12-noyabr. Bugun matematika daftarimni oxirigacha varaqlab chiqdim. Chorak tugashiga ikki hafta qoldi, men esa qanday baho olishimni bilmayman.
Beshta baho bor ekan: 3, 4, 4, 5 va yana 4. Bu mening butun choraklik sonlar sonim.
Ularni qoʻshdim: yigʻindi 20 chiqdi. Beshta baho boʻlgani uchun 5 ga boʻldim: 20 ÷ 5 = 4. Demak oʻrta arifmetikim toʻrt ekan.
Yomon emas. Lekin men 4,5 ni xohlayman — yaʼni oʻnlik kasr bilan yozilgan bahoni.
13-noyabr. Kecha kechqurun hisoblab koʻrdim va natija meni hayratda qoldirdi.
Agar yana bitta baho olsam, baholar soni 6 ta boʻladi. Oʻrtacha 4,5 boʻlishi uchun yigʻindi qancha boʻlishi kerak? Buni teskari masala sifatida yechdim: yigʻindi = oʻrtacha × soni = 4,5 × 6 = 27.
Menda hozir 20 bor. Demak yangi baho 27 − 20 = 7 boʻlishi kerak.
Yettilik baho yoʻq — bu imkonsiz masala ekan. Bitta baho bilan bu ishning iloji yoʻq.
14-noyabr. Unda ikkita baho? Ikkita 5 olsam, yigʻindi 20 + 10 = 30, baholar soni esa 7 ta boʻladi. 30 ÷ 7 = 4,28… — taxminan 4,3.
Yana yetmadi! Ikkita aʼlo baho ham meni 4,5 ga chiqara olmadi.
Endi tushundim: boshdagi «3» hali ham yigʻindining ichida oʻtiribdi va u hech qayerga yoʻqolmaydi. Oʻrtacha — tekislash degani, va bitta past baho butun qatorni pastga tortib turadi.
15-noyabr. Bugun buvimga aytdim. U kuldi: «Demak dars boshida yaxshi oʻqish kerak ekan-da, oxirida emas.»
Haq gap. Chorakning boshidagi bitta baho oxiridagi bahodan koʻra koʻproq ogʻirlik qilar ekan — chunki keyin uni tuzatish uchun juda koʻp maʼlumot kerak boʻladi.
Baribir harakat qilaman. Hech boʻlmasa 4,3 ham 4 dan yaxshiroq.