Mathematics

SAT-95: Using the Scratchpad Effectively

Qoralama qogʻoz — xotira emas, tartib. Toʻrt qatorlik qolip butun blokdagi xatolarning yarmini tutadi.

SAT-95: Using the Scratchpad Effectively

Imtihonda qoralama qogʻoz beriladi, va koʻpchilik uni ikki xil notoʻgʻri ishlatadi: yo umuman ishlatmaydi (hammasini boshda qiladi), yo hamma joyni tartibsiz sonlar bilan toʻldiradi. Qogʻozning vazifasi hisoblash emas — tartib.

Bu darsdan keyin siz

  • toʻrt qatorlik qolipni har bir savolga qoʻllaysiz;
  • savolni koʻchirib yozmaysiz;
  • savollarni bir-biridan chiziq bilan ajratasiz;
  • javobni birligi bilan doira ichiga olasiz.

Toʻrt qator

QatorNima yoziladiMisol
MAQSADsavol nimani soʻragan Jasurning kitoblari?
BERILGANsonlar, birligi bilan jami 27 kitob; A = 2J + 3
ISHtenglama va yechim 3J + 3 = 27 → J = 8
JAVOBson + birlik, doira ichida 8 kitob
Oʻzbekcha — birinchi qator eng muhimi «MAQSAD» qatori atigi uch-toʻrt soʻz oladi, lekin u SAT-89 dagi birinchi tur tuzoqni butunlay yopadi. Javobni belgilashdan oldin koʻzingiz oʻsha qatorga tushadi va «men nimani soʻrayotgan edim?» degan savol oʻz-oʻzidan tugʻiladi.

Nima yozilmaydi

Uchta vaqt yeyuvchi odat
  1. Savolni koʻchirish. U ekranda turibdi. Koʻchirish 30 soniya oladi va hech narsa qoʻshmaydi.
  2. Har bir qadamni toʻliq yozish. Ikki xonali qoʻshuvni yozib oʻtirish shart emas — qogʻoz tuzilma uchun, arifmetika uchun emas.
  3. Bir joyga hammasini yigʻish. Ikki savolning ishi aralashib ketsa, tekshirish imkonsiz boʻladi.
Oʻqituvchi maslahati Har bir savoldan keyin gorizontal chiziq torting va yoniga savol raqamini yozing. Ikkinchi oʻtishda (SAT-88) belgilangan savolga qaytganingizda, ishingiz tayyor turadi va noldan boshlamaysiz. Bu bitta chiziq ikkinchi oʻtishni ikki barobar tezlashtiradi.

Geometriyada — qayta chizish

SAT-86 da koʻrgan edik: «not drawn to scale» yozilgan chizmani oʻzingiz qayta chizish kerak. Qoralama qogʻozning eng kuchli ishlatilishi shu. Yorliqlarni oʻz chizmangizga koʻchiring va ekrandagi rasmni butunlay unuting.

Qayta chizishda nimalar yoziladi

Har bir maʼlum uzunlik va burchak; toʻgʻri burchak belgisi; soʻralayotgan tomon savol belgisi bilan. Uchtasi ham chizmada koʻrinib tursa, formula oʻzi tanlanadi.

SAT savollari

SAT-style question 70 s

A printer produces 24 pages a minute. A job of 900 pages is started at 10:00. At what time does it finish, to the nearest minute?

  1. 10:38
  2. 10:24
  3. 11:15
  4. 10:15
Yechimni koʻrish

Javob: A) 10:38

MAQSAD: tugash vaqti. BERILGAN: 24 bet/daqiqa, 900 bet, boshlanish 10:00.

ISH: 900 ÷ 24 = 37.5 daqiqa → 38 daqiqa.

JAVOB: 10:38.

Tuzoq javob 10:24 Berilgan sonlardan biri javob sifatida qaytarilgan — 24 bu tezlik, vaqt emas. «BERILGAN» va «JAVOB» qatorlarini ajratib yozish aynan shuning oldini oladi.

SAT-style question 75 s

A recipe for 4 people needs 300 grams of rice. Davron is cooking for 10 people. How many grams of rice does he need?

  1. 750
  2. 600
  3. 1,200
  4. 120
Yechimni koʻrish

Javob: A) 750

MAQSAD: gramm guruch. BERILGAN: 4 kishi → 300 g.

ISH: bir kishiga 75 g, va 10 × 75 = 750.

JAVOB: 750 gramm.

Tuzoq javob 600 4 dan 10 ga oʻtishni «ikki barobar» deb olgan. Nisbat 2.5 barobar, 2 emas — «BERILGAN» qatorida 4 kishi deb yozilgan boʻlsa, bu xato koʻzga tashlanadi.

