Reklamadagi ustunlar

Story 81 of 100

Highlighted words are key vocabulary — tap one to see its translation. Colors show the part of speech:

Verb Adjective Adverb Expression

Kecha kechqurun televizorda tish pastasi reklamasi koʻrsatildi. Ekranda katta yozuv turardi: «Besh barobar samaraliroq!»

Yonida esa ikkita ustun bor edi. Chapdagisi past, oʻngdagisi baland — haqiqatan besh barobarga yaqin farq koʻrinardi.

Bekzod pultni oldi va tasvirni toʻxtatdi.

Birinchi navbatda u ustunlarga emas, chapdagi oʻqqa qaradi. Bu — PM-81 darsidan qolgan odat: har qanday diagrammaga qaraganda birinchi savol bitta boʻladi — oʻq qayerdan boshlangan?

Oʻq noldan emas, 88 dan boshlangan edi.

Endi shkalaga qarab sonlarni ham topdi: raqib pastasi 90, reklama qilinayotgani 99 ball.

Endi hisob oson. Oʻqdan yuqorida koʻringan qismlar: 90 − 88 = 2 va 99 − 88 = 11. Ularning nisbati: 11 ÷ 2 = 5,5 marta. Mana qayerdan «besh barobar» chiqqan ekan.

Lekin haqiqiy farq butunlay boshqa. Pastalarning farqi 99 − 90 = 9 ball. Buni asosga — raqibning 90 tasiga — nisbatan olamiz: 9 ÷ 90 × 100 = 10 foiz.

Oʻn foiz. Reklama esa besh barobarni koʻrsatdi — bu allaqachon aldamchi diagramma.

Eng qizigʻi shundaki, reklamada birorta ham yolgʻon son yoʻq. 90 ham rost, 99 ham rost, ustunlar ham toʻgʻri chizilgan. Yolgʻon oʻqda yashiringan: 90 ning ustunidan 88 tasi kesib tashlangan, qolgan ikkitagina koʻrsatilgan.

Bekzod buni singlisiga tushuntirmoqchi boʻldi. U eshitib turdi-da, soʻradi: «Unda nega hamma bunday chizmaydi?»

«Chizadi, — dedi Bekzod. — Faqat ular bizni oʻqqa qaramaydi deb oʻylashadi.»

Buni kesilgan oʻq deb atashadi. Shu kunlarda Bekzod yangi odat orttirdi: har qanday chizmani koʻrganda avval eng pastdagi mayda raqamni topadi. Koʻpincha butun hikoya oʻsha yerda turgan boʻladi.

Matndagi atamalar

Kartani bosing — taʼrifi chiqadi.

reklama
mahsulotni maqtab tarqatiladigan xabar
ustun
diagrammadagi tik toʻgʻri toʻrtburchak
oʻq
sonlar va nomlar yozilgan chiziq
diagramma
maʼlumotning chizmadagi koʻrinishi
shkala
oʻqdagi boʻlinishlar qadami
ball
oʻlchov birligi, ballarda ifodalangan natija
asos
foiz nimadan hisoblanayotgani
foiz
yuzdan boʻlak
aldamchi diagramma
rost sonlar bilan notoʻgʻri taassurot qoldiruvchi chizma
yolgʻon
haqiqatga toʻgʻri kelmaydigan gap
kesilgan oʻq
noldan boshlanmagan sonlar oʻqi

Qoida va formulalar

Matnda ishlatilgan matematik qoida.

oʻq noldan boshlanmasa, ustunlar nisbati yolgʻon gapiradi

Koʻz ustunning uzunligiga qaraydi, oʻqdagi mayda raqamlarga emas. Oʻqning boshlanishini tekshirmasdan hech qanday xulosa chiqarmaslik kerak.

  • koʻringan nisbat: (99 − 88) ÷ (90 − 88) = 5,5 marta
  • haqiqiy farq: (99 − 90) ÷ 90 × 100 = 10%
  • oʻq noldan boshlansa: 90 va 99 — deyarli teng

Tekshirib koʻring

Matnni oʻqing, keyin hisoblang. Javobni bosib tekshiring.

1. Bekzod chizmada birinchi navbatda nimaga eʼtibor berdi?

2. Ikki pasta orasidagi haqiqiy farq necha foiz?

3. Ustunlar koʻzga necha marta farq qilib koʻringan?