Toʻrt qutida nechta?

Story 33 of 100

Highlighted words are key vocabulary — tap one to see its translation. Colors show the part of speech:

Verb Adjective Adverb Expression

Kutubxonaga toʻrtta bir xil paket keldi. Kutubxonachi Nodira opa ularni stolga qoʻydi va ikki oʻquvchidan sanashni soʻradi.

Har bir paketda 12 ta kitob va 3 ta daftar bor edi.

Afsona shunday sanadi: har paketda 12 + 3 = 15 ta narsa, paketlar toʻrtta, demak 4 × 15 = 60 ta.

Jasur boshqacha sanadi: kitoblar 4 × 12 = 48 ta, daftarlar 4 × 3 = 12 ta, jami 48 + 12 = 60 ta.

— Meniki tezroq, — dedi Afsona.

— Meniki toʻgʻriroq, — dedi Jasur.

Nodira opa doskaga ikkala yoʻlni ham yozdi. Kitoblar sonini — u hozircha oʻzgaruvchin bilan belgiladi. Afsonaning yoʻli: 4(n + 3). Jasurning yoʻli: 4n + 12.

— Ikkalangiz ham haqsiz, — dedi u. — Bu ikki ifoda har qanday n da bir xil javob beradi. Qavs oldidagi koʻpaytuvchi ichkaridagi har bir hadga tarqaladi. Buni taqsimot qonuni deyiladi.

Shu payt Nodira opa ikkita paketdan bittadan kitob oldi — ularni tekshirish kerak edi. Sinf yangi hisobni yozdi: 4(n + 3) − 2. Qavsni ochib, ixchamlashdan keyin 4n + 10 qoldi.

n = 12 da bu 58 ta narsa beradi. Afsona oddiy yoʻl bilan tekshirdi: 60 − 2 = 58 ✓

— Matematikada bitta javobga koʻp yoʻl boradi, — dedi Nodira opa. — Faqat ular bir-biriga zid boʻlmasligi kerak. Zid chiqsa — demak bittasida xato bor.

Matndagi atamalar

Kartani bosing — taʼrifi chiqadi.

sanash
jami miqdorni aniqlash
oʻzgaruvchi
qiymati oʻzgarib turadigan miqdor
ifoda
harf, son va amallardan tuzilgan yozuv
koʻpaytuvchi
qavs oldida turgan son yoki harf
taqsimot qonuni
a(b + c) = ab + ac qoidasi
ixchamlash
oʻxshash hadlarni qoʻshib yozuvni qisqartirish

Qoida va formulalar

Matnda ishlatilgan matematik qoida.

Taqsimot qonuni: a(b + c) = ab + ac

Qavs oldidagi koʻpaytuvchi ichkaridagi har bir hadga tarqaladi. Shuning uchun bir xil miqdorni ikki xil yoʻl bilan sanash mumkin va natija bir xil chiqadi.

  • 4(n + 3) = 4n + 12
  • n = 12 → 4 × 15 = 60 va 48 + 12 = 60

Tekshirib koʻring

Matnni oʻqing, keyin hisoblang. Javobni bosib tekshiring.

1. Afsona bilan Jasur nima uchun bahslashdi?

2. Har paketda 12 ta kitob va 3 ta daftar boʻlsa, toʻrt paketda jami nechta narsa bor?

3. Kutubxonachi ikkita kitobni olib qoʻygach, nechta narsa qoldi?