Mathematics

GMAT-7: Remainders and Divisibility Patterns

Qoldiqli boʻlish, qoldiqlar bilan hisoblash, hafta kunlari masalalari va shartga mos eng kichik son bilan tekshirish.

GMAT-7: Remainders and Divisibility Patterns

Qoldiq — boʻlishdan «ortib qolgan» qism. GMAT uni hafta kunlari, qadoqlash va navbat masalalariga yashiradi. Qoldiqlarning bitta ajoyib xususiyati bor: ular bilan xuddi sonlar kabi qoʻshish va koʻpaytirish mumkin — bu katta sonlarni hisoblamasdan javob topishga imkon beradi.

Bu darsdan keyin siz

  • boʻlishni n = boʻluvchi × boʻlinma + qoldiq koʻrinishida yozasiz;
  • qoldiq doim boʻluvchidan kichik ekanini tekshiruv sifatida ishlatasiz;
  • qoldiqlarni qoʻshib va koʻpaytirib, katta sonning qoldigʻini topasiz;
  • «necha kundan keyin qaysi kun» masalasini 7 ga boʻlish bilan yechasiz.
Division with remainder n = d × q + r , 0 ≤ r < d

47 ni 6 ga boʻlsak: 47 = 6 × 7 + 5, qoldiq 5. Qoldiq har doim 0 dan boʻluvchigacha: 6 ga boʻlganda qoldiq faqat 0, 1, 2, 3, 4 yoki 5 boʻlishi mumkin.

Oʻzbekcha Kichik sonni katta songa boʻlsangiz, qoldiq — sonning oʻzi: 3 ni 8 ga boʻlganda boʻlinma 0, qoldiq 3. Bizda koʻpchilik bu yerda «qoldiq 0» yoki «boʻlinmaydi» deb javob beradi.

Qoldiq berilgan sonlar — roʻyxat tuzing

«n leaves a remainder of 2 when divided by 5» n = 5k + 2
n = 2, 7, 12, 17, 22, … 2 dan boshlab har safar 5 qoʻshamiz
Eng kichik musbat qiymat: 2 k = 0 ham ruxsat — 2 = 5 × 0 + 2

Qoldiqlar bilan hisoblash

n ÷ 6 → qoldiq 4. 2n ÷ 6 → ? n ni bilmaymiz — kerak ham emas
2 × 4 = 8 Qoldiqni koʻpaytiramiz
8 = 6 + 2 → qoldiq 2 8 boʻluvchidan katta — yana bir marta boʻlamiz
Oʻqituvchi maslahati Tekshirish uchun eng kichik misol sonni oling: n = 4 (4 ni 6 ga boʻlsak qoldiq 4). 2n = 8, 8 ni 6 ga boʻlsak qoldiq 2 ✓. Bitta aniq son — eng ishonchli tekshiruv.

Hafta kunlari — 7 ga boʻlish

Bugun dushanba. 100 kundan keyin? Har 7 kunda yana dushanba
100 = 7 × 14 + 2 14 toʻliq hafta va yana 2 kun
Dushanba + 2 kun = chorshanba Faqat qoldiq hal qiladi
Oʻzbekcha «100 days from today» — bugundan keyin 100 kun. Bugunni birinchi kun deb sanamang: 1 kundan keyin — seshanba, 7 kundan keyin — yana dushanba.
Oʻzbekcha «Navbat bilan» (in rotation) masalalari ham qoldiq masalasi: 6 ta stolga 200 ta chipta navbat bilan berilsa, 200-chipta qaysi stolga tushishini 200 ni 6 ga boʻlishdagi qoldiq aytadi (2 → 2-stol). Bitta nozik joy bor: qoldiq 0 boʻlsa, oxirgi stol (6-stol), «0-stol» emas. Hafta kunlarida ham shunday: qoldiq 0 — bugungi kunning oʻzi.

