Grammar bank · Grammatika bazasi

116 grammar patterns for IELTS — meaning, where it attaches, examples and the near-synonyms you keep mixing up.

Qanday ishlatiladi: bitta grammatikani qidirsangiz — yuqoridagi qidiruvdan yozing. Bir-biriga o‘xshash grammatikalarni solishtirish uchun “Ma’nosi bo‘yicha” ko‘rinishiga o‘ting: bir xil ma’noli barcha shakllar (masalan, hamma sabab grammatikalari) yonma-yon turadi. Har qatordagi “Batafsil” ni bosing — namunalar, farqi va tez-tez qilinadigan xatolar ochiladi.

Vaqt va ketma-ketlik — Time & sequence

4 ta
Grammatika Daraja Ma’nosi Qo‘shilishi Namuna O‘xshashlari
present simple ★★★ 1 hozirgi oddiy zamon — umumiy haqiqat, odat, doimiy holat S + V(s/es) · S + do/does not + V Air pollution affects millions of people in large cities. Havo ifloslanishi yirik shaharlarda millionlab odamga ta’sir qiladi. present continuous
Batafsil — namunalar, farqi, xatolar

Shakl qoidasi

3-shaxs birlikda -s qo‘shiladi: he works, it depends. Inkor va so‘roqda do/does keladi, asosiy fe’l esa yalang‘och qoladi: he doesn’t work (❌ doesn’t works).

Izoh — qachon ishlatiladi

Task 2 inshosining asosiy zamoni shu. Umumiy haqiqat va hozirgi holat haqida yozasiz: Many countries face a shortage of teachers.

Shuningdek diagramma jarayonini (process diagram) tasvirlashda ham present simple + passive ishlatiladi: The beans are dried and packed.

⚠️ Tez-tez qilinadigan xato

❌ The government have to act → ✅ The government has to act (rasmiy Britaniya inglizchasida have ham to‘g‘ri, lekin imtihonda bittasini tanlab, oxirigacha shuni ishlating).

❌ Everyone have a phone → ✅ Everyone has a phone — everyone, each, every birlik.

Namunalar

  • Air pollution affects millions of people in large cities. Havo ifloslanishi yirik shaharlarda millionlab odamga ta’sir qiladi.
  • The chart shows how much water each region consumes. Diagramma har bir mintaqa qancha suv iste’mol qilishini ko‘rsatadi.

O‘xshashlaridan farqi

  • present continuous — present simple = doimiy holat/odat; present continuous = aynan hozir davom etayotgan yoki vaqtinchalik jarayon
To‘liq sahifasi
present continuous ★★☆ 1 hozirgi davomiy zamon — hozir davom etayotgan, vaqtinchalik yoki o‘zgarib borayotgan S + am/is/are + V-ing The climate is changing faster than previously predicted. Iqlim ilgari bashorat qilinganidan tezroq o‘zgarmoqda. present simple
Batafsil — namunalar, farqi, xatolar

Shakl qoidasi

am/is/are + fe’l-ing. Holat fe’llari (know, believe, own, consist, contain) odatda bu shaklda kelmaydi: ❌ I am knowing.

Izoh — qachon ishlatiladi

IELTS’da eng foydali vazifasi — o‘zgarib borayotgan tendensiya: The population is ageing rapidly. Bu Task 2 kirish qismida juda yaxshi ishlaydi.

Speaking Part 1 da esa hozirgi hayotingiz haqida: I’m studying engineering at the moment.

⚠️ Tez-tez qilinadigan xato

❌ Nowadays people use smartphones more and more → ✅ people are using … — o‘zgarish bo‘lsa continuous tabiiyroq.

Namunalar

  • The climate is changing faster than previously predicted. Iqlim ilgari bashorat qilinganidan tezroq o‘zgarmoqda.
  • More and more students are choosing to study abroad. Tobora ko‘proq talaba chet elda o‘qishni tanlamoqda.

O‘xshashlaridan farqi

  • present simple — continuous = vaqtinchalik va o‘zgaruvchan; simple = doimiy haqiqat
To‘liq sahifasi
past simple ★★★ 1 o‘tgan oddiy zamon — tugagan va vaqti aytilgan ish S + V-ed / V2 · S + did not + V The figure for renewable energy doubled between 2005 and 2015. Qayta tiklanuvchi energiya ko‘rsatkichi 2005-2015 yillarda ikki baravar oshdi. present perfect past continuous
Batafsil — namunalar, farqi, xatolar

Shakl qoidasi

To‘g‘ri fe’llar -ed, noto‘g‘ri fe’llar 2-shakl (rise → rose, fall → fell, begin → began). Inkorda did not + yalang‘och fe’l: ❌ didn’t rose → ✅ didn’t rise.

Izoh — qachon ishlatiladi

Task 1 ning asosiy zamoni, agar grafikdagi yillar o‘tib bo‘lgan bo‘lsa: Between 1990 and 2005, car ownership rose sharply. Yillar berilgan — demak past simple, present perfect emas.

Speaking Part 2 (hikoya) ham deyarli butunlay shu zamonda.

⚠️ Tez-tez qilinadigan xato

❌ In 2010 the number has increased → ✅ increased — aniq vaqt aytilgan joyda present perfect ishlatilmaydi.

Namunalar

  • The figure for renewable energy doubled between 2005 and 2015. Qayta tiklanuvchi energiya ko‘rsatkichi 2005-2015 yillarda ikki baravar oshdi.
  • Last year I took the test for the first time. O‘tgan yili men imtihonni birinchi marta topshirdim.

O‘xshashlaridan farqi

  • present perfect — past simple = vaqt AYTILGAN (in 2010, last year); present perfect = vaqt aytilmagan, natijasi hozir muhim
  • past continuous — past simple = tugagan voqea; past continuous = o‘sha paytda davom etayotgan fon
To‘liq sahifasi
in / on / at (time) ★★★ 1 vaqt predloglari — yil, kun, soat in 2010 · on Monday · at 8 a.m. In 2008 the figure peaked, and by 2012 it had fallen back to its earlier level. 2008-yilda ko‘rsatkich cho‘qqiga chiqdi, 2012-yilga kelib esa avvalgi darajasiga qaytdi. from … to …
Batafsil — namunalar, farqi, xatolar

Shakl qoidasi

in — yil, oy, fasl, asr, «uzun» davr (in the 1990s, in June, in the future) · on — aniq kun va sana (on 5 May, on Friday) · at — aniq vaqt nuqtasi (at 6 p.m., at night, at the weekend).

Izoh — qachon ishlatiladi

Task 1 uchun kerakli qo‘shimchalar: during the period · throughout the decade · by 2010 (shu vaqtga qadar) · over the next five years · within a decade.

⚠️ Tez-tez qilinadigan xato

In 5 May → ✅ on 5 May · ❌ In the weekend → ✅ at the weekend (BrE).

Namunalar

  • In 2008 the figure peaked, and by 2012 it had fallen back to its earlier level. 2008-yilda ko‘rsatkich cho‘qqiga chiqdi, 2012-yilga kelib esa avvalgi darajasiga qaytdi.

O‘xshashlaridan farqi

To‘liq sahifasi