Korean

PK-2: Unlilar 1: ㅏ ㅓ ㅗ ㅜ ㅡ ㅣ

Oltita asosiy koreys unlisini yozish va talaffuz qilishni oʻrganasiz — jumladan oʻzbek tilida yoʻq ㅓ va ㅡ tovushlarini.

Aug. 1, 2026

6 4 min 0

PK-2: Unlilar 1: ㅏ ㅓ ㅗ ㅜ ㅡ ㅣ

Koreys tilini oʻrganayotgan oʻzbek oʻquvchining eng koʻp qiladigan xatosi darsning birinchi haftasida tugʻiladi: u ㅓ va ㅗ ni bir xil "o" deb oʻqiy boshlaydi. Natijada 서울 (Seul) va 소울 bir xil eshitiladi, 저 ("men") esa 조 boʻlib qoladi. Bugun shu oltita unlini oxirigacha ajratib olamiz — keyin butun kurs davomida qiynalmaysiz.

Bu darsda siz

Oltita asosiy unlini yozasiz va tanib olasiz
ㅓ va ㅗ ni bir-biridan ajratasiz — bu eng muhim juftlik
Oʻzbek tilida umuman yoʻq boʻlgan ㅡ tovushini aytishni oʻrganasiz
ㅇ bilan birga birinchi haqiqiy soʻzlarni oʻqiysiz

Unlini yolgʻiz yozish ㅇ (jim) + unli = 아 어 오 우 으 이

1. Oltita unli

ㅏ a "ana" dagi a

ㅓ eo "ona" dagi o, lablar yoyilgan

ㅗ o "koʻz" dagi oʻ, lablar dumaloq

ㅜ u "uy" dagi u

ㅡ eu oʻzbekchada yoʻq — pastga qarang

ㅣ i "ish" dagi i

2. Eng muhim juftlik: ㅓ va ㅗ

Bu ikkalasi lotin yozuvida koʻpincha bir xil "o" deb koʻchiriladi va aynan shu narsa oʻquvchini adashtiradi. Aslida ular oʻzbek tilida ham ikkita alohida tovush sifatida bor — faqat siz ularga eʼtibor bermagansiz.

ㅓ — lablar YOYILGAN

어

Oʻzbekcha o: ona, bola, non.

Lablaringiz dumaloq boʻlmaydi. Ogʻiz yarim ochiq, til pastda.

ㅗ — lablar DUMALOQ

오

Oʻzbekcha oʻ: koʻz, oʻn, soʻz.

Lablaringizni oldinga chiqarib dumaloqlaysiz.

Oʻzbekcha Mana eng qulay yoʻli: ㅓ ≈ oʻzbekcha "o" (ona), ㅗ ≈ oʻzbekcha "oʻ" (koʻz). Oʻzbek tilida bu ikkisi allaqachon farqlanadi — bor va boʻr bir xil soʻz emas. Koreyschada ham xuddi shunday: 서 va 소 butunlay boshqa narsa. Qoʻlingizni lablaringizga qoʻying: ㅓ da lab qimirlamaydi, ㅗ da oldinga chiqadi.

서울 — 소

seo-ul — so

Seul (poytaxt) — sigir

Birinchisida lab yoyiq, ikkinchisida dumaloq. Farq shu.

3. Oʻzbekchada yoʻq tovush: ㅡ

ㅡ — kursdagi eng notanish tovush, lekin uni aytish qiyin emas. Ikki qadam:

"u" deyishga tayyorlaning — til orqaga, yuqoriga koʻtariladi.
Endi lablaringizni yoying, xuddi jilmayayotgandek, va shu holatda ovoz chiqaring. Chiqqan tovush — ㅡ.

Boshqacha aytganda: ㅡ = ㅜ, faqat lablar dumaloq emas. Rus tilini bilsangiz, bu deyarli ы tovushi.

Ehtiyot boʻling ㅡ ni oʻzbekcha "i" deb aytmang. 그 ("u, oʻsha") ni "gi" desangiz, koreys quloqqa 기 ("energiya") eshitiladi. Farqi katta.

4. Yozilishi — qayerga qoʻyiladi

PK-1 dagi qoidani eslaysizmi? Unli shakli uning joyini aytib turadi.

