Mathematics

GMAT-23: Probability

Qulay ÷ jami, «kamida bittasi» uchun teskari hodisa, mustaqil hodisalar va qaytarmasdan olish.

GMAT-23: Probability

Ehtimollik — kombinatorikaning davomi: qulay natijalar ÷ barcha natijalar. GMAT'dagi ehtimollik savollari uch gʻoyaga tayanadi: «kamida bittasi» uchun teskari hodisa, mustaqil hodisalar uchun koʻpaytirish va qaytarmasdan olishda maxrajning kamayishi. Bu dars uchalasini biznes misollari bilan koʻrsatadi.

Bu darsdan keyin siz

  • oddiy ehtimollikni qulay ÷ jami deb hisoblaysiz;
  • «kamida bittasi» savolini 1 − «hech biri» bilan yechasiz;
  • mustaqil hodisalarda koʻpaytirasiz, bir-birini istisno qiluvchilarda qoʻshasiz;
  • qaytarmasdan olishda har qadamda maxrajni kamaytirasiz.
Probability P = favourable outcomes ÷ all outcomes

Qaytarmasdan olish

3 qizil, 5 koʻk shar; ikkitasi qaytarmasdan olinadi Ikkalasi qizil boʻlish ehtimoli
Birinchisi qizil: 3/8; keyin 7 ta shar, 2 tasi qizil: 2/7 Olingan shar qaytarilmaydi — ikkinchi qadamda maxraj kamaydi
3/8 × 2/7 = 6/56 = 3/28 Ketma-ket hodisalar koʻpaytiriladi
Oʻzbekcha «Without replacement» — olingan narsa qaytarilmaydi, shuning uchun ikkinchi qadamda ham qulay, ham jami bittaga kamayadi. «With replacement» desa — har safar bir xil: 3/8 × 3/8. GMAT ikkala javobni ham variantlarga qoʻyadi.

Kamida bittasi — teskari hodisa

3 marta tanga — kamida bitta «gerb» Toʻgʻridan-toʻgʻri: 1, 2 yoki 3 ta gerb — uchta holat
Hech bir gerb yoʻq: 1/2 × 1/2 × 1/2 = 1/8 Teskarisi bitta holat — uni hisoblash oson
1 − 1/8 = 7/8 Kamida bittasi = 1 − hech biri
Oʻqituvchi maslahati «At least one» soʻzini koʻrsangiz — avtomatik ravishda teskari hodisaga oʻting. Ehtimollarni qoʻshish (1/2 + 1/2 + 1/2 = 3/2) bir zumda 1 dan oshib ketadi — bu notoʻgʻri yoʻl ekanining eng aniq belgisi.

Koʻpaytirish yoki qoʻshish

P(A) = 0.6, P(B) = 0.5, mustaqil Bir-biriga taʼsir qilmaydi
Ikkalasi: 0.6 × 0.5 = 0.3 «Va» — koʻpaytirish
Kamida bittasi: 1 − 0.4 × 0.5 = 0.8 0.6 + 0.5 = 1.1 — imkonsiz, chunki ikkalasi birga ham roʻy beradi
Oʻzbekcha Qoʻshish faqat hodisalar bir vaqtda roʻy bera olmasa ishlaydi: zarda 1 yoki 2 chiqishi — 1/6 + 1/6. Ikki xil sotuvchining savdo qilishi esa bir vaqtda boʻlishi mumkin — ularni qoʻshib boʻlmaydi, teskari hodisa orqali hisoblang.

Ehtimollik va kombinatorika — ikki yoʻl, bir javob

Qaytarmasdan olishni kombinatsiyalar bilan ham hisoblash mumkin. 3 qizil va 5 koʻk shardan 2 tasini olishning jami C(8, 2) = 28 usuli bor; ikkalasi qizil boʻladigan usullar C(3, 2) = 3. Ehtimollik 3/28 — ketma-ket koʻpaytirish bilan aynan bir xil natija. Qaysi yoʻl qulayroq boʻlsa, oʻshani tanlang; ikkinchisi tekshiruv boʻlib xizmat qiladi. «Aynan bittasi nuqsonli» kabi savollarda kombinatsiya yoʻli ayniqsa qulay, chunki tartibni alohida oʻylash shart emas: 2 ta nuqsonli va 8 ta yaroqli chipdan 2 tasini olsak, mos juftlar 2 × 8 = 16, jami C(10, 2) = 45, yaʼni 16/45.

