PK-17: 을/를 va 의 — toʻldiruvchi va egalik
Koreys toʻldiruvchi qoʻshimchasi oʻzbekcha “-ni” bilan aynan bir xil ishlaydi — hatto soʻz tartibi ham mos. Feʼllar bilan birinchi tanishuv.
PK-17: 을/를 va 의 — toʻldiruvchi va egalik
Bugungi dars oʻzbek oʻquvchi uchun sovgʻa. 책을 읽습니다 — “kitobni oʻqiyman”. Qoʻshimcha ham bir xil vazifada, soʻz tartibi ham bir xil: ega → toʻldiruvchi → kesim. Ingliz tilida bu butunlay boshqacha (I read a book, toʻldiruvchi feʼldan keyin), shuning uchun ingliz tilidan oʻrganuvchi bu yerda qiynaladi. Siz esa oʻzbekcha gapni deyarli soʻzma-soʻz koʻchirasiz.
Bu darsda siz
- 을/를 bilan toʻldiruvchini belgilaysiz
- Koreys va oʻzbek soʻz tartibi bir xil ekanini koʻrasiz
- 의 bilan egalikni bildirasiz va 제 / 내 qisqarishini bilasiz
- Birinchi feʼllaringizni ishlatasiz
1. Avval feʼllar — hozircha butunligicha
Toʻldiruvchi feʼlsiz yashamaydi, shuning uchun bugun bir nechta feʼlni tayyor holda olamiz. Ular qanday yasalishini PK-18 va PK-19 darslari koʻrsatadi — hozircha shunchaki soʻz sifatida yodlang:
| Shakl | Maʼnosi | Oʻqilishi |
|---|---|---|
| 읽습니다 | oʻqiyman (kitobni) | [익씀니다] |
| 봅니다 | koʻraman | [봄니다] |
| 먹습니다 | yeyman | [먹씀니다] |
| 마십니다 | ichaman | [마심니다] |
| 공부합니다 | oʻqiyman, tahsil olaman | [공부함니다] |
| 좋아합니다 | yoqtiraman | [조아함니다] |
2. 을/를 — toʻldiruvchi qoʻshimchasi
받침 BOR
ot + 을
책을 · 밥을 · 물을
받침 YOʻQ
ot + 를
커피를 · 친구를 · 우유를
저는 책을 읽습니다.
Men kitobni oʻqiyman.
• Men · kitobni · oʻqiyman
• 저는 · 책을 · 읽습니다
Uchala boʻlak ham bir xil tartibda, qoʻshimcha ham bir xil vazifada: oʻzbekcha -ni = koreyscha 을/를. Ingliz tilida esa toʻldiruvchi feʼldan keyin keladi va hech qanday qoʻshimcha olmaydi. Bu — koreys tilini oʻrganishdagi eng katta afzalligingiz.
저는 커피를 마십니다.
Men kofe ichaman.
자수르 씨는 한국어를 공부합니다.
Jasur koreys tilini oʻrganadi.
3. Soʻz tartibi — kesim har doim oxirida
Koreys tili ham, oʻzbek tili ham SOV tilidir: ega — toʻldiruvchi — kesim. Boshqa boʻlaklar (joy, vaqt) toʻldiruvchidan oldin turadi:
저는 아침에 집에서 우유를 마십니다.
Men ertalab uyda sut ichaman.
Oʻzbekcha gapdagi tartib bilan solishtiring — deyarli aynan bir xil.
4. 의 — egalik qoʻshimchasi
“…ning” maʼnosini 의 beradi. U oʻzbekcha -ning bilan bir xil vazifada:
친구의 가방
[친구에 가방]
doʻstning sumkasi
Egalik qoʻshimchasi boʻlganda 의 [에] deb oʻqiladi — PK-3 dagi qoida.
5. 제 va 내 — qisqargan shakllar
| Toʻliq | Qisqargan | Maʼnosi |
|---|---|---|
| 저의 | 제 | mening (hurmatli) |
| 나의 | 내 | mening (oddiy) |
| 너의 | 네 | sening |
6. 의 koʻpincha tushib qoladi
Ikki ot yonma-yon turganda va munosabat aniq boʻlganda, 의 yozilmaydi:
의 kerak emas
한국 사람 — koreys odam
학교 친구 — maktab doʻsti
커피 잔 — kofe stakani
의 kerak
친구의 가방 — doʻstning sumkasi
선생님의 책 — oʻqituvchining kitobi
egasi aniq bir kishi boʻlganda
Koʻp uchraydigan xatolar
저는 읽습니다 책을.
Kesim oxirida: 저는 책을 읽습니다.
저는 커피을 마십니다.
커피 unli bilan tugaydi → 커피를.
저는 집에 우유를 마십니다.
Harakat feʼli — demak 에서: 집에서 마십니다.
저의 이름은 벡조드입니다.
Amalda qisqargan shakl: 제 이름은 벡조드입니다.
Mashq
1 Boʻsh joyga nima tushadi? 저는 밥? 먹습니다.
Javobni koʻrish
을 — 밥 받침 (ㅂ) bilan tugaydi. “Men ovqatni yeyman”.
2 "Men koreys tilini oʻrganaman" ni koreyschaga oʻgiring.
Javobni koʻrish
저는 한국어를 공부합니다. 한국어 unli (ㅓ) bilan tugaydi → 를. Kesim gap oxirida — xuddi oʻzbekchadagidek.
3 Nega "집에서 마십니다" toʻgʻri, "집에 마십니다" notoʻgʻri?
Javobni koʻrish
Chunki 마시다 — harakat feʼli. PK-14 qoidasi: 있다/없다 bilan 에, harakat feʼli bilan 에서. Uyda turibman boʻlsa 집에 있습니다, uyda ichaman boʻlsa 집에서 마십니다.
4 "저의" ning amaldagi qisqargan shakli qaysi va u qanday oʻqiladi?
Javobni koʻrish
제. Toʻliq shakl 저의 juda rasmiy eshitiladi. Agar 의 yozilsa ham, egalik maʼnosida u [에] deb oʻqiladi: 친구의 → [친구에].
5 Dilnoza "저는 아침에 학교에 한국어를 공부합니다" dedi. Bitta xatoni toping.
Javobni koʻrish
학교에 → 학교에서. 공부합니다 harakat feʼli, shuning uchun joy 에서 bilan keladi. Toʻgʻrisi: 저는 아침에 학교에서 한국어를 공부합니다. Diqqat: 아침에 toʻgʻri — vaqt uchun har doim 에.
Kalit soʻzlar
- 을 / 를toʻldiruvchi qoʻshimchasi (-ni)
- 의egalik qoʻshimchasi (-ning)
- 제 / 내mening
- 읽습니다oʻqiyman
- 봅니다koʻraman
- 먹습니다yeyman
- 마십니다ichaman
- 공부합니다tahsil olaman
- 좋아합니다yoqtiraman
- 밥 / 물 / 우유ovqat / suv / sut
🎯 Esda saqlang
- 을/를 = oʻzbekcha -ni. 받침 bor → 을, yoʻq → 를.
- Soʻz tartibi: ega → toʻldiruvchi → kesim, ikkala tilda ham bir xil.
- Harakat feʼli bilan joy 에서 oladi, 있다/없다 bilan esa 에.
- 의 = -ning, egalik maʼnosida [에] deb oʻqiladi.
- Amalda 제 (저의) va 내 (나의) ishlatiladi.
- Ikki ot tabiiy bogʻliq boʻlsa 의 tushadi: 한국 사람, 학교 친구.