Tik unli → oʻngga

ㅏ · ㅓ · ㅣ

아 · 어 · 이

Yotiq unli → tagiga

ㅗ · ㅜ · ㅡ

오 · 우 · 으

Diqqat qiling: yuqoridagi oltita blokda ham chapda yoki tepada ㅇ turibdi. Koreys yozuvida boʻgʻin hech qachon yolgʻiz unlidan boshlanmaydi — kvadratcha toʻlishi kerak. Shuning uchun tovushi yoʻq ㅇ qoʻyiladi. U hech narsa oʻqilmaydi.

Qoida 아 = "a", 오 = "o", 이 = "i". Boshdagi ㅇ ni hech qachon oʻqimang.

5. Yozish tartibi

Hangul har doim yuqoridan pastga, chapdan oʻngga yoziladi. Har bir unli uchun:

ㅏ — avval uzun tik chiziq, keyin oʻngdagi qisqa chiziqcha.
ㅓ — avval chapdagi qisqa chiziqcha, keyin uzun tik chiziq.
ㅗ — avval kalta tik chiziqcha, keyin ostidagi uzun yotiq chiziq.
ㅜ — avval uzun yotiq chiziq, keyin ostidagi kalta tik chiziqcha.
ㅡ — bitta uzun yotiq chiziq.
ㅣ — bitta uzun tik chiziq.

6. Birinchi soʻzlar

Faqat ㅇ va shu oltita unli bilan ham haqiqiy koreyscha soʻzlar yoziladi:

아이

a-i

bola

오이

o-i

bodring

Lablar dumaloq — oʻ-i, "a-i" emas.

아우

a-u

uka, singil (kichik aka-uka)

오

besh (5)

Koʻp uchraydigan xatolar

어 va 오 ni bir xil "o" deb oʻqish.

어 = oʻzbekcha "o" (ona), 오 = oʻzbekcha "oʻ" (koʻz). Lablarga qarang.

으 ni "i" deb aytish.

"u" deyishga tayyorlaning, lekin lablarni yoying. 으 — ㅜ ning dumaloqsiz shakli.

아 ni "nga" yoki "ang" deb oʻqish.

Boshdagi ㅇ jim. 아 = "a", tamom.

Unlini yolgʻiz yozish: ㅏ, ㅜ.

Boʻgʻinda har doim undosh oʻrni toʻladi: 아, 우.

Mashq

1 어 va 오 ni ovoz chiqarib ayting. Ularni ajratadigan asosiy belgi nima?

Javobni koʻrish

Lablar. 어 da lablar yoyilgan (oʻzbekcha "ona" dagi o), 오 da esa dumaloqlanib oldinga chiqadi (oʻzbekcha "koʻz" dagi oʻ).

2 Bu soʻzni oʻqing: 오이. Maʼnosi nima?

Javobni koʻrish

oʻ-i — "bodring". Ikkala blokda ham boshdagi ㅇ jim, shuning uchun faqat ikkita unli eshitiladi.

3 Nega ㅜ undoshning tagiga, ㅣ esa oʻngiga yoziladi?

Javobni koʻrish

Chunki ㅜ yotiq unli — uning uzun chizigʻi gorizontal, shuning uchun pastga tushadi (우). ㅣ tik unli — uzun chizigʻi vertikal, shuning uchun oʻngga chiqadi (이). Shakl joyni aytib turadi.

4 "a-u" tovushlarini Hangulda yozing.

Javobni koʻrish

아우 — ikkita blok. Birinchisida ㅇ+ㅏ (unli tik, oʻngda), ikkinchisida ㅇ+ㅜ (unli yotiq, tagida). Maʼnosi — "uka, singil".

5 Jasur 그 ni "gi" deb oʻqidi. Xato qayerda?

Javobni koʻrish

U ㅡ ni ㅣ bilan almashtirdi. 그 ning unlisi — ㅡ: "u" holatidagi til, lekin yoyilgan lab. "gi" deb oʻqilsa, bu allaqachon boshqa soʻz — 기. Jasur lablarini yoyib, "u" ni dumaloqsiz aytib koʻrishi kerak.