Mehnat darsida Nodira opa har bir partaga 12 santimetrlik yogʻoch tayoqcha tarqatdi.
«Tayoqchani uchga sindiring va uchala boʻlakdan uchburchak yasang», — dedi u.
Afsona tayoqchani 3, 4 va 5 sm qilib sindirdi. Uchburchak darrov chiqdi.
Jasur esa 2, 4 va 6 sm qilib sindirdi. Qancha urinmasin, boʻlaklar yopilmadi — ular uzun boʻlak ustiga yotib qolaverdi.
Sherbekniki yanada yomon boʻldi: 1, 2 va 9 sm. Ikki qisqa boʻlak birga atigi 3 sm, uzunining uchlariga yaqin ham kelmadi.
«Nega birida chiqdi, boshqasida yoʻq?» — soʻradi Nodira opa.
Bolalar sonlarni yozib chiqishdi. Afsonada 3 + 4 = 7, bu esa 5 dan katta. Jasurda 2 + 4 = 6 — uchinchi boʻlakka aynan teng. Sherbekda 1 + 2 = 3, bu 9 dan ancha kichik.
Shunday qilib ular uchburchak tengsizligini oʻzlari topishdi: ikki qisqa tomonning yigʻindisi eng uzunidan katta boʻlishi kerak. Teng ham yaramaydi — Jasurniki shuni koʻrsatdi.
Uning shakli yassilangan uchburchak boʻlib qoldi, yaʼni umuman uchburchak emas. Demak belgisi qatʼiy tengsizlik boʻlishi shart.
Nodira opa yana bir savol berdi: «Ikki boʻlak 5 va 4 sm boʻlsa, uchinchisi qanday oraliqda boʻlishi kerak?» Bolalar hisoblashdi: yuqori chegara — yigʻindi, 5 + 4 = 9; quyisi esa farq, 5 − 4 = 1. Demak 1 dan katta va 9 dan kichik.
Oxirida Afsona yanada qisqa qoida topdi. Uzunligi 12 sm boʻlgani uchun eng uzun boʻlakni L desak, qolgan ikkitasi 12 − L boʻladi. Shart: 12 − L > L, yaʼni L < 6.
«Eng uzun boʻlak yarmidan qisqa boʻlsin», — dedi u. Uchta boʻlakni tekshirish oʻrniga bitta savol qoldi.