Nega uchburchak eng mustahkam shakl

Story 61 of 100

Highlighted words are key vocabulary — tap one to see its translation. Colors show the part of speech:

Verb Adjective Adverb Expression

Koʻprikka, portal kranga, tom ostidagi yogʻochlarga yoki elektr uzatish ustuniga qarang. Hammasida bitta shakl takrorlanadi: uchburchak.

Bu did masalasi emas. Buni uyda tekshirish mumkin.

Toʻrtta yogʻoch tayoqchani uchlaridan mix bilan biriktiring — toʻrt tomonli ramka chiqadi. Endi bir chetidan bosing: ramka qiyshayib, yonboshlab ketadi. Tomonlari oʻzgarmadi, lekin burchaklari oʻzgardi.

Endi uchta tayoqchadan uchburchak yasang va bosib koʻring. Qimirlamaydi.

Sababi oddiy: uchta tomon uzunligi berilsa, uchburchakning ichki burchaklari oʻz-oʻzidan aniqlanadi. Boshqa shakl chiqarishning iloji yoʻq. Muhandislar buni qattiqlik deb atashadi.

Shuning uchun koʻprik fermasi uchburchaklardan yigʻiladi. Har bir uchburchakning burchaklar yigʻindisi oʻzgarmas: masalan 50° + 60° + 70° = 180°.

Elektr ustunlari koʻpincha teng tomonli uchburchaklardan tuziladi — ularning har bir burchagi 60°, shuning uchun kuch uchala tomonga barobar taqsimlanadi.

Tom yogʻochlari esa odatda teng yonli uchburchak: pastki ikki burchak teng, masalan 35° va 35°, tepasidagi esa 110°. Bunday uchburchak oʻtmas burchakli boʻladi va tom yassi chiqadi. Qorli joylarda tomni tikroq qilishadi — u holda tepadagi burchak kichrayib, uchburchak oʻtkir burchakliga aylanadi.

Qaysi shaklni tanlash — hisob masalasi. Lekin uchburchakning oʻzini tanlash allaqachon hal qilingan: u turli tomonli boʻladimi yoki teng yonli — baribir qiyshaymaydi.

Matndagi atamalar

Kartani bosing — taʼrifi chiqadi.

uchburchak
uchta tomoni va uchta burchagi bor shakl
Tomon
uchburchakning kesmalaridan biri
burchak
umumiy uchdan chiqqan ikki nur orasidagi burilish
ichki burchak
uchburchakning ikki tomoni orasidagi burchak
burchaklar yigʻindisi
uchta burchakning qoʻshilishi; har doim 180°
teng tomonli uchburchak
uchala tomoni teng uchburchak
teng yonli uchburchak
ikki tomoni teng uchburchak
oʻtmas burchakli
bitta burchagi 90° dan katta
oʻtkir burchakli
hamma burchagi 90° dan kichik
turli tomonli
uchala tomoni har xil uchburchak

Qoida va formulalar

Matnda ishlatilgan matematik qoida.

uchta tomon uchburchakni bir qiymatli aniqlaydi

Uchburchakning tomonlari berilsa, burchaklari oʻz-oʻzidan aniqlanadi va oʻzgara olmaydi. Shuning uchun uchburchakli ramka qiyshaymaydi.

  • ferma burchaklari: 50° + 60° + 70° = 180°
  • teng tomonli uchburchak: 180 ÷ 3 = 60°
  • tom yogʻochi: 35° + 35° + 110° = 180°

Tekshirib koʻring

Matnni oʻqing, keyin hisoblang. Javobni bosib tekshiring.

1. Nega toʻrt tomonli ramka qiyshayib ketadi?

2. Koʻprik fermasining ikki burchagi 50° va 60° boʻlsa, uchinchisi qancha?

3. Tom yogʻochining pastki ikki burchagi 35° dan. Tepadagi burchak qancha va bu qanday uchburchak?