PJ-44: Taqqoslash — 〜より, 〜のほうが, いちばん
«Kattaroq», «eng katta». Yaponchada sifat oʻzgarmaydi — taqqoslashni qoʻshimchalar bajaradi, va bu oʻzbek oʻquvchi uchun ancha oson.
PJ-44: Taqqoslash — 〜より, 〜のほうが, いちばん
Oʻzbekchada «katta» dan «kattaroq» yasaladi — sifatning oʻziga qoʻshimcha yopishadi. Yapon tilida esa sifat umuman oʻzgarmaydi: 大きい taqqoslashda ham 大きい boʻlib qoladi.
Unda «kattaroq» degan maʼno qayerdan chiqadi? Uni gapning tuzilishi beradi: qaysi narsa qaysi qoʻshimchani olganidan. Yaʼni sizga yangi sifat shakllari emas, uchta yangi soʻz kerak.
Bu — yapon tilining odati: maʼnoni soʻzning ichiga emas, uning atrofiga qoʻyadi. Siz buni allaqachon koʻrgansiz — zamon feʼlning oxirida, muloyimlik です da, savol か da turadi.
Bu darsda siz
- Ikki narsani taqqoslaysiz: より
- Tanlovni bildirasiz: のほうが
- Savol berasiz: どちらが
- Eng ustunini aytasiz: いちばん
1. 〜より — «…dan koʻra»
より past tomonni belgilaydi — yaʼni oʻzidan oldingi narsa kamroq.
Oʻzbekchada bu «-dan» kelishigi — «bu togʻdan baland». Ikki tilda ham sifat qimirlamaydi va qoʻshimcha past tomonga yopishadi. Rus yoki ingliz tilidan kelgan oʻquvchi bu yerda sifatni oʻzgartirmoqchi boʻladi; oʻzbek oʻquvchi esa toʻgʻri qoladi. Bu — kursdagi eng qulay mosliklardan biri.
2. 〜のほうが — «… tomoni koʻproq»
ほう — «tomon» degan ot. のほうが esa yuqori tomonni belgilaydi. Koʻpincha より bilan birga keladi.
電車のほうがバスより速いです。
densha no hō ga basu yori hayai desu
Poyezd avtobusdan tezroq.
のほうが — yuqori tomon, より — past tomon. Ikkalasi bir gapda turishi mumkin va tartibi ham almashishi mumkin.
3. どちらが — «qaysi biri?»
Ikki narsadan bittasini soʻrashning tayyor qolipi bor. Uni butunicha yodlab qoʻying.
| Savol | Javob |
|---|---|
| A と B と、どちらが高いですか | A のほうが高いです |
Savolda 何 ishlatilmaydi. Ikki narsa orasidan tanlashda yaponcha doim どちら soʻraydi — 何 uchta va undan koʻp narsa uchun. Kundalik nutqda どちら qisqarib どっち boʻladi.
— 猫と犬と、どちらが好きですか。
— 猫のほうが好きです。
neko to inu to, dochira ga suki desu ka / neko no hō ga suki desu
— Mushuk bilan itdan qaysi biri yoqadi? — Mushuk koʻproq yoqadi.
Diqqat: ikkala narsa ham と oladi, hatto ikkinchisi ham. Bu qolipning bir qismi.
4. いちばん — «eng»
Uch va undan koʻp narsa ichidan eng ustunini aytish uchun sifat oldiga いちばん qoʻyiladi. Sifat yana oʻzgarmaydi.
| Qolip | Maʼnosi |
|---|---|
| 〜の中で | …lar ichida |
| いちばん + SIFAT | eng … |
クラスの中でイムロンさんがいちばん速く泳げます。
kurasu no naka de imuron-san ga ichiban hayaku oyogemasu
Sinf ichida Imron eng tez suza oladi.
いちばん feʼl bilan ham ishlaydi. Va 速い bu yerda 速く boʻldi — sifat feʼlni taʼriflaganda く oladi.
いちばん aslida «birinchi oʻrin» degani — 一番. Shuning uchun u sifatga yopishmaydi, oldida alohida turadi. Yozuvda koʻpincha hiragana bilan yoziladi.
5. Sifat feʼlni taʼriflaganda: 〜く
Oʻtgan misolda bitta yangi narsa oʻtib ketdi: 速い → 速く. Sifat otni taʼriflasa oʻzgarmaydi, lekin feʼlni taʼriflasa い → く boʻladi.
OTNI
速い電車
tez poyezd — sifat oʻzgarmaydi
FEʼLNI
速く泳ぐ
tez suzmoq — い く ga
Bu shakl sizga tanish. PJ-25 da inkor 安くない edi, PJ-33 da 使わなくてもいいです edi. Oʻsha bir く. な-sifat esa bu oʻrinda に oladi: 静かに話す («jimgina gapirmoq»).
6. Savol: eng ustuni qaysi
| Nima haqida | Soʻroq soʻzi |
|---|---|
| narsa | 何がいちばん…ですか |
| odam | 誰がいちばん…ですか |
| joy | どこがいちばん…ですか |
Javobda ham が qoladi: 「夏がいちばん好きです」. Bu — PJ-26 dan beri tanish qoida: taqqoslash va yoqtirish gaplarida narsa ega boʻlib turadi, は emas が oladi. Toʻrt dars davomida bir xil qoida turli joyda chiqyapti — yodlab emas, tanib oling.
7. Uchtasi bir jadvalda
| Qolip | Nechta narsa | Misol |
|---|---|---|
| A は B より | 2 | 電車はバスより速いです |
| A のほうが | 2 (tanlov) | 電車のほうが速いです |
| いちばん | 3+ | 電車がいちばん速いです |
Koʻp uchraydigan xatolar
✗ バスは電車より速いです («avtobus tezroq» demoqchi boʻlib)
✓ より past tomonni belgilaydi. Bu gap «avtobus poyezddan tez» degani — yaʼni teskari.
✗ 猫と犬、何が好きですか
✓ 猫と犬と、どちらが好きですか — ikki narsa uchun どちら.
✗ いちばん高いいです
✓ いちばん高いです — sifat oʻzgarmaydi, いちばん shunchaki oldida turadi.
Mashq
1. «Poyezd avtobusdan tez» ni ayting.
Javob
電車はバスより速いです。 より past tomonda.
2. より qaysi tomonni belgilaydi?
Javob
Past tomonni — oʻzidan oldingi narsa kamroq.
3. Ikki narsadan qaysi biri deb qanday soʻraysiz?
Javob
A と B と、どちらが…ですか。 何 emas — u uchta va undan koʻp narsa uchun.
4. Sifat taqqoslashda oʻzgaradimi?
Javob
Yoʻq. 高い har doim 高い. Ishni qoʻshimchalar bajaradi.
5. «Sinfda eng tez» ni ayting.
Javob
クラスの中でいちばん速いです。
Kalit soʻzlar
- 〜より — …dan koʻra (past tomon)
- 〜のほうが — … tomoni koʻproq (yuqori tomon)
- どちら — qaysi biri (ikkitasidan bittasi)
- いちばん — eng
- 〜の中で — …lar ichida
- 電車 — poyezd
- 速い — tez
- 山 — togʻ, tepalik
- クラス — sinf, oʻquv guruhi
- 夏 — yoz
Esda qoladigan uch narsa
- Sifat oʻzgarmaydi — ishni qoʻshimchalar bajaradi.
- より past tomonda, のほうが yuqori tomonda.
- Ikkita narsa — どちら; uchta va undan koʻp — いちばん.