PK-27: 동사 + (으)ㄹ 거예요 — kelasi zamon va taxmin
Kelasi zamon va niyat uchun asosiy shakl. Bir qolip ikki vazifada: oʻzingiz haqingizda — reja, boshqalar haqida — taxmin.
PK-27: 동사 + (으)ㄹ 거예요 — kelasi zamon va taxmin
Hozirgi va oʻtgan zamonni bilasiz. Endi uchinchisi — kelasi. Koreys tilida buning eng koʻp ishlatiladigan shakli (으)ㄹ 거예요. Uning qiziq tomoni shundaki, u ikki xil ish qiladi: oʻzingiz haqingizda gapirsangiz — reja va niyat, boshqa odam yoki ob-havo haqida gapirsangiz — taxmin.
Bu darsda siz
- (으)ㄹ 거예요 ni 받침 qoidasi boʻyicha yasaysiz
- Uning ikki maʼnosini ajratasiz: reja va taxmin
- Talaffuzdagi qattiqlashishni bilib olasiz
- Rasmiy shakl — (으)ㄹ 겁니다 ni tanib olasiz
1. Shakl — yana 받침 ayrisi
받침 YOʻQ
oʻzak + ㄹ 거예요
가 → 갈 거예요
오 → 올 거예요 · 배우 → 배울 거예요
받침 BOR
oʻzak + 을 거예요
먹 → 먹을 거예요
읽 → 읽을 거예요 · 있 → 있을 거예요
ㄹ oʻzaklar: agar oʻzak allaqachon ㄹ bilan tugasa, yangi ㄹ qoʻshilmaydi — oʻsha ㄹ ning oʻzi ishlatiladi: 살다 → 살 거예요, 알다 → 알 거예요.
2. Talaffuz — 거 qattiqlashadi
Yozilishi hech qachon oʻzgarmaydi — har doim 거예요, lekin oʻqilishi [꺼예요].
3. Birinchi maʼno: reja va niyat
저는 내일 학교에 갈 거예요.
Men ertaga maktabga boraman. / Bormoqchiman.
주말에 한국어를 공부할 거예요.
Dam olish kunlari koreys tilini oʻrganaman.
• 가요 ≈ boraman (umumiy)
• 갈 거예요 ≈ bormoqchiman, boraman (rejalashtirilgan)
4. Ikkinchi maʼno: taxmin
Gap boshqa odam yoki tabiat haqida borsa, xuddi shu shakl “ehtimol” maʼnosini beradi — chunki siz uning niyatini bilolmaysiz:
내일 비가 올 거예요.
Ertaga yomgʻir yogʻsa kerak.
자수르 씨는 집에 있을 거예요.
Jasur uyda boʻlsa kerak.
• 저는 …ㄹ 거예요 → reja (“men qilaman”)
• 그 사람은 …ㄹ 거예요 → taxmin (“u qilsa kerak”)
Bir xil shakl, ikki xil maʼno — kim haqida gapirayotganingizga bogʻliq.
5. Inkor va oʻtgan zamon bilan
| Shakl | Misol | Maʼnosi |
|---|---|---|
| Tasdiq | 갈 거예요 | boraman |
| Inkor (안) | 안 갈 거예요 | bormayman |
| Inkor (지 않다) | 가지 않을 거예요 | bormayman |
| Savol | 갈 거예요? | borasizmi? |
| Rasmiy | 갈 겁니다 | boraman (합니다체) |
가: 내일 뭐 할 거예요?
나: 친구를 만날 거예요.
A: Ertaga nima qilasiz?
B: Doʻstimni uchrataman.
하다 → 할 거예요, 만나다 → 만날 거예요.
Koʻp uchraydigan xatolar
먹다 → 먹ㄹ 거예요
받침 bor → 먹을 거예요.
가다 → 가을 거예요
받침 yoʻq → ㄹ tagiga tushadi: 갈 거예요.
살다 → 살을 거예요
Oʻzak allaqachon ㄹ bilan tugagan: 살 거예요.
갈 거예요 ni "kal ko-ye-yo" deb oʻqish.
경음화: [갈 꺼예요].
Mashq
1 먹다 ni kelasi zamonga oʻgiring.
Javobni koʻrish
먹을 거예요. Oʻzak 먹 받침li (ㄱ), shuning uchun 을 거예요. Oʻqilishi [머글 꺼예요].
2 배우다 ni kelasi zamonga oʻgiring.
Javobni koʻrish
배울 거예요. Oʻzak 배우 받침siz, shuning uchun ㄹ oxirgi blok tagiga tushadi: 우 + ㄹ = 울.
3
Bu ikki gap nega boshqacha tarjima qilinadi?
(a) 저는 집에 있을 거예요. (b) 자수르 씨는 집에 있을 거예요.
Javobni koʻrish
Ega hal qiladi. (a) — oʻzingiz haqingizda, demak reja: “uyda boʻlaman”. (b) — boshqa odam haqida, demak taxmin: “Jasur uyda boʻlsa kerak”. Siz uning niyatini bilolmaysiz.
4 살다 ni kelasi zamonga oʻgiring.
Javobni koʻrish
살 거예요. Oʻzak allaqachon ㄹ bilan
tugaydi, shuning uchun yangi ㄹ qoʻshilmaydi — 살을 거예요 notoʻgʻri.
5 “Ertaga nima qilasiz?” ni koreyschaga oʻgiring.
Javobni koʻrish
내일 뭐 할 거예요? Uchta narsa: 내일 (에 olmaydi, PK-14), 뭐 oʻz oʻrnida (PK-26), va 하다 → 할 거예요.
Kalit soʻzlar
- (으)ㄹ 거예요…aman (kelasi zamon)
- (으)ㄹ 겁니다…aman (rasmiy)
- 갈 거예요boraman
- 할 거예요qilaman
- 만날 거예요uchrataman
- 내일 / 모레ertaga / indinga
- 비yomgʻir
- 비가 오다yomgʻir yogʻmoq
- 계획reja
- 아마ehtimol
🎯 Esda saqlang
- 받침 yoʻq → ㄹ 거예요 (갈), bor → 을 거예요 (먹을).
- Oʻzak ㄹ bilan tugasa, yangi ㄹ qoʻshilmaydi: 살 거예요.
- Talaffuz har doim [꺼예요], yozilishi esa 거예요.
- 저는 … → reja · 그 사람은 … → taxmin.
- Rasmiy shakl — (으)ㄹ 겁니다.
- Oʻzbekcha bormoqchiman ga yaqin: 가요 dan aniqroq niyat.