PK-16: 도, 만, 부터, 까지, 하고/와/과 — qolgan asosiy qoʻshimchalar
“Ham”, “faqat”, “-dan … -gacha” va “va”. Beshta qoʻshimcha, beshtasi ham oʻzbekchada aniq ekvivalentga ega — eng oson darslardan biri.
PK-16: 도, 만, 부터, 까지, 하고/와/과 — qolgan asosiy qoʻshimchalar
PK-12 dagi 은/는 va 이/가 qiyin edi, chunki oʻzbekchada ularning aniq ekvivalenti yoʻq. Bugungi beshta qoʻshimcha esa buning aksi: har biri oʻzbekchadagi bitta aniq soʻzga toʻgʻri keladi. Shuning uchun bu Block B ning eng oson darsi — lekin bitta qoida bor, uni eʼtibordan qochirmang.
Bu darsda siz
- 도 (“ham”) va 만 (“faqat”) bilan gap tuzasiz
- 부터 … 까지 orqali vaqt oraligʻini koʻrsatasiz
- 와/과/하고 bilan ikki otni bogʻlaysiz
- 도 va 만 nega 은/는 ni almashtirishini tushunasiz
1. 도 — “ham”
저도 학생입니다.
Men ham talabaman.
✗
Xuddi shu qoida 만 ga ham tegishli: ✓ 저만, ✗
2. 만 — “faqat”
저는 책만 있습니다.
Menda faqat kitob bor.
만 이/가 ni ham almashtiradi: 책이만 emas,
책만.
자수르 씨만 한국 사람입니다.
Faqat Jasur koreys.
3. 부터 … 까지 — “dan … gacha”
아침부터 저녁까지 학교에 있습니다.
Ertalabdan kechgacha maktabdaman.
Joy uchun esa 부터 emas, 에서 ishlatiladi — PK-14 dagi “…dan”:
| Nima uchun | “…dan” | “…gacha” | Misol |
|---|---|---|---|
| Vaqt | 부터 | 까지 | 아침부터 저녁까지 |
| Joy | 에서 | 까지 | 학교에서 집까지 |
4. 와 / 과 / 하고 — “va”
Ikki otni bogʻlash uchun uchta shakl bor. Maʼnosi bir xil, uslubi boshqa:
받침 BOR
ot + 과
책과 가방
선생님과 학생
받침 YOʻQ
ot + 와
친구와 저
의사와 간호사
가방 안에 책과 돈이 있습니다.
Sumka ichida kitob va pul bor.
5. Hammasi birga
저는 아침부터 저녁까지 학교에 있습니다. 딜노자 씨도 여기에 있습니다.
Men ertalabdan kechgacha maktabdaman. Dilnoza ham shu yerda.
가방 안에 책만 있습니다. 돈은 없습니다.
Sumka ichida faqat kitob bor. Pul esa yoʻq.
Ikkinchi gapda 은 ishlatilgan — chunki qiyoslanmoqda (PK-12).
Koʻp uchraydigan xatolar
저는도 학생입니다.
도 은/는 ni almashtiradi: 저도 학생입니다.
저는 책이만 있습니다.
만 ham 이/가 ni almashtiradi: 책만 있습니다.
책와 가방
책 받침 bilan tugaydi → 책과 가방. Yoki oddiygina 책하고 가방.
학교부터 집까지 (joy haqida)
Joy uchun 에서: 학교에서 집까지. 부터 — vaqt uchun.
Mashq
1 "Men ham talabaman" ni koreyschaga oʻgiring.
Javobni koʻrish
저도 학생입니다. 저는도 emas — 도 mavzu qoʻshimchasini almashtiradi, u bilan birga kelmaydi.
2 Boʻsh joyga nima tushadi? 가방 안에 책? 있습니다. (“faqat kitob”)
Javobni koʻrish
만 — 책만 있습니다. 만 ham 이/가 ni
almashtiradi, shuning uchun 책이만 notoʻgʻri.
3 "책 va 가방" ni ikki xil usulda yozing.
Javobni koʻrish
책과 가방 (rasmiy — 책 받침 bilan tugagani uchun 과) yoki 책하고 가방 (ogʻzaki — 하고 hech qachon oʻzgarmaydi).
4 "Maktabdan uygacha" ni koreyschaga oʻgiring.
Javobni koʻrish
학교에서 집까지. Bu joy oraligʻi, shuning uchun “…dan” uchun 부터 emas, 에서 ishlatiladi. “…gacha” esa ikkalasida ham 까지.
5 Sherbek "저는도 한국 사람입니다" dedi. Xatoni tuzating va sababini ayting.
Javobni koʻrish
Toʻgʻrisi — 저도 한국 사람입니다. 도 mavzu (은/는) va ega (이/가) qoʻshimchalarini almashtiradi, ular bilan yonma-yon kelmaydi. Oʻzbekchada ham “menham” deymiz, “menniham” emas.
Kalit soʻzlar
- 도ham
- 만faqat
- 부터-dan (vaqt)
- 까지-gacha
- 와 / 과 / 하고va
- 아침 / 점심 / 저녁ertalab / tush / kechqurun
- 집uy
- 학교maktab
- 돈pul
- 동갑tengdosh
🎯 Esda saqlang
- 도 = ham · 만 = faqat — ikkalasi ham 은/는 va 이/가 ni almashtiradi.
- 부터 … 까지 = “-dan … -gacha”, vaqt uchun.
- Joy oraligʻida “…dan” uchun 에서: 학교에서 집까지.
- 와/과: 받침 yoʻq → 와, bor → 과. 하고 hech qachon oʻzgarmaydi.
- Qiyoslash kerak boʻlsa 은/는 qaytib keladi: 책만 있습니다. 돈은 없습니다.