Qaysi tarif arzon?

Story 31 of 100

Highlighted words are key vocabulary — tap one to see its translation. Colors show the part of speech:

Verb Adjective Adverb Expression

Sharh: ikki internet tarifi. Aloqa kompaniyasi ikkita reja taklif qilyapti va ikkalasi ham «eng foydali» deb reklama qilinyapti. Tekshirib koʻramiz.

«Oddiy» rejasi: oyiga 40 000 soʻm, ustiga har bir gigabayt uchun 6000 soʻm. «Keng» rejasi: oyiga 70 000 soʻm, har gigabayt esa atigi 3000 soʻm.

Ikkalasini ifodaga aylantiramiz. Sarflangan gigabaytni g bilan belgilaymiz. «Oddiy»: 40 000 + 6000g. «Keng»: 70 000 + 3000g.

Endi oʻrniga qoʻyish bilan hisoblaymiz. 5 gigabayt: «Oddiy» 70 000, «Keng» 85 000 soʻm. 10 gigabayt: «Oddiy» 100 000, «Keng» ham 100 000 — teng nuqta. 15 gigabayt: «Oddiy» 130 000, «Keng» 115 000 soʻm.

Natijalarni qiymatlar jadvaliga yozsangiz, manzara darrov koʻrinadi: chiziq oʻn gigabaytda kesishadi.

Sabab koeffitsientda. «Keng» boshida koʻproq oladi, lekin har gigabayti ikki barobar arzon. Sarf oshgan sari shu farq katta boʻlib boradi.

Demak «qaysi tarif arzon?» degan savolning yagona javobi yoʻq. Toʻgʻri savol boshqacha: siz oyiga qancha internet ishlatasiz? Oxirgi uch oyning hisobiga qarang, oʻrtachasini oling va ikkala qiymatni oʻzingiz chiqaring.

Reklama sizga son aytadi. Ifoda esa qaysi son sizniki ekanini aytadi.

Matndagi atamalar

Kartani bosing — taʼrifi chiqadi.

ifoda
harf, son va amallardan tuzilgan yozuv
oʻrniga qoʻyish
harf oʻrniga aniq son yozish
teng nuqta
ikki hisob bir xil natija beradigan qiymat
qiymatlar jadvali
ifodaning bir necha qiymati yozilgan jadval
koeffitsient
harf oldidagi son
qiymat
hisoblab chiqilgan natija

Qoida va formulalar

Matnda ishlatilgan matematik qoida.

Ifodaning qiymatini topish — harf oʻrniga son

Ifoda javob emas, retsept. Harf oʻrniga aniq son qoʻyilganda u oddiy arifmetikaga aylanadi. Bir necha qiymatni hisoblab jadval tuzsak, ifodalarni taqqoslash mumkin boʻladi.

  • 40 000 + 6000g, g = 5 → 40 000 + 30 000 = 70 000
  • 70 000 + 3000g, g = 5 → 70 000 + 15 000 = 85 000

Tekshirib koʻring

Matnni oʻqing, keyin hisoblang. Javobni bosib tekshiring.

1. Muallifning xulosasi qanday?

2. «Oddiy» tarifda 5 gigabayt ishlatilsa, toʻlov qancha?

3. Necha gigabaytda ikkala tarif bir xil pul chiqaradi?