PK-25: Vaqt, sana va hafta kunlari
Soat aytishda ikkala son tizimi bitta jumlada uchrashadi: soat — 고유어, daqiqa — 한자어. Va hafta kunlari beshta tabiat unsuridan yasalgan.
PK-25: Vaqt, sana va hafta kunlari
Ikkita son tizimini alohida oʻrgandingiz. Bugun ular bitta jumlada uchrashadi — va aynan shu joy koreys tilining eng mashhur “tuzoqlaridan” biri: soat 고유어 bilan, daqiqa esa 한자어 bilan aytiladi. Bir marta tushunsangiz, boshqa adashmaysiz.
Bu darsda siz
- Soatni toʻgʻri aytasiz — ikkala tizimni bir jumlada
- Sanani yozasiz va oʻqiysiz
- Hafta kunlarini beshta unsur orqali eslab qolasiz
- 몇 시, 며칠, 무슨 요일 savollarini berasiz
1. Soat: 고유어 + 시
| Soat | Koreyscha | Soat | Koreyscha |
|---|---|---|---|
| 1:00 | 한 시 | 7:00 | 일곱 시 |
| 2:00 | 두 시 | 8:00 | 여덟 시 |
| 3:00 | 세 시 | 9:00 | 아홉 시 |
| 4:00 | 네 시 | 10:00 | 열 시 |
| 5:00 | 다섯 시 | 11:00 | 열한 시 |
| 6:00 | 여섯 시 | 12:00 | 열두 시 |
Diqqat: 한 시, 두 시, 세 시, 네 시, 열한 시, 열두 시 — PK-24 dagi qisqarish qoidasi shu yerda ishlaydi.
2. Daqiqa: 한자어 + 분
세 시 삼십 분
3:30 — soat uch yarim
세 — 고유어 (soat), 삼십 — 한자어 (daqiqa). Bitta jumlada ikki tizim.
아홉 시 십오 분
9:15
반 — “yarim”: 두 시 반 = 2:30. Kundalik nutqda 삼십 분 dan koʻra koʻproq ishlatiladi.
오전 — tushdan oldin, 오후 — tushdan keyin. Ular soatdan oldin turadi: 오후 세 시.
3. Sana: hammasi 한자어
이천이십육년 팔월 이일
2026-yil 2-avgust
Tartib: yil → oy → kun, kattadan kichikka.
4. Oylar — va ikkita istisno
| Oy | Koreyscha | Oy | Koreyscha |
|---|---|---|---|
| 1 | 일월 | 7 | 칠월 |
| 2 | 이월 | 8 | 팔월 |
| 3 | 삼월 | 9 | 구월 |
| 4 | 사월 | 10 | 시월 ⚠ |
| 5 | 오월 | 11 | 십일월 |
| 6 | 유월 ⚠ | 12 | 십이월 |
• 6-oy —
• 10-oy —
Sabab talaffuz qulayligi. Faqat shu ikkitasi — qolgani qoidaga boʻysunadi.
5. Hafta kunlari — beshta unsur
Koreys hafta kunlari tabiat unsurlari nomidan yasalgan. Bir marta koʻrsangiz, yodlash osonlashadi:
| Kun | Koreyscha | Belgi | Maʼnosi |
|---|---|---|---|
| Dushanba | 월요일 | 월 | oy |
| Seshanba | 화요일 | 화 | olov |
| Chorshanba | 수요일 | 수 | suv |
| Payshanba | 목요일 | 목 | yogʻoch |
| Juma | 금요일 | 금 | metall, oltin |
| Shanba | 토요일 | 토 | tuproq |
| Yakshanba | 일요일 | 일 | quyosh |
6. Savollar
| Savol | Maʼnosi | Javob namunasi |
|---|---|---|
| 몇 시예요? | Soat necha? | 세 시예요. |
| 며칠이에요? | Nechanchi sana? | 팔월 이일이에요. |
| 무슨 요일이에요? | Hafta kuni qaysi? | 월요일이에요. |
| 몇 살이에요? | Necha yoshdasiz? | 열여섯 살이에요. |
저는 여덟 시에 학교에 가요.
Men soat sakkizda maktabga boraman.
Vaqt + 에 (PK-14). Diqqat: 오늘, 어제, 내일 esa 에 olmaydi.
Koʻp uchraydigan xatolar
삼 시 삼십 분
Soat — 고유어: 세 시 삼십 분.
두 시 서른 분
Daqiqa — 한자어: 두 시 삼십 분.
육월, 십월
유월 (6-oy), 시월 (10-oy).
여덟 시에서 학교에 가요.
Vaqt uchun 에: 여덟 시에.
Mashq
1 3:30 ni koreyschada ayting.
Javobni koʻrish
세 시 삼십 분 (yoki 세 시 반). Soat — 고유어 (세), daqiqa — 한자어 (삼십). Ikki tizim bitta jumlada.
2 Nega soat 고유어, daqiqa esa 한자어 bilan aytiladi?
Javobni koʻrish
Oddiy fikr: soat sanaladi, daqiqa oʻlchanadi. Sanaladigan narsalar 고유어 tizimini oladi (PK-24), oʻlchanadigan narsalar esa 한자어 ni (PK-23).
3 6-oy va 10-oy qanday yoziladi?
Javobni koʻrish
유월 va 시월.
육월 va 십월 notoʻgʻri — talaffuz qulayligi uchun bitta undosh tushib
qolgan. Faqat shu ikkita oy istisno.
4 수요일 qaysi kun va nega shunday atalgan?
Javobni koʻrish
Chorshanba. 수 — “suv”. Koreys hafta kunlari beshta unsur va ikki yoritqichdan yasalgan: oy, olov, suv, yogʻoch, metall, tuproq, quyosh.
5 Sherbek “저는 여덟 시에 학교에 가요” dedi. Toʻgʻrimi?
Javobni koʻrish
Toʻliq toʻgʻri. Uchta narsa joyida: soat 고유어 bilan (여덟 시), vaqt 에 oladi (PK-14), va 가다 yoʻnalish bildirgani uchun 학교에.
Kalit soʻzlar
- 시 / 분soat / daqiqa
- 반yarim
- 오전 / 오후tushdan oldin / keyin
- 년 / 월 / 일yil / oy / kun
- 유월 / 시월6-oy / 10-oy (istisno)
- 요일hafta kuni
- 월요일 / 금요일dushanba / juma
- 주말 / 평일dam olish kuni / ish kuni
- 며칠nechanchi sana
- 무슨 요일qaysi hafta kuni
🎯 Esda saqlang
- Soat — 고유어 + 시, daqiqa — 한자어 + 분. Bitta jumlada ikki tizim.
- Eslash: soat sanaladi, daqiqa oʻlchanadi.
- 한 시, 두 시, 세 시, 네 시 — qisqarish qoidasi (PK-24).
- Sana hammasi 한자어, tartib yil → oy → kun — oʻzbekcha kabi.
- Istisnolar: 유월 (6), 시월 (10).
- Hafta kunlari — beshta unsur: 월·화·수·목·금·토·일.
- Vaqt 에 oladi, lekin 오늘 / 어제 / 내일 olmaydi.