Oʻttiz yetti kishi, oltitadan stol

Story 4 of 100

Highlighted words are key vocabulary — tap one to see its translation. Colors show the part of speech:

Verb Adjective Adverb Expression

Nodira opa sinfni tushlikka kafega olib bordi. Bolalar oʻttiz yetti nafar edi.

Kafe eshigida ofitsiant kutib oldi.

— Bizda stollar olti kishilik, — dedi u. — Nechtasini tayyorlaymiz?

Sardor darrov hisobladi. U boʻlinuvchi 37 ni boʻluvchi 6 ga boʻldi va 6 deb javob berdi.

Bolalar oʻtira boshlashdi. Oltita stol toʻldi. Keyin Bekzod turgan joyida qoldi — unga oʻrindiq yetmadi.

— Hisobing toʻgʻri edi, — dedi Nodira opa kulib. — Lekin sen qoldiqni unutding.

U qogʻozga yozdi: 37 ÷ 6 = 6 (qoldiq 1). Oltita stolda 36 bola oʻtiribdi, bittasi esa hamon tik turibdi.

— Demak javob 6 emas, 7, — dedi Afsona. — Bekzodga ham stol kerak.

Ofitsiant yettinchi stolni surdi. Bekzod yolgʻiz oʻzi oʻtirdi va hammani kulgi bosdi.

Nodira opa boʻlinmani tekshirish usulini ham koʻrsatdi: 6 × 6 + 1 = 37. Hammasi joyida.

— Esda tutinglar, — dedi u. — Masala «kamida nechta kerak?» deb soʻrasa, qoldiq uchun doim yana bitta qoʻshiladi. Bir savol — bir stol, teng boʻlish esa har doim ham chiqavermaydi.

Matndagi atamalar

Kartani bosing — taʼrifi chiqadi.

boʻlinuvchi
boʻlinayotgan son
boʻluvchi
nechaga boʻlinayotgani
qoldiq
boʻlinmay ortib qolgan qism
boʻlinma
boʻlish natijasi
tekshirish
javobni koʻpaytirish bilan qayta hisoblash
teng boʻlish
qoldiqsiz, ortmasdan boʻlinish

Qoida va formulalar

Matnda ishlatilgan matematik qoida.

boʻlinma × boʻluvchi + qoldiq = boʻlinuvchi

Qoldiqli boʻlishni tekshirish qoidasi. Qoldiq har doim boʻluvchidan kichik boʻladi — aks holda yana bitta guruh chiqar edi.

  • 37 ÷ 6 = 6 (qoldiq 1)
  • 6 × 6 + 1 = 37 ✓

«Kamida nechta kerak?» → qoldiq uchun yana bitta

Masala hammani joylashtirishni talab qilsa, qoldiqni tashlab boʻlmaydi: boʻlinmaga bitta qoʻshiladi.

  • 6 toʻla stol + 1 bolaga stol = 7 ta stol

Tekshirib koʻring

Matnni oʻqing, keyin hisoblang. Javobni bosib tekshiring.

1. Sardorning hisobi toʻgʻri boʻlsa ham, javobi nega notoʻgʻri chiqdi?

2. Hamma oʻtirishi uchun kamida nechta stol kerak?

3. Yettinchi stolda necha kishi oʻtiradi?