Payshanba, kechqurun.
Bugun sinfimizda pul yigʻdik: oʻqituvchimizning bayramiga gul va kitob olmoqchimiz. Kassir men boʻldim, shuning uchun hisobni ham men yuritdim.
Kelishuvimiz shunday edi: har bir oʻquvchi gulga 12 000 soʻmdan, kitobga esa 8000 soʻmdan qoʻshadi. Sinfimizda 25 oʻquvchi bor.
Avval shunday hisobladim: gulga 25 × 12 000 = 300 000, kitobga 25 × 8000 = 200 000. Jami 500 000 soʻm.
Hisob toʻgʻri chiqdi, lekin ikkita katta koʻpaytirish qildim va biroz vaqt ketdi. Keyin darsda oʻtganimiz esimga tushdi.
Ikkala hadda ham 25 bor ekan. Demak uni umumiy koʻpaytuvchi sifatida qavsdan chiqarsam boʻlarkan: 25a + 25b = 25(a + b).
Shunda hisob butunlay boshqacha koʻrindi. Avval bir kishining ulushini topdim: 12 000 + 8000 = 20 000 soʻm. Keyin bitta koʻpaytirish: 25 × 20 000 = 500 000 soʻm.
Bitta amal — va javob oʻsha. Buni qavsdan chiqarish deyilarkan, u qavs ochishning teskarisi.
Bugun bir narsani tushundim: matematikada «toʻgʻri javob» yetarli emas ekan. Bir xil javobga olib boradigan yoʻllar ichida ham qisqasi bor, va uni tanlash ham usulning bir qismi.
Ertaga gulni Nodira opa bilan tanlab kelamiz.