Korean

PK-7: Boʻgʻin bloklari va 받침 (batchim)

Boʻgʻin blokining toʻrt shakli va koreys talaffuzidagi eng muhim qoida: 받침 oʻrnida qancha harf turmasin, faqat 7 xil tovush eshitiladi.

powerty

Aug. 1, 2026

7 4 min 0

PK-7: Boʻgʻin bloklari va 받침 (batchim)

Uchta soʻzni yozib qoʻying: 옷 (kiyim), 낮 (kunduz), 꽃 (gul). Oxirgi harflari uch xil — ㅅ, ㅈ, ㅊ. Endi ularni ovoz chiqarib oʻqing: [옫], [낟], [꼳] — uchalasi ham bir xil tugaydi. Bu xato emas va istisno ham emas: koreys tilida 받침 oʻrnida faqat yettita tovush bor. Bugun shu qoidani oʻrganamiz — Hangul talaffuzidagi eng muhim narsa shu.

Bu darsda siz

Boʻgʻin blokining toʻrtta shaklini koʻrasiz
받침 nima va u qanday yoziladi — bittalik va qoʻshaloq
Yetti tovush qoidasini oʻrganasiz: 27 ta harf → 7 ta tovush
받침ni "portlatmasdan" aytishni mashq qilasiz

받침 tovushlari ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅇ boshqasi yoʻq

1. Blokning toʻrtta shakli

PK-1 da ikkitasini koʻrgan edingiz. 받침 qoʻshilsa, toʻrttaga chiqadi:

1Undosh + tik unli

가 · 너 · 시 · 피 — unli oʻngda.

2Undosh + yotiq unli

고 · 무 · 그 · 쿠 — unli tagida.

3Shakl 1 + 받침

간 · 물 · 십 · 밥 — 받침 eng pastda.

4Shakl 2 + 받침

곰 · 국 · 문 · 손 — 받침 yana eng pastda.

ㅁ초성 ㅜ중성 ㄴ종성 = 문

받침 soʻzining oʻzi "tayanch, ostidan tutib turuvchi" degani — blokni pastdan koʻtarib turgan harf. Rasmiy nomi 종성.

2. Qoʻshaloq 받침 (겹받침)

Ba'zan pastda ikkita harf turadi: 값 (narx), 앉다 (oʻtirmoq), 읽다 (oʻqimoq), 없다 (yoʻq boʻlmoq).

Qoida Qoʻshaloq 받침da odatda faqat bittasi oʻqiladi: 값 → [갑], 없다 → [업따], 읽다 → [익따], 앉다 → [안따]. Ikkalasini ham aytmang.

Qaysi biri oʻqilishi soʻzga qarab oʻzgaradi va bu ilgʻorroq mavzu — hozircha shuni bilib qoʻying: koʻrsangiz, bittasini tanlang. Har bir yangi soʻzda qaysi biri oʻqilishini alohida eslab qolasiz.

3. Yetti tovush qoidasi

Mana darsning yuragi. 받침 oʻrnida 27 xil harf turishi mumkin, lekin ular faqat 7 xil tovush beradi:

Yozilishi mumkin	Oʻqiladi	Misol
ㄱ ㅋ ㄲ	[ㄱ]	밖 → [박], 부엌 → [부억]
ㄴ	[ㄴ]	눈 → [눈]
ㄷ ㅌ ㅅ ㅆ ㅈ ㅊ ㅎ	[ㄷ]	옷 → [옫], 낮 → [낟], 꽃 → [꼳]
ㄹ	[ㄹ]	물 → [물]
ㅁ	[ㅁ]	밤 → [밤]
ㅂ ㅍ	[ㅂ]	앞 → [압], 밥 → [밥]
ㅇ	[ㅇ] "ng"	강 → [강]

Oʻzbekcha Nega shunday? Chunki 받침 oxirigacha aytilmaydi — ogʻiz tovushni boshlaydi-yu, uni chiqarmay toʻxtaydi. Toʻxtatilgan ㅅ, ㅈ, ㅊ, ㅌ — hammasi bir xil eshitiladi, chunki farq aynan chiqarishda edi. Yozuv esa soʻzning asl shaklini saqlaydi: 꽃 hamisha ㅊ bilan yoziladi, chunki 꽃이 ("gul + qoʻshimcha") da u yana [꼬치] boʻlib tiriladi.

