Mathematics

SAT-84: Mastering Desmos II — Sliders for Unknown Constants

Savolda x dan boshqa harf boʻlsa — Desmos slider taklif qiladi. Shartni bajarguncha suring va qiymatni oʻqing.

SAT-84: Mastering Desmos II — Sliders for Unknown Constants

SAT-83 da nomaʼlum x edi va javob kesishishda turardi. Bu darsda nomaʼlum doimiy — a, b, k, c. Grafikning oʻzi emas, grafikni boshqaradigan son soʻralyapti. Desmosning slider'i aynan shu savol turi uchun yaratilgan.

Bu darsdan keyin siz

  • slider'ni bir bosishda qoʻshasiz;
  • shart bajarilguncha surib, qiymatni oʻqiysiz;
  • qadamni (step) sozlab, aniq javob olasiz;
  • «taxminan toʻgʻri» javobning tuzogʻidan qochasiz.
Slider qanday paydo boʻladi

y=ax^2 deb yozing. Desmos a ni tanimaydi va darrov «add slider: a» degan tugmani koʻrsatadi. Bosing — pastda surgich chiqadi, grafik esa siz surganingizda jonli oʻzgaradi.

The move
  1. Tenglamani harfi bilan birga kiriting.
  2. Slider qoʻshing.
  3. Shartni ham chizmaga aylantiring: nuqta boʻlsa (2,12) deb kiriting; ikkinchi grafik boʻlsa uni ham chizing.
  4. Shart bajarilgan joyda toʻxtang va sonni oʻqing.

Birinchi tur — grafik nuqtadan oʻtsin

SAT-style question 45 s

The graph of y = ax² in the xy-plane passes through the point (2, 12). What is the value of a?

  1. 3
  2. 6
  3. 12
  4. 1/3
Yechimni koʻrish

Javob: A) 3

Desmosda: y=ax^2, slider qoʻshing, keyin (2,12) nuqtasini kiriting. a ni suring — parabola nuqtaga a = 3 da tegadi.

Qoʻlda: 12 = a × 4, demak a = 3 ✓

Tuzoq javob 6 12 ni 2 ga boʻlgan — yaʼni x ni kvadratga koʻtarishni unutgan. Slider bu xatoni qilishga imkon bermaydi, chunki a = 6 da parabola nuqtadan ancha yuqoridan oʻtadi.

Ikkinchi tur — nechta yechim boʻlsin

SAT'ning eng yoqtirgan slider savoli: «for what value of k does the equation have exactly one solution». Qoʻlda bu diskriminant demakdir (SAT-36). Desmosda esa bu shunchaki koʻrish: k ni suring va ikkita kesishish bittaga aylangan lahzada toʻxtang.

SAT-style question 60 s

For what value of k does the line y = k intersect the graph of y = x² − 4x + 3 at exactly one point?

  1. −1
  2. 3
  3. 2
  4. 1
Yechimni koʻrish

Javob: A) −1

Gorizontal chiziq parabolani faqat uchida bir marta kesadi. Uch: x = 2 da, va u yerda y = 4 − 8 + 3 = −1.

Slider bilan: k ni pastga suring — ikkita kesishish yaqinlashib boradi va k = −1 da bitta boʻlib qoladi.

Tuzoq javob 2 Bu uchning x koordinatasi. Savol esa gorizontal chiziqning balandligini — yaʼni y ni soʻragan.
Ehtiyot boʻling — slider aniqligi Surgichni qoʻl bilan surganingizda tushgan joyingizdagi son chiqadi — odatda 2.9 yoki 3.07 kabi notekis oʻnli. Javob 1/3 boʻlsa, ekranda 0.33 emas, 0.34 turgan boʻlishi mumkin. Slider ostidagi sonlarga bosib min, max va step ni oʻzingiz belgilang (step = 0.01), yoki topilgan taxminni qoʻlda tasdiqlang.
Oʻzbekcha Oʻnli sonni kasrga qaytarishni bilib qoʻying: 0.5 = 1/2, 0.25 = 1/4, 0.333… = 1/3, 0.2 = 1/5, 0.75 = 3/4. Slider deyarli har doim oʻnli beradi, javob variantlari esa kasr boʻladi.
Uchinchi tur — variantlarni sinash

Slider'ning eng sodda ishlatilishi: harf oʻrniga toʻrtta variantni birma-bir qoʻyib grafikni kuzatish. Bu SAT-82 dagi backsolving'ning grafik koʻrinishi va koʻpincha eng tez yoʻl — ayniqsa shart «kesishmaydi» yoki «ikki marta kesadi» kabi boʻlsa.

