Jasurlarning tomidagi eski suv baki teshildi. Shanba kuni otasi uni bozorga olib bordi.
Doʻkonda ikkita bak turardi. Biri dumaloq — silindr shaklida, ikkinchisi toʻrtburchak quti shaklida. Ikkalasi ham bir boʻydek koʻrinardi.
«Qaysi biriga koʻproq suv sigʻadi?» — soʻradi otasi.
Jasur yelka qisdi. Koʻzga ikkalasi bir xil edi.
«Unda oʻlchaymiz», — dedi otasi va ruletkani chiqardi.
Dumaloq bakning diametri 1 metr, balandligi ham 1 metr chiqdi. Demak radiusi 0,5 metr.
Silindrning hajmi asosining yuzasini balandlikka koʻpaytirish bilan topiladi. Asos — doira: 3,14 × 0,5 × 0,5 = 0,785 kvadrat metr. Hajmi esa 0,785 × 1 = 0,785 kub metr.
«Bu qancha suv boʻladi?» — soʻradi Jasur.
Bir kub metr — ming litr. Demak 0,785 × 1000 = 785 litr.
Toʻrtburchak bakni ham oʻlchashdi: 1 metr, 0,8 metr va 1 metr. Bu yerda hisob osonroq: 1 × 0,8 × 1 = 0,8 kub metr, yaʼni 800 litr.
Farqi atigi 15 litr ekan — ikki bakning sigʻimi deyarli bir xil. Koʻzga ular haqiqatan ham deyarli teng koʻringan.
Uyga qaytishda Jasur boshqa narsani hisoblab bordi. Oila kuniga taxminan 150 litr suv sarflaydi. Demak toʻla bak besh kundan sal koʻproqqa yetadi. Va agar suv oʻchsa, uni oʻn litrlik chelak bilan toʻldirish kerak boʻlsa — 785 ÷ 10, yaʼni yetmish sakkiztadan koʻproq chelak koʻtarish kerak boʻlar ekan.
«Endi tushundingmi, nega hisoblab koʻrdik?» — dedi otasi.