Sinfda kim nima yeydi — soʻrovnoma hisoboti

Story 75 of 100

Highlighted words are key vocabulary — tap one to see its translation. Colors show the part of speech:

Verb Adjective Adverb Expression

Maktab gazetasi: Afsona, siz oʻtgan hafta butun sinfda soʻrovnoma oʻtkazdingiz. Nimadan boshladingiz?

Afsona: Savoldan. Bu eng qiyin qismi ekan. Avval «Sogʻlom ovqatlanasizmi?» deb yozgandim. Keyin oʻyladim: bunga hamma «ha» deydi-ku. Bunday savoldan hech qanday maʼlumot chiqmaydi.

Gazeta: Nima deb oʻzgartirdingiz?

Afsona: «Bugun nonushtaga nima yedingiz?» Bu savolga javoblar sanab boʻladigan boʻlib chiqdi — har biri oʻz toifasiga tushdi.

Gazeta: Kimdan soʻradingiz?

Afsona: 6-B sinfning hamma oʻquvchisidan — 30 kishi. Bu mening soʻralganlar sonim. Buni alohida yozib qoʻydim, chunki «sinfning 40 foizi» degani «maktabning 40 foizi» degani emas.

Gazeta: Javoblarni qanday sanadingiz?

Afsona: Chiziqcha bilan. Har beshinchisini qiya tortdim, keyin beshtalab sanab chiqdim. Bittalab sanaganimda ikki marta adashgandim.

Gazeta: Natija qanday?

Afsona: Non va choy — 12 kishi, tuxum — 9, boʻtqa — 6. Va uch kishi hech narsa yemagan.

Gazeta: Bu sonlarni qanday tekshirdingiz?

Afsona: Ikki marta. Chastotalarni qoʻshdim: 12 + 9 + 6 + 3 = 30 — soʻralganlar soniga toʻgʻri keldi. Keyin foizlarni hisobladim: 40%, 30%, 20% va 10%. Ularning yigʻindisi ham 100 chiqdi. Ikkalasi ham toʻgʻri kelmasa, jadvalda xato bor degani.

Gazeta: Sizni nima koʻproq hayratlantirdi?

Afsona: Oʻsha uch kishi. Bu koʻp emasdek koʻrinadi, lekin bu har oʻninchi oʻquvchi. Yalangʻoch son «uch» hech nima demaydi — ulushni bilganingizdan keyin u boshqacha eshitiladi.

Gazeta: Endi nima qilasiz?

Afsona: Xuddi shu savolni boshqa sinflarda ham beraman. Bitta sinf — bu hali butun maktab emas.

Matndagi atamalar

Kartani bosing — taʼrifi chiqadi.

soʻrovnoma
savol berib maʼlumot yigʻish
maʼlumot
yigʻilgan faktlar va sonlar
toifa
javoblar ajratilgan guruh
soʻralganlar
soʻrov oʻtkazilgan odamlar guruhi
Chiziqcha
beshtadan guruhlab sanash usuli
Chastota
bir javob necha marta uchragani
foiz
yuzdan boʻlak, %
yigʻindi
qoʻshish natijasi
jadval
javob va uning soni yozilgan jadval
ulush
butundan tegishli qism

Qoida va formulalar

Matnda ishlatilgan matematik qoida.

foiz = ulush ÷ jami × 100

Chastotani foizga aylantirish. Foiz har doim soʻralganlarning umumiy soniga nisbatan olinadi — shuning uchun jamini bilmasdan foiz haqida gapirib boʻlmaydi.

  • 12 ÷ 30 × 100 = 40% (non va choy)
  • 3 ÷ 30 × 100 = 10% (hech narsa yemaydiganlar)
  • tekshiruv: 40 + 30 + 20 + 10 = 100%

Tekshirib koʻring

Matnni oʻqing, keyin hisoblang. Javobni bosib tekshiring.

1. Afsona nega «Sogʻlom ovqatlanasizmi?» degan savolni tashlab yubordi?

2. Nonushta qilmaydiganlar necha foizni tashkil qiladi?

3. Non va choy tanlaganlar tuxum tanlaganlardan nechtaga koʻp?