Qachon qogʻoz kerak emas

Ikkita «yoʻq»
  1. Bir qadamli savolda — yozish qilishdan uzoqroq davom etadi.
  2. Desmos yechadigan savolda — sistemani qogʻozda yechish 90 soniya, ekranda 20 (SAT-83). Bunda qogʻozga faqat maqsad qatori yoziladi.

Exam English

  • to the nearest minutedaqiqagacha yaxlitlab
  • a recipe for 4 people4 kishiga moʻljallangan retsept
  • produces 24 pages a minutedaqiqasiga 24 bet chiqaradi
  • at what timesoat nechada
  • how many gramsnecha gramm

Savolni qogʻozga koʻchirish

Faqat maqsad va berilganlarni yozish

Savol ekranda turibdi — koʻchirish vaqt yoʻqotish.

Javob: 38

Javob: 10:38 (vaqt)

Birliksiz son savolga javob bermaydi.

Oʻzbekcha Bu qolipni uyda mashq qilganda ham ishlating. Imtihon kuni yangi odat tugʻilmaydi — u faqat allaqachon avtomatik boʻlgan narsani qaytaradi. Yigirmata mashq testidan keyin toʻrt qator oʻz-oʻzidan yoziladi va hech qanday vaqt olmaydi.

Toʻldirilgan qolip — bitta savolda

Mana oʻsha toʻrt qator haqiqiy savolda qanday koʻrinadi. Hammasi oʻn beshta soʻzdan kam.

QatorQogʻozda
MAQSADtugash vaqti?
BERILGAN24 bet/daq · 900 bet · start 10:00
ISH900 ÷ 24 = 37.5 → 38 daq
JAVOB10:38

Uchinchi qatordagi 37.5 → 38 yozuvi ayniqsa qimmatli: u yaxlitlash qilinganini koʻrsatib turadi. Ikkinchi oʻtishda qaytib kelganingizda «yaxlitladimmi yoki yoʻqmi?» degan savol tugʻilmaydi.

Beshinchi qator — faqat kerak boʻlganda Agar savol koʻp qadamli boʻlsa, oxiriga NAZORAT qatorini qoʻshing: topilgan javobni boshlangʻich shartga qaytarib qoʻying. Yuqoridagi misolda bu «38 × 24 ≈ 912 bet, 900 dan sal koʻp — mos» degan bir qator.

Ekrandagi qoralama: variantlarni oʻchirish asbobi

Qogʻoz yagona vosita emas. Test dasturida javob variantlarini chizib tashlash asbobi bor — uni bir marta yoqib qoʻysangiz, har bir savolda variant yonida kichkina tugma turadi va bosilganda oʻsha variant chizib tashlanadi.

Nima uchun bu muhim
  1. SAT-88 dagi ehtimolliklar shu asbob bilan koʻrinadigan boʻladi: ikkita variant chizib tashlangan boʻlsa, ekranda ikkitasi qoladi va tanlov 50 foizga aylanadi.
  2. Belgilab qoldirilgan savolga qaytganingizda, oldin nimani oʻchirganingiz saqlanib turadi — ish qaytadan boshlanmaydi.
  3. Koʻz allaqachon rad etilgan variantga qaytmaydi, va bu chalgʻishni kamaytiradi.
Oʻqituvchi maslahati Bu asbobni mashq testlarida yoqib oʻrganing. Imtihon kuni uni birinchi marta koʻrish — vaqt yoʻqotish va asabiylashish. Yoqilgan holat saqlanib qoladi, shuning uchun buni bir marta qilish kifoya.

Mashq

1 What goes on the first line of the layout?

Javobni koʻrish

Maqsad — savol nimani soʻragan.

2 A printer does 30 pages a minute. How long for 450 pages?

Javobni koʻrish

450 ÷ 30 = 15 daqiqa.

3 A recipe for 4 needs 300 g. How much for 6?

Javobni koʻrish

Bir kishiga 75 g, demak 450 g.

4 Why draw a line between questions?

Javobni koʻrish

Ikkinchi oʻtishda ishni topish uchun.

5 Should you copy the question onto the paper?

Javobni koʻrish

Yoʻq — u ekranda turibdi.

Key words

  • scratch paperqoralama qogʻoz
  • layoutqolip, joylashuv
  • labelbelgilamoq, yorliq
  • circle the answerjavobni doira ichiga olmoq
  • cross outchizib tashlamoq
  • redrawqayta chizmoq
  • per minutedaqiqasiga
  • to the nearest… gacha yaxlitlab
  • keep track ofkuzatib bormoq
  • habitodat

Esda qoladigan uch narsa

  • MAQSAD · BERILGAN · ISH · JAVOB — toʻrt qator.
  • Savolni koʻchirmang; savollarni chiziq bilan ajrating.
  • Javobni birligi bilan yozing.
Foydali bo'ldimi? Yoqmadi 0 Baholash uchun kiring