Rivoyatga koʻra, qadimgi Hindistonda bir donishmand shohga yangi oʻyin — shaxmatni koʻrsatibdi. Shoh oʻyinni shu qadar yoqtiribdiki, ixtirochiga: «Nima tilasang soʻra», debdi.
Donishmand kamtarona javob beribdi: «Taxtaning birinchi katagiga bitta bugʻdoy doni qoʻying. Ikkinchisiga ikkita, uchinchisiga toʻrtta — har katakda oldingisidan ikki baravar koʻp. Shu yoʻl bilan oltmish toʻrtinchi katakkacha.»
Shoh kulib yuboribdi. Bir hovuch don-ku bu!
Lekin ikkilanish odamning tasavvuridan tezroq yuradi. Sakkizinchi katakda allaqachon 27 = 128 don bor edi. Yigirma birinchi katakda son bir milliondan oshdi. Oltmish toʻrtinchi katakdagi donlar soni esa 19 xonali son edi.
Bu yerda daraja yozuvi qoʻl keladi. Asos — 2, chunki har qadamda ikkiga koʻpaytiramiz; koʻrsatkich esa nechanchi qadamda ekanimizni aytadi. Butun taxtadagi donlarning yigʻindisi 264 − 1 ga teng — yaʼni 18 kvintilliondan ortiq don.
Bugungi jahon hosili bilan hisoblaganda ham bunday koʻpaytmani yigʻish uchun ming yillardan ortiq vaqt kerak boʻlardi. Shoh vaʼdasini bajara olmagan.
Rivoyatning oxiri turli kitoblarda turlicha aytiladi. Ammo matematik saboq bitta: qoʻshib borish sekin oʻsadi, ikkilanish esa portlaydi. Shuning uchun ham daraja atigi ikki belgi bilan yoziladi — aks holda uni yozishga qogʻoz yetmasdi.