Exam English — slider kerakligining belgilari

  • where a is a constantbunda a — doimiy son
  • for what value of kk ning qaysi qiymatida
  • exactly one solutionaynan bitta yechim
  • no real solutionshaqiqiy yechimi yoʻq
  • passes through the pointnuqtadan oʻtadi

a = 12 ÷ 2 = 6

12 = a × 2², demak a = 3

x avval kvadratga koʻtariladi.

Slider 0.3 koʻrsatdi → javob 0.3

Qadamni kichraytiring: javob 1/3 boʻlishi mumkin

Surgichning aniqligi javobning aniqligi emas.

Toʻrtinchi tur — «nechta yechim» savollarining oilasi

Bitta slider bir savolga emas, butun bir savollar oilasiga javob beradi. Yuqoridagi parabolada k ni surib boring va kesishishlar sonini kuzating — uch xil holat ketma-ket koʻrinadi.

kNechta kesishishSavolda qanday aytiladi
k < −10no real solutions
k = −11exactly one solution
k > −12two distinct solutions
Oʻzbekcha Bu jadval SAT-36 dagi diskriminantning koʻrinadigan shakli. Qoʻlda ishlaganda ishorani hisoblaysiz; Desmosda esa parabola bilan chiziqning ajralib ketishini koʻz bilan koʻrasiz. Ikkalasi ham bir narsani aytadi, lekin ikkinchisi esdan chiqmaydi.

Ikki slider

Savolda ikkita nomaʼlum doimiy boʻlsa (masalan a va b), Desmos ikkalasiga ham surgich beradi. Bunday savol kamdan-kam uchraydi va odatda ikkita shart bilan keladi: bittasini bajaring, keyin ikkinchisini. Bir vaqtda ikkalasini surmang — ilgari topilgan shartni buzib yuborasiz.

Ehtiyot boʻling Slider bilan topilgan javob taxmin, isbot emas. Variantlardan ikkitasi bir-biriga yaqin boʻlsa (masalan 0.33 va 0.35), surgichga ishonmang — qoʻlda qoʻyib tekshiring.

Mashq

1 The graph of y = ax² passes through (3, 18). Find a.

Javobni koʻrish

18 = a × 9, demak a = 2.

2 For what k does y = k touch y = x² − 6x + 5 exactly once?

Javobni koʻrish

Uch x = 3 da: 9 − 18 + 5 = −4. Demak k = −4.

3 Your slider reads 0.25. Which fraction is that?

Javobni koʻrish

1/4.

4 Desmos does not offer a slider for your letter. Why might that be?

Javobni koʻrish

Siz x yoki y ni yozgansiz — ular oʻzgaruvchi, doimiy emas.

5 The graph of y = ax² passes through (2, −8). Find a.

Javobni koʻrish

−8 = a × 4, demak a = −2 (parabola pastga qaraydi).

Key words

  • slidersurgich
  • constantdoimiy son
  • parameterparametr
  • passes through… dan oʻtadi
  • exactly one solutionaynan bitta yechim
  • no real solutionshaqiqiy yechimi yoʻq
  • stepqadam (surgich aniqligi)
  • vertexuch (parabola cho'qqisi)
  • touchurinmoq, bir nuqtada tegmoq
  • dragsurmoq

Esda qoladigan uch narsa

  • x dan boshqa harf koʻrsangiz — slider.
  • Shartni ham chizmaga aylantiring: nuqta yoki ikkinchi grafik.
  • Oʻnli javobni kasrga qaytaring; qadamga ishonmang.
Foydali bo'ldimi? Yoqmadi 0 Baholash uchun kiring