Oʻzbekcha Biznesda ehtimollik koʻpincha foiz bilan beriladi: «30% of visitors add an item, and 40% of those buy» — bu ketma-ket hodisa: 0.3 × 0.4 = 12%. «Of those» soʻzi ikkinchi foiz birinchi guruhdan olinishini bildiradi — bu GMAT-5 dagi «foizning foizi» bilan aynan bir xil.

Exam English — savol qanday soʻraydi

  • at randomtasodifiy ravishda
  • without replacementqaytarmasdan
  • at least onekamida bittasi — 1 − hech biri
  • independent eventsmustaqil hodisalar — koʻpaytiriladi
  • mutually exclusivebir-birini istisno qiladi — qoʻshiladi

GMAT savollari

GMAT-style question 60 s

A bag contains 3 red balls and 5 blue balls. If two balls are drawn at random without replacement, what is the probability that both are red?

  1. 3/64
  2. 3/28
  3. 9/64
  4. 3/16
  5. 3/8
Yechimni koʻrish

Javob: B) 3/28

3/8 × 2/7 = 3/28.

9/64 — sharni qaytarib olgan deb hisoblangan javob (3/8 × 3/8).

Tuzoq javob 9/64 «Without replacement» eʼtiborsiz qoldirilgan. Ikkinchi olishda shar ham, qizil shar ham bittaga kam.

GMAT-style question 45 s

A fair coin is tossed 3 times. What is the probability of getting at least one head?

  1. 1/8
  2. 3/8
  3. 1/2
  4. 3/4
  5. 7/8
Yechimni koʻrish

Javob: E) 7/8

1 − (1/2)3 = 7/8.

3/8 — aynan bitta gerb chiqish ehtimoli; «at least» ikki va uch gerbni ham oʻz ichiga oladi.

Tuzoq javob 3/8 «Exactly one» va «at least one» — har xil savol.
Test-day taktikasi

Ehtimollik javobini mantiq bilan tekshiring:

  1. javob har doim 0 va 1 orasida;
  2. «ikkalasi ham» har bir alohida ehtimoldan kichik;
  3. «kamida bittasi» har bir alohida ehtimoldan katta.

P(at least one 6 in two rolls) = 1/6 + 1/6 = 1/3

1 − (5/6)2 = 11/36

Ikkala zarda ham 6 chiqishi ikki marta sanaldi.

Two without replacement: 3/8 × 3/8

3/8 × 2/7

Ikkinchi olishda jami ham, qulay ham kamayadi.

Mashq

1 What is the probability of rolling a number greater than 4 on a fair die?

Javobni koʻrish

1/3 — 5 yoki 6: 2/6.

2 Two fair dice are rolled. What is the probability that the sum is 7?

Javobni koʻrish

1/6 — 36 natijadan 6 tasi.

3 The probability of rain is 0.3. What is the probability of no rain?

Javobni koʻrish

0.7 — 1 − 0.3.

4 Independent events A and B have probabilities 0.5 and 0.4. What is the probability that both occur?

Javobni koʻrish

0.2 — 0.5 × 0.4.

5 20% of invoices contain an error. Two are checked independently. What is the probability that neither contains an error?

Javobni koʻrish

0.64 — 0.8 × 0.8.

Kalit soʻzlar

  • probabilityehtimollik
  • outcomenatija
  • eventhodisa
  • independentmustaqil
  • mutually exclusivebir-birini istisno qiluvchi
  • complementteskari hodisa
  • at randomtasodifiy
  • fair coin / fair dietoʻgʻri tanga / toʻgʻri zar

Esda qoldiring

  • Ehtimollik = qulay ÷ jami; har doim 0 dan 1 gacha.
  • Kamida bittasi = 1 − hech biri.
  • Mustaqil hodisalar — koʻpaytiriladi; bir vaqtda boʻlolmaydiganlar — qoʻshiladi.
  • Qaytarmasdan olishda har qadamda maxraj (va qulay) kamayadi.
  • «Exactly one» ≠ «at least one».
Foydali bo'ldimi? Yoqmadi 0 Baholash uchun kiring