PK-6: Undoshlar 3: qattiq ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ
Koreys tilida har bir undosh uch xil boʻladi: oddiy, nafasli va qattiq. Uchinchi qatorni oʻrganib, 14+5 undoshni toʻliq yopasiz.
PK-6: Undoshlar 3: qattiq ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ
Uchta soʻzni ketma-ket ayting: 달 — "oy", 탈 — "niqob", 딸 — "qiz". Uchalasining unlisi bir xil, 받침i bir xil, faqat birinchi undoshi farq qiladi. Oʻzbek tilida bunday uchlik yoʻq — bizda koʻpi bilan ikkita (t / d). Koreys tilida esa uchtasi ham alohida maʼno. Bugun uchinchisini — qattiq undoshlarni oʻrganamiz va shu bilan Hangulning butun undosh tizimi yopiladi.
Bu darsda siz
- Beshta qattiq undoshni yozasiz: ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ
- Koreys undoshlarining uchlik tizimini toʻliq koʻrasiz
- Qattiq tovushni oʻzbekcha "ikki" soʻzi orqali topasiz
- 달 / 탈 / 딸 kabi uchliklarni ajratib aytasiz
1. Yozilishi — harf ikki marta
Yaxshi xabar: bu yerda yangi shakl yoʻq. Qattiq undosh — oddiy undoshning ikki marta yozilgani, xolos.
2. Qanday aytiladi — nafasni toʻxtating
PK-5 da qogʻoz sinovini qilgan edingiz: 바 da qogʻoz sal qimirlaydi, 파 da uchib ketadi. Endi 빠 deng — qogʻoz umuman qimirlamaydi.
Qattiq undoshni aytish uchun tomoqni tarang qiling va nafasni chiqarmang. Tovush kuchli, keskin va quruq boʻladi — go'yo uni siqib chiqargandek.
3. Uchlik tizimi — toʻliq jadval
| Oddiy | Nafasli | Qattiq | Nafas | Tomoq |
|---|---|---|---|---|
| ㄱ | ㅋ | ㄲ | oz — koʻp — yoʻq | boʻsh — boʻsh — tarang |
| ㄷ | ㅌ | ㄸ | oz — koʻp — yoʻq | boʻsh — boʻsh — tarang |
| ㅂ | ㅍ | ㅃ | oz — koʻp — yoʻq | boʻsh — boʻsh — tarang |
| ㅈ | ㅊ | ㅉ | oz — koʻp — yoʻq | boʻsh — boʻsh — tarang |
| ㅅ | — | ㅆ | ㅅ ning nafasli jufti yoʻq | boʻsh — tarang |
4. Uchta minimal juftlik — farqni eshiting
| Oddiy | Nafasli | Qattiq |
|---|---|---|
| 달 — oy | 탈 — niqob | 딸 — qiz (farzand) |
| 불 — olov | 풀 — oʻt, yelim | 뿔 — shox |
| 자다 — uxlamoq | 차다 — sovuq boʻlmoq | 짜다 — sho'r boʻlmoq |
5. Soʻzlar
아빠 — 오빠
[appa] — [oppa]
dada — aka (qiz bola uchun)
Ikkalasi ham eng koʻp ishlatiladigan soʻzlardan, ikkalasi ham qattiq ㅃ bilan.
꽃
[kkot]
gul
Boshda qattiq ㄲ. Oxiridagi ㅊ nega [t] boʻlib oʻqilishini PK-7 da koʻramiz.
빵이 싸요
[ppangi ssayo]
Non arzon.
또 만나요
[tto mannayo]
Yana koʻrishamiz.
Koʻp uchraydigan xatolar
빠 ni nafas bilan aytish (파 kabi).
Qattiq undoshda nafas yoʻq. Qogʻoz umuman qimirlamasligi kerak.
아빠 ni "aba" deb, ㅃ ni jaranglatib aytish.
Qattiq undosh hech qachon jaranglashmaydi: [appa].
딸 va 달 ni bir xil aytish.
딸 = tomoq tarang ("qiz"), 달 = tomoq boʻsh ("oy"). Oʻzbekcha ikki dagi keskinlikni eslang.
ㄲ ni yangi, mustaqil harf deb yodlash.
Bu shunchaki ㄱ ikki marta. Yangi shakl yoʻq — yangi faqat tomoqning holati.
Mashq
1 ㅂ ning nafasli va qattiq juftlarini yozing.
Javobni koʻrish
Nafasli — ㅍ, qattiq — ㅃ. Uchlik: ㅂ (oddiy) · ㅍ (nafas koʻp) · ㅃ (nafas yoʻq, tomoq tarang).
2 Qaysi undoshning nafasli jufti yoʻq?
Javobni koʻrish
ㅅ. Uning faqat qattiq jufti bor — ㅆ. Shuning uchun koreys tilida 19 ta undosh: 14 asosiy + 5 qattiq.
3 딸, 탈, 달 — qaysi biri "qiz" degani?
Javobni koʻrish
딸 — qattiq ㄸ bilan. 탈 = "niqob" (nafasli), 달 = "oy" (oddiy). Uchalasining farqi faqat birinchi undoshda.
4 Nega 아까 hech qachon [aga] deb oʻqilmaydi?
Javobni koʻrish
Chunki qattiq undosh jaranglashmaydi. PK-4 dagi "unlilar orasida ㄱ → g" qoidasi faqat oddiy undoshlarga tegishli. 아까 har doim [akka].
5 Bekzod 오빠 ni "opa" deb aytdi va koreys doʻsti tushunmadi. Nega?
Javobni koʻrish
Bekzod ㅃ oʻrniga oddiy ㅂ aytdi va tomogʻini taranglashtirmadi. 오빠 [oppa] — "aka", 오바 esa boshqa narsa. Qattiq undoshda tovush keskin va quruq boʻlishi kerak — oʻzbekcha akka dagi kabi.
Kalit soʻzlar
- 아빠dada
- 오빠aka (qiz bola uchun)
- 딸qiz (farzand)
- 꽃gul
- 빵non
- 싸다arzon boʻlmoq
- 짜다sho'r boʻlmoq
- 또yana
- 꿈tush, orzu
- 때vaqt, payt
🎯 Esda saqlang
- Koreys undoshi uch qatorli: oddiy (ㄷ) · nafasli (ㅌ) · qattiq (ㄸ).
- Qattiq undosh — harfning ikki marta yozilgani, yangi shakl emas.
- Aytishda nafas yoʻq, tomoq tarang. Qogʻoz umuman qimirlamaydi.
- Oʻzbekcha ikki, akka dagi ikkilangan undosh — aynan shu tovush.
- Qattiq undosh hech qachon jaranglashmaydi: 아까 = [akka].
- ㅅ ning nafasli jufti yoʻq — faqat ㅆ. Jami 19 ta undosh.