SAT-53: Interpreting Tables, Graphs, and Bar Charts
Bu darsda hisoblash deyarli yoʻq. Butun ish — oʻq nomlarini, birliklarni va savolning oxirgi jumlasini toʻgʻri oʻqish.
SAT-53: Interpreting Tables, Graphs, and Bar Charts
Bu Blok C ning eng sof darsi: matematika deyarli yoʻq, oʻqish esa hammasi. Bu yerda ball yoʻqotgan oʻquvchi hisoblay olmagani uchun emas, grafikning oʻqiga yoki savolning oxirgi jumlasiga eʼtibor bermagani uchun yoʻqotadi.
Bu darsdan keyin siz
- grafikni oʻqishdan oldin uchta narsani tekshirasiz;
- ikki tomonlama jadvaldan qism va jamini olasiz;
- ustunli diagrammadan farq va nisbatni oʻqiysiz;
- savol qaysi ustunni yoki qaysi qatorni soʻrayotganini belgilaysiz.
Uchta tekshiruv
Oʻq nomlari. Gorizontal oʻq nimani sanaydi — yilnimi, kategoriyanimi? Birliklar. «Sales (thousands)» degan yozuv bor boʻlsa, ustun balandligi 40 emas, 40,000 degani. Shkala. Vertikal oʻq har doim ham noldan boshlanmaydi, va shu sababli ikki ustun orasidagi farq koʻzga aslidagidan kattaroq koʻrinadi.
Bu diagrammadan uch xil savol chiqadi: qiymat (payshanbada nechta?), farq (payshanba seshanbadan nechtaga koʻp?) va ulush (jamining necha foizi juma kuni?).
Ikki tomonlama jadval
Ikki tomonlama jadval har bir katakda ikkita shart bajarilgan sonni beradi. Yigʻindilarni chetga yozib qoʻying — savollarning yarmi aynan ular haqida boʻladi.
| Walk | Bus | Total | |
|---|---|---|---|
| Grade 9 | 24 | 16 | 40 |
| Grade 10 | 18 | 22 | 40 |
| Total | 42 | 38 | 80 |
Chiziqli grafik — qiymat va oʻzgarish
Ustunli diagramma kategoriyalarni taqqoslaydi; chiziqli grafik esa vaqt boʻyicha oʻzgarishni koʻrsatadi. Undan ikki xil savol chiqadi va ular tez-tez aralashtiriladi.
| Savol | Grafikda nimaga qarash kerak |
|---|---|
| eng katta qiymat qaysi yilda? | eng baland nuqta |
| eng katta oʻsish qaysi yilda? | eng tik koʻtarilgan qism |
| qachon kamaydi? | pastga ketgan har qanday qism |
Chiziq pastga ketayotgan boʻlsa ham, qiymat hali katta boʻlishi mumkin — kamayish va kichiklik bir xil narsa emas. Shuningdek, chiziq koʻtarilishdan toʻxtasa, bu qiymat tushdi degani emas: u shunchaki oʻsishdan toʻxtagan.
Jadvaldan bir necha qadamli savol
Blok C ning eng qimmatli savollari ikki bosqichli boʻladi: jadvaldan son oling, keyin u bilan biror amal bajaring. Yuqoridagi jadvaldan misol: «Agar har bir avtobusda 30 oʻrin boʻlsa, 10-sinf oʻquvchilari uchun nechta avtobus kerak?» Jadvaldan 22 ni olamiz, va 22 < 30 boʻlgani uchun javob bitta avtobus.
Bunday savolda ikkita xato yashiringan: notoʻgʻri katakni olish va javobni yaxlitlashni unutish. Oʻrin soni yetmasa, javob har doim yuqoriga yaxlitlanadi — 31 oʻquvchi uchun ikkita avtobus kerak, 1.03 ta emas.
Exam English — savol qanday soʻraydi
- according to the graphgrafikka koʻra
- how many more … than …… dan nechtaga koʻp (farq)
- what fraction of… ning qanday ulushi
- of those who walkpiyoda yuradiganlar orasida — maxraj oʻzgardi
- the greatest increaseeng katta oʻsish (farq, qiymat emas)
- in thousandsming hisobida
SAT savollari
SAT-style question 45 s
According to the bar chart, how many more books were borrowed on Thursday than on Wednesday?
- 25
- 50
- 75
- 2
Yechimni koʻrish
Javob: A) 25
50 − 25 = 25.
50 — payshanbaning qiymati. «How many more» farqni soʻraydi.
SAT-style question 70 s
Using the two-way table, what percent of the students who walk are in Grade 9?
- About 57%
- 60%
- 30%
- About 53%
Yechimni koʻrish
Javob: A) About 57%
24 ÷ 42 ≈ 0.571. Maxraj — piyoda yuradiganlar soni, 42.
60% — 24 ÷ 40 hisoblangan, yaʼni 9-sinfning ulushi. Savol teskari tomondan soʻragan.
Grafik yoki jadval savolida shu tartibda ishlang:
- Savolni oxirigacha oʻqing va soʻralayotgan narsani belgilang;
- Maxrajni aniqlang — «of» dan keyingi guruh;
- Sonlarni oʻqing (balandlikni emas) va hisoblang.
Grafikka birinchi qarashda emas, savolni oʻqigandan keyin qarang — shunda koʻzingiz kerakli qatorni izlaydi.
«How many more on Thursday than Wednesday» → 50
25
«More than» — ayirish soʻzi.
«What percent of those who walk are in Grade 9» → 24 ÷ 40
24 ÷ 42
Maxrajda «of» dan keyingi guruh turadi.
Mashq
1 From the bar chart, how many books were borrowed on Tuesday?
Javobni koʻrish
45.
2 What fraction of the week's books were borrowed on Friday?
Javobni koʻrish
40 ÷ 190, taxminan 21 foiz.
3 From the two-way table, how many Grade 10 students take the bus?
Javobni koʻrish
22.
4 What percent of all 80 students are Grade 10 students who walk?
Javobni koʻrish
22.5% — 18 ÷ 80.
5 What percent of bus riders are in Grade 9?
Javobni koʻrish
About 42% — 16 ÷ 38.
Key words
- according to the graphgrafikka koʻra
- bar chartustunli diagramma
- two-way tableikki tomonlama jadval
- horizontal / vertical axisgorizontal / vertikal oʻq
- scaleshkala, boʻlinish
- in thousandsming hisobida
- how many morenechtaga koʻp
- what fraction of… ning qanday ulushi
- the greatest increaseeng katta oʻsish
- totaljami
Esda qoladigan uch narsa
- Oʻqishdan oldin oʻq nomlari, birliklar va shkalani tekshiring.
- Jadval savolining qiyinligi maxrajda — «of» dan keyingi guruh.
- «How many more» — farq, bitta ustunning qiymati emas.