4. 받침ni "portlatmang"

Oʻzbekcha "kitob" deganda oxirgi b ni chiqarib aytamiz — lab ochiladi, ozgina havo chiqadi. Koreyschada esa lab yopiq qoladi.

밥 ("guruch, ovqat") deng — lablarni yumib, shu holatda toʻxtang.
Oxirida "pı" degan qoʻshimcha tovush chiqmasin.
Xuddi shunday: 국 da til tanglayda qoladi, 옷 da til tishda qoladi.

Ehtiyot boʻling Bu eng koʻp sezilib turadigan "chet ellik talaffuzi" belgisi. 한국 ni "hanguku" deb aytmang — oxirgi ㄱ da til tanglayga tegib, shu yerda toʻxtaydi.

5. 받침 tirilib qoladigan joy

받침 doim jim turmaydi. Agar keyingi boʻgʻin ㅇ bilan boshlansa (ya'ni unli bilan), 받침 oʻsha yoqqa koʻchib oʻtadi va toʻliq oʻz tovushi bilan aytiladi:

꽃 → [꼳] yolgʻiz turganda — toʻxtaydi

꽃이 → [꼬치] unli kelsa — ㅊ tiriladi va koʻchadi

Bu hodisa 연음화 deb ataladi va PK-8 ning asosiy mavzusi. Hozircha shuni koʻrib qoʻying: 받침 yoʻqolmaydi, u faqat kutadi.

Koʻp uchraydigan xatolar

옷 ni [os] deb oʻqish.

받침 holatidagi ㅅ toʻxtaydi: [옫]. "s" tovushi chiqmaydi.

한국 ni "han-gu-ku" deb, oxiriga unli qoʻshib aytish.

Oxirgi ㄱ portlatilmaydi: [한국], til tanglayda toʻxtaydi.

값 ni "kaps" deb, ikkala harfni ham aytish.

Qoʻshaloq 받침da odatda bittasi oʻqiladi: [갑].

꽃 ni ㅅ bilan yozish, chunki [꼳] deb eshitiladi.

Talaffuz [꼳] boʻlsa ham, imlo ㅊ bilan: 꽃. 꽃이 = [꼬치] shuni isbotlaydi.

Mashq

1 받침 oʻrnida nechta tovush boʻlishi mumkin? Ularni sanang.

Javobni koʻrish

Yettita: ㄱ, ㄴ, ㄷ, ㄹ, ㅁ, ㅂ, ㅇ. Yozilishi mumkin boʻlgan harf esa 27 ta — lekin ular shu yettitaga yigʻiladi.

2 앞 qanday oʻqiladi va nega?

Javobni koʻrish

[압]. 받침 holatidagi ㅍ → [ㅂ] ga aylanadi, chunki toʻxtatilgan tovushda nafas farqi eshitilmay qoladi. Maʼnosi — "old, oldi".

3 옷, 낮, 꽃 — nega uchalasi bir xil tugaydi?

Javobni koʻrish

Chunki ㅅ, ㅈ, ㅊ ning uchalasi ham 받침da [ㄷ] boʻladi: [옫], [낟], [꼳]. Ularning farqi tovushni chiqarishda edi, 받침 esa chiqarilmaydi — shuning uchun farq yoʻqoladi.

4 Agar 꽃 [꼳] deb oʻqilsa, nega uni 꼳 deb yozmaymiz?

Javobni koʻrish

Chunki koreys imlosi soʻzning asl shaklini saqlaydi. Unli qoʻshilishi bilan ㅊ tiriladi: 꽃이 → [꼬치]. Agar 꼳 deb yozilsa, bu bogʻlanish yoʻqolardi.

5 Sherbek 밥 ni "pabı" deb aytdi. Nimani tuzatish kerak?

Javobni koʻrish

U 받침ni portlatib yubordi — oxiriga ortiqcha unli qoʻshdi. Toʻgʻrisi: lablar yumilgan holda toʻxtaydi, hech qanday havo chiqmaydi — [밥]. Bu chet ellik talaffuzining eng sezilarli belgisi.