlar esa 19 − 6 = 13 ta.
Toʻrtinchi qadam — tekshirish. Nodira opa javobni masalaning oʻz gaplariga qaytarib qoʻydi. Jami: 19 + 13 = 32 ✓ Ayirma: 19 − 13 = 6 ✓ Ikkala shart ham bajarildi.
«Endi qarang», dedi u. «Kim 16 degan boʻlsa, 32 ni teng ikkiga boʻlgan. Hisobi toʻgʻri, lekin 6 talik farqni umuman ishlatmagan. Bu — uchinchi qadamning emas, birinchi qadamning xatosi.
«Kim 13 degan boʻlsa esa hammasini toʻgʻri hisoblagan — faqat soʻralgan narsani emas, qizlar sonini aytgan».
Doskaga oxirgi qatorni yozdi va shu bilan darsni tugatdi: «Javob: sinfda 19 ta oʻgʻil bola bor». Bitta son emas — butun gap.