Exam English — savol qanday soʻraydi

  • leaves a remainder of 3 when divided by 77 ga boʻlganda qoldiq 3
  • quotientboʻlinma — necha marta sigʻishi
  • is evenly divisibleqoldiqsiz boʻlinadi
  • days from todaybugundan keyin … kun
  • as evenly as possibleiloji boricha teng

GMAT savollari

GMAT-style question 60 s

When the positive integer n is divided by 6, the remainder is 4. What is the remainder when 2n is divided by 6?

  1. 0
  2. 2
  3. 4
  4. 6
  5. 8
Yechimni koʻrish

Javob: B) 2

Qoldiqni ikkiga koʻpaytiramiz: 8, keyin 8 ni 6 ga boʻlamiz — qoldiq 2. Tekshiruv: n = 10, 2n = 20 = 6 × 3 + 2 ✓.

8 — qoldiqni koʻpaytirib, yana boʻlishni unutgan javob.

Tuzoq javob 8 6 ga boʻlganda qoldiq 6 yoki undan katta boʻlolmaydi. 6 va 8 — bu variantlarni qoldiq qoidasining oʻzi chiqarib tashlaydi.

GMAT-style question 45 s

If today is Monday, what day of the week will it be 100 days from today?

  1. Tuesday
  2. Wednesday
  3. Thursday
  4. Friday
  5. Saturday
Yechimni koʻrish

Javob: B) Wednesday

100 = 7 × 14 + 2. 14 hafta oʻtib yana dushanba, keyin 2 kun — chorshanba.

Tuesday — bugunni birinchi kun deb sanagan javob.

Tuzoq javob Tuesday Bir kunlik siljish. Kichik misol bilan tekshiring: «1 day from Monday» — seshanba, yaʼni qoldiq 1 bir kun oldinga suradi.
Test-day taktikasi

Qoldiq savolida shartga mos eng kichik sonni qoʻying:

  1. «n ÷ 6 → qoldiq 4» — n = 4 deb oling;
  2. soʻralgan ifodani shu son bilan hisoblang;
  3. shubha boʻlsa, ikkinchi son bilan (n = 10) takrorlang — javob bir xil chiqishi kerak.

3 ÷ 8 → qoldiq 0

3 ÷ 8 → boʻlinma 0, qoldiq 3

8 soni 3 ning ichiga bir marta ham sigʻmaydi — butun 3 qoldiq boʻlib qoladi.

2n ÷ 6 → qoldiq 8

qoldiq 2

Qoldiq boʻluvchidan kichik boʻlishi shart; 8 dan yana bitta 6 ni ayiring.

Mashq

1 What is the remainder when 47 is divided by 6?

Javobni koʻrish

5 — 47 = 6 × 7 + 5.

2 What is the smallest integer greater than 20 that leaves a remainder of 3 when divided by 5?

Javobni koʻrish

23 — 3, 8, 13, 18, 23.

3 What is the remainder when 3 is divided by 8?

Javobni koʻrish

3 — boʻlinma 0, butun son qoldiq.

4 When n is divided by 7, the remainder is 3. What is the remainder when n + 5 is divided by 7?

Javobni koʻrish

1 — 3 + 5 = 8 = 7 + 1.

5 A supplier packs 250 products in boxes of 12. How many products are left over?

Javobni koʻrish

10 — 12 × 20 = 240, 250 − 240 = 10.

Kalit soʻzlar

  • remainderqoldiq
  • quotientboʻlinma
  • divisorboʻluvchi
  • dividendboʻlinuvchi
  • evenlyqoldiqsiz, teng
  • day of the weekhafta kuni
  • left overortib qolgan
  • in rotationnavbat bilan

Esda qoldiring

  • n = d × q + r va har doim 0 ≤ r < d.
  • Kichik sonni katta songa boʻlsangiz, qoldiq — sonning oʻzi.
  • Qoldiqlarni qoʻshing yoki koʻpaytiring, keyin yana boʻluvchiga boʻling.
  • Hafta kunlari — 7 ga boʻlishdagi qoldiq; bugunni sanamang.
  • Shartga mos eng kichik sonni qoʻyib tekshiring.
Foydali bo'ldimi? Yoqmadi 0 Baholash uchun kiring