PK-24: Sonlar 2: 고유어 sonlar (하나, 둘…) va sanoq soʻzlari 개 / 명 / 마리
Ikkinchi son tizimi — narsalarni sanash uchun. Sanoq soʻzlari sizga tanish: oʻzbekchada ham “besh dona olma”, “uch nafar odam” deymiz.
PK-24: Sonlar 2: 고유어 sonlar (하나, 둘…) va sanoq soʻzlari 개 / 명 / 마리
Ikkinchi tizim — 고유어, ya'ni asl koreys sonlari. Ular narsalarni, odamlarni, hayvonlarni sanaydi va yoshni aytadi. Bu darsda ikkita yangilik bor: sonlarning oʻzi, va ulardan keyin keladigan sanoq soʻzlari. Ikkinchisi sizga tanish tuyuladi — chunki oʻzbek tilida ham xuddi shunday narsa bor.
Bu darsda siz
- 하나 dan 열 gacha va oʻnliklarni oʻrganasiz
- Toʻrtta sonning sanoq oldidagi qisqargan shaklini bilib olasiz
- 개, 명, 마리, 살 kabi sanoq soʻzlarini ishlatasiz
- Koreys va oʻzbek soʻz tartibi farqini koʻrasiz
1. Asl koreys sonlari
| Raqam | 고유어 | Raqam | 고유어 |
|---|---|---|---|
| 1 | 하나 | 6 | 여섯 |
| 2 | 둘 | 7 | 일곱 |
| 3 | 셋 | 8 | 여덟 |
| 4 | 넷 | 9 | 아홉 |
| 5 | 다섯 | 10 | 열 |
Oʻnliklar: 스물 (20), 서른 (30), 마흔 (40), 쉰 (50), 예순 (60), 일흔 (70), 여든 (80), 아흔 (90).
2. Toʻrtta son sanoq oldida qisqaradi
Mana darsning eng muhim qoidasi. Sanoq soʻzi qoʻshilganda toʻrtta son shaklini oʻzgartiradi:
| Yolgʻiz | Sanoq oldida | Misol |
|---|---|---|
| 하나 | 한 | 한 개 — bitta |
| 둘 | 두 | 두 명 — ikki kishi |
| 셋 | 세 | 세 마리 — uchta hayvon |
| 넷 | 네 | 네 권 — toʻrtta kitob |
| 스물 | 스무 | 스무 살 — yigirma yosh |
3. Sanoq soʻzlari
| Sanoq | Nima uchun | Misol |
|---|---|---|
| 개 | umumiy narsalar | 사과 세 개 — uchta olma |
| 명 | odamlar | 학생 두 명 — ikki oʻquvchi |
| 분 | odamlar (hurmatli) | 선생님 한 분 — bir oʻqituvchi |
| 마리 | hayvonlar | 고양이 네 마리 — toʻrtta mushuk |
| 권 | kitoblar | 책 다섯 권 — beshta kitob |
| 잔 | stakan, piyola | 커피 두 잔 — ikki piyola kofe |
| 병 | shisha | 물 한 병 — bir shisha suv |
| 살 | yosh | 열다섯 살 — oʻn besh yosh |
• besh dona olma → 사과 다섯 개
• uch nafar odam → 사람 세 명
• ikki bosh qoramol → 소 두 마리
Ingliz tilida esa bu tizim deyarli yoʻq (three apples), shuning uchun ingliz tilidan oʻrganuvchi buni noldan tushunadi. Sizda esa tushuncha tayyor — faqat soʻzlarni almashtirasiz.
4. Soʻz tartibi — bu yerda farq bor
Oʻzbekcha
son → sanoq → ot
besh dona olma
Koreyscha
ot → son → sanoq
사과 다섯 개
교실에 학생이 열 명 있어요.
Sinfda oʻnta oʻquvchi bor.
Ot + 이/가, keyin son + sanoq, keyin kesim.
저는 스무 살이에요.
Men yigirma yoshdaman.
스물 → 스무 qisqargan.
5. Qaysi tizim qachon — qisqacha
| 고유어 (하나, 둘…) | 한자어 (일, 이…) |
|---|---|
| narsalar — 개 | pul — 원 |
| odamlar — 명 / 분 | daqiqa — 분 |
| hayvonlar — 마리 | sana — 년 / 월 / 일 |
| yosh — 살 | qavat — 층 |
| soat — 시 | telefon — 번 |
6. 몇 bilan savol
가: 학생이 몇 명 있어요?
나: 열 명 있어요.
A: Nechta oʻquvchi bor?
B: Oʻnta bor.
가: 몇 살이에요?
나: 열여섯 살이에요.
A: Necha yoshdasiz?
B: Oʻn olti yoshdaman.
PK-11 da bu savolni koʻrgan edingiz — endi javob bera olasiz.
Koʻp uchraydigan xatolar
다섯 개 사과
Ot birinchi: 사과 다섯 개.
하나 개, 둘 명
Sanoq oldida qisqaradi: 한 개, 두 명.
저는 이십 살이에요.
Yosh — 고유어: 스무 살.
사람 세 마리
Odam uchun 명: 사람 세 명. 마리 — hayvonlar uchun.
Mashq
1 “Uchta olma” ni koreyschaga oʻgiring.
Javobni koʻrish
사과 세 개. Ikki narsaga diqqat: ot birinchi (사과), va 셋 → 세 qisqargan.
2 Qaysi toʻrtta son sanoq oldida qisqaradi?
Javobni koʻrish
하나 → 한, 둘 → 두, 셋 → 세, 넷 → 네 (va 스물 → 스무). Qoida 11–14 ga ham tegishli: 열한 개, 열두 개.
3 “Men 20 yoshdaman” ni koreyschaga oʻgiring.
Javobni koʻrish
저는 스무 살이에요. Yosh — 고유어 tizimi, va 스물 sanoq (살) oldida 스무 boʻlib qisqaradi.
4 Oʻzbek tilidagi qaysi soʻzlar koreys sanoq soʻzlariga oʻxshaydi?
Javobni koʻrish
dona, nafar, bosh — “besh dona olma”, “uch nafar odam”, “ikki bosh qoramol”. Tushuncha bir xil; faqat koreyschada ot birinchi keladi.
5 Dilnoza “고양이 네 명 있어요” dedi. Xatoni toping.
Javobni koʻrish
명 → 마리. 고양이 — mushuk, ya'ni hayvon, va hayvonlar uchun sanoq soʻzi 마리. 명 faqat odamlar uchun. Toʻgʻrisi: 고양이 네 마리 있어요.
Kalit soʻzlar
- 하나, 둘, 셋, 넷, 다섯1–5
- 여섯, 일곱, 여덟, 아홉, 열6–10
- 스물 / 서른20 / 30
- 개dona (narsalar)
- 명 / 분nafar (odamlar / hurmatli)
- 마리bosh (hayvonlar)
- 권ta (kitoblar)
- 잔 / 병piyola / shisha
- 살yosh
- 사과 / 고양이olma / mushuk
🎯 Esda saqlang
- 고유어 sonlar — narsalar, odamlar, hayvonlar, yosh, soat uchun.
- Faqat 99 gacha; 100 dan boshlab har doim 한자어.
- Sanoq oldida qisqaradi: 한, 두, 세, 네, 스무.
- Tartib: ot → son → sanoq (사과 세 개), oʻzbekchadan teskari.
- Sanoq soʻzi oʻzbekchadagi dona / nafar / bosh bilan bir xil tushuncha.
- Yosh — 살, hech qachon 한자어 bilan emas.