Sinf polini qoplash

Story 68 of 100

Highlighted words are key vocabulary — tap one to see its translation. Colors show the part of speech:

Verb Adjective Adverb Expression

Dushanba. Sinfimizga taʼmir boshlandi. Eski pol olib tashlandi, oʻrniga plitka yotqiziladi. Direktor ustaga: «Hisobni oʻquvchilar bilan birga qiling, foydasi tegadi», — dedi.

Seshanba. Bugun oʻlchadik. Sinf toʻgʻri toʻrtburchak: uzunliki 7 metr, eni 6 metr. Usta menga yuzani soʻradi.

Men avval 2 × (7 + 6) = 26 deb yozdim. Usta bosh chayqadi: «Bu — perimetr, plitka esa polning ichiga yotadi.» Toʻgʻri hisob koʻpaytirish orqali ekan: 7 × 6 = 42 .

Burchakdagi katta shkaf joyidan qimirlamaydi. Uning tagi 2 × 1,5 = 3 m². Demak qoplanadigan yuza: 42 − 3 = 39 m².

Chorshanba. Plitka keldi. Har biri kvadrat, tomoni 50 santimetr. Usta: «Avval birliklarni tenglashtir», — dedi. 50 sm = 0,5 metr, demak bitta plitkaning yuzasi 0,5 × 0,5 = 0,25 m².

Nechta kerak? Xonaning yuzasini bitta plitkaning yuzasiga boʻlish kifoya: 39 ÷ 0,25 = 156 ta.

Usta buyurtmaga 12 ta qoʻshdi: «Kesganda ham, tashiganda ham sinadi. Zaxirasiz ish boshlamaymiz.» Jami 168 ta.

Payshanba. Plitka yotqizildi. Oxirida oltita butun plitka va bir nechta kesilgani ortdi.

Bugun bir narsani tushundim: perimetr va yuza — butunlay boshqa savollar. Devor boʻylab ketadigan plintus uchun perimetr kerak boʻladi. Pol uchun esa yuza. Birligiga qarasang, qaysi biri ekani darrov bilinadi: metr yoki kvadrat metr.

Matndagi atamalar

Kartani bosing — taʼrifi chiqadi.

toʻgʻri toʻrtburchak
burchaklari 90° boʻlgan parallelogramm
uzunlik
toʻgʻri toʻrtburchakning katta oʻlchovi
en
toʻgʻri toʻrtburchakning kichik oʻlchovi
yuza
shakl ichiga sigʻadigan birlik kvadratlar soni
perimetr
shaklni oʻrab turgan chiziqning uzunligi
tomoni 1 metr boʻlgan kvadratning yuzasi
kvadrat
toʻrtala tomoni teng va burchaklari 90° boʻlgan shakl
santimetr
metrning yuzdan bir qismi
birliklarni tenglashtir
hamma sonni bir xil oʻlchovga oʻtkazish
boʻlish
qanchaga boʻlinishini topish amali
Zaxira
ehtimoliy yoʻqotish uchun ortiqcha olingan miqdor
metr
uzunlik birligi

Qoida va formulalar

Matnda ishlatilgan matematik qoida.

S = a × b; plitkalar soni = yuza ÷ bitta plitkaning yuzasi

Yuza — shakl ichiga sigʻadigan birlik kvadratlar soni. Qoplash masalasida ikkala yuza ham bir xil birlikda boʻlishi shart.

  • sinf: 7 × 6 = 42 m²
  • shkaf tagi: 2 × 1,5 = 3 m², qoladi 42 − 3 = 39 m²
  • plitka: 0,5 × 0,5 = 0,25 m², kerak 39 ÷ 0,25 = 156 ta

Tekshirib koʻring

Matnni oʻqing, keyin hisoblang. Javobni bosib tekshiring.

1. Jasur nega 42 m² ni emas, 39 m² ni hisobga oldi?

2. Bitta plitkaning yuzasi qancha?

3. Usta zaxira bilan birga nechta plitka buyurtma qildi?