Nodira opaning yoʻlakdagi lampochkasi kuyib qoldi. Lampa 4 metr balandlikda — stulga chiqib boʻlmaydi.
Sherbek qoʻshnining 5 metrli narvonini olib keldi va devorga suyadi. Narvon oyogʻini devordan ancha uzoqqa — 4 metr narida qoʻydi.
«Shu yerdan tursam boʻladimi?» — soʻradi u.
Nodira opa boshini chayqadi: «Avval hisobla.»
Sherbek daftar oldi. Devor yerga perpendikulyar turibdi, demak devor bilan yer toʻgʻri burchak hosil qiladi. Uchalasi birgalikda toʻgʻri burchakli uchburchak yasaydi. Narvon esa qiya — u gipotenuza. Devorning balandliki va yerdagi masofa esa katetlar.
Narvon gipotenuza boʻlgani uchun kvadratlarni ayirish kerak edi: 25 − 16 = 9. Soʻng kvadrat ildiz chiqarildi: √9 = 3 metr.
«Uch metr», — dedi u ovoz chiqarib. «Lampa esa toʻrt metrda. Yetmaydi.»
U narvon oyogʻini devorga yaqinroq, 3 metr masofaga surdi va qaytadan hisobladi: 25 − 9 = 16, √16 = 4 metr. Endi aynan yetadi.
Chiqib, lampochkani almashtirdi.
Kechqurun Nodira opaning akasi — elektrchi — keldi. Uning narvoni ancha uzun, 13 metr.
«Koʻcha ustuniga chiqqanimda oyogʻini besh metr narida qoʻyaman», — dedi u. Sherbek hisobladi: 169 − 25 = 144, √144 = 12 metr.
«Bu Pifagor uchligi», — dedi Sherbek. Elektrchi kuldi: «Men buni maktabda oʻrganganman, keyin esa har kuni ishlataman. Narvonni haddan tashqari qiyalatib qoʻyish ham, juda tik qoʻyish ham xavfli. Oʻrtasini hisob topadi.»