SAT-86: The "Eyeballing" Strategy for Geometry Diagrams
SAT chizmalari masshtabda chizilgan — bitta jumla bundan mustasno deyilmasa. Oʻsha jumla butun strategiyani yoqadi yoki oʻchiradi.
SAT-86: The "Eyeballing" Strategy for Geometry Diagrams
Geometriya savolining ostida baʼzan bitta kichkina qator turadi: Note: Figure not drawn to scale. Koʻpchilik oʻquvchi uni oʻqimaydi. Aslida bu qator butun savolni ikkiga ajratadigan kalit — u boʻlmasa chizmaga ishonish mumkin, u boʻlsa chizma sizni ataylab aldaydi.
SAT chizmalari masshtabda chiziladi — savol boshqacha aytmasa. Demak burchak va uzunliklarni koʻz bilan taqqoslash ruxsat etilgan, faqat u javobni tanlash uchun emas, variantlarni chiqarib tashlash uchun ishlatiladi.
Bu darsdan keyin siz
- chizmaga ishonish mumkinmi-yoʻqmi, birinchi soniyada bilasiz;
- chizmadagi maʼlum uzunlikni «lineyka» qilib ishlatasiz;
- toʻgʻri burchakni etalon qilib burchaklarni chamalaysiz;
- «not to scale» boʻlsa chizmani oʻzingiz qayta chizasiz.
Birinchi holat — chizma rost gapiryapti
Savol A burchagini soʻrasa, hisoblashdan oldin qarang: u toʻgʻri burchakdan kichik, lekin 30 dan sezilarli katta. Demak 90 ham, 120 ham, 30 ham javob boʻla olmaydi — bitta variant qoladi va u hisoblanmasdan tanlanadi.
- Toʻgʻri burchak — etalon. Chizmadagi 90° dan koʻrinib turib kichik burchak oʻtkir, katta boʻlsa oʻtmas.
- Maʼlum tomon — lineyka. «Bu tomon 6» deyilgan boʻlsa, boshqa tomon undan taxminan ikki barobar uzunmi, teng yarmimi — shu yetadi.
- Yuza — kvadratchalar. Shakl atrofiga toʻgʻri toʻrtburchak tasavvur qiling: ichidagi shaklning yuzasi undan kichik boʻlishi shart.
Ikkinchi holat — chizma yolgʻon gapiryapti
Koʻz B ni oʻrtada koʻradi va miya darrov «AB = BC» deb qoʻyadi. Yorliqlar esa boshqa narsa aytadi: 2 va 6. Bu yerda chizma dalil emas, bezak.
SAT savollari
SAT-style question 30 s
In the triangle above, angle C is a right angle and angle B measures 30°. What is the measure of angle A?
- 60°
- 30°
- 90°
- 120°
Yechimni koʻrish
Javob: A) 60°
Hisob: 180 − 90 − 30 = 60 (SAT-66).
Koʻz bilan: A toʻgʻri burchakdan kichik va 30 dan katta — bitta variant qoladi. Chizma masshtabda, demak bunga ishonish mumkin.
SAT-style question 45 s
In the figure above, point B lies on segment AC, AB = 2 and BC = 6. What is the length of AC? (Note: Figure not drawn to scale.)
- 8
- 4
- 12
- 3
Yechimni koʻrish
Javob: A) 8
B kesma ustida yotibdi, demak AC = AB + BC = 2 + 6 = 8.
Bu yerda koʻz bilan oʻlchash taqiqlangan — chizma masshtabda emas.
Qachon ishlatmaslik kerak
- «Not drawn to scale» yozilgan boʻlsa — chizma dalil emas.
- Chizma umuman berilmagan boʻlsa — oʻzingiz chizasiz, lekin oʻz chizmangizni ham oʻlchamaysiz.
- Ikki variant yaqin boʻlsa (58° va 60°) — koʻz ularni ajrata olmaydi, hisoblash kerak.
Exam English
- Note: Figure not drawn to scalechizma masshtabda emas — koʻzga ishonmang
- in the figure aboveyuqoridagi chizmada
- lies on segment ACAC kesmasi ustida yotadi
- the measure of angle AA burchagining kattaligi
- is a right angletoʻgʻri burchak
B oʻrtada koʻrinyapti → AB = BC
Yorliqlar 2 va 6 deyapti
Masshtabda emas — koʻrinish emas, yozuv hukmron.
Koʻz bilan «taxminan 60» → belgiladim
Koʻz bilan uchtasini oʻchiring, keyin hisoblang
Chamalash tanlash uchun emas, chiqarib tashlash uchun.
Maʼlum tomonni lineyka qilish
Ekranda oʻlchash uchun hech narsa yoʻq — lekin chizmaning ichida bor. Bitta tomon yorliq bilan berilgan boʻlsa, u birlikga aylanadi va qolgan hamma narsa unga solishtiriladi.
Mashq
1 A figure carries no note. Are the lengths in proportion?
Javobni koʻrish
Ha — SAT chizmalari boshqacha aytilmasa masshtabda.
2 An angle looks a little smaller than a right angle. Which choices can you drop: 45°, 88°, 95°, 130°?
Javobni koʻrish
95° va 130° — ular 90 dan katta. 88° eng ehtimolli.
3 B is on AC, AB = 5, BC = 9. Find AC.
Javobni koʻrish
14 — chizma qanday koʻrinishidan qatʼi nazar.
4 Two choices are 58° and 60°. Can eyeballing decide?
Javobni koʻrish
Yoʻq — juda yaqin; hisoblash kerak.
5 What is the first thing to read under a geometry figure?
Javobni koʻrish
«Not drawn to scale» yozuvi bor-yoʻqligi.
Key words
- figurechizma
- not drawn to scalemasshtabda chizilmagan
- segmentkesma
- lies onustida yotadi
- the measure of… ning kattaligi
- right angletoʻgʻri burchak
- acute / obtuseoʻtkir / oʻtmas
- in proportionnisbatlari saqlangan
- estimatechamalamoq
- eliminatechiqarib tashlamoq
Esda qoladigan uch narsa
- Avval yozuvni oʻqing: «not drawn to scale» bormi?
- Masshtabda boʻlsa — koʻz bilan oʻchiring, tanlamang.
- Masshtabda boʻlmasa — chizmani qayta chizing.