Korean

PK-39: (으)면서 — bir vaqtda ikki ish

“Musiqa tinglab dars qilaman.” (으)면서 ikki ishni bir vaqtga qoʻyadi. 받침 ayrisi, ega bir xil boʻlishi sharti va 고 bilan farqi.

powerty

Aug. 3, 2026

5 5 min 0

PK-39: (으)면서 — bir vaqtda ikki ish

“Men musiqa tinglab dars qilaman.” Oʻzbek tilida bu juda oddiy gap. Lekin oʻtgan darslardagi qoliplarning hech biri buni ayta olmaydi: 고 (PK-33) ikki ishni navbat bilan sanaydi, 아/어서 (PK-35) esa biri ikkinchisiga sabab boʻlganda ishlatiladi. Bizga kerak boʻlgani boshqa narsa — ikkala ish ayni bir paytda sodir boʻlyapti. Bu qolipning nomi — (으)면서.

Bu darsda siz

(으)면서 ni 받침 ga qarab toʻgʻri yasaysiz
Uning bitta qatʼiy shartini oʻrganasiz: ega bir xil boʻlishi kerak
고 va (으)면서 ni ishonch bilan ajratasiz
“ham …, ham …” degan ikkinchi maʼnosini koʻrasiz

Qolip A oʻzak (으)면서 + B = A qilib turib B

1. Yasalishi — 받침 ayrisi

Qoʻshimcha (으) bilan boshlanadi, demak birinchi savol doim bitta: oʻzak undosh bilan tugadimi?

받침 YOʻQ

oʻzak + 면서

보다 → 보면서 · 마시다 → 마시면서 · 하다 → 하면서

Oʻzak unli bilan tugasa, 으 kerak emas.

받침 BOR

oʻzak + 으면서

먹다 → 먹으면서 · 읽다 → 읽으면서 · 웃다 → 웃으면서

Oʻzak undosh bilan tugasa, orasiga 으 kiradi.

Bu aynan (으)면 (PK-36) ning ayrisi — ustiga faqat 서 qoʻshilgan. Yaʼni yangi qoida yodlashning hojati yoʻq: 먹으면 → 먹으면서, 가면 → 가면서. Faqat maʼnosi butunlay boshqa: (으)면 — shart, (으)면서 — bir vaqtdalik.

저는 커피를 마시면서 신문을 읽어요.

Men qahva ichib gazeta oʻqiyman.

Ikkala ish ham ayni bir daqiqada sodir boʻlyapti.

아프소나 씨는 웃으면서 인사했어요.

Afsona kulib salomlashdi.

2. ㄹ bilan tugagan oʻzaklar

PK-36 dagidek, ㄹ oʻzaklar 으 ni olmaydi, lekin ㄹ ham tushmaydi — u joyida qoladi:

살다 → 살면서 (yashab turib)
만들다 → 만들면서 (yasab turib)
놀다 → 놀면서 (oʻynab turib)

3. Notoʻgʻri feʼllar bu yerda ishlaydi

(으) unli bilan boshlanadi — demak PK-32 dagi oʻzgarishlar yana ishga tushadi:

Feʼl	Oʻzak	Oʻzgarish	Natija	Maʼnosi
듣다	듣	ㄷ → ㄹ	들으면서	tinglab turib
걷다	걷	ㄷ → ㄹ	걸으면서	yurib turib
돕다	돕	ㅂ → 우	도우면서	yordam berib turib

저는 음악을 들으면서 공부해요.

Men musiqa tinglab dars qilaman.

듣 + 으면서 → 들으면서. ~~듣으면서~~ emas!

Oʻzbek tilida buning aniq juftligi bor. Biz “yura-yura gapirdi”, “kula-kula aytdi” deymiz — feʼlni ikki marta takrorlab, ikki ishni bir vaqtga qoʻyamiz. (으)면서 aynan shu ishni qiladi: 걸으면서 말했어요, 웃으면서 말했어요. Shuning uchun oʻzbekcha “-a-…-a” shaklini koʻrsangiz, koreyschada bu deyarli har doim (으)면서 boʻladi.

4. Bitta qatʼiy shart: ega bir xil boʻlishi kerak

Bu (으)면서 ning eng muhim qoidasi va uni buzish — eng koʻp uchraydigan xato.

(으)면서 ning ikki tomonidagi ishni AYNI BIR ODAM bajarishi shart. Ikki xil odam boʻlsa, (으)면서 ni ishlatib boʻlmaydi.

~~제가 공부하면서 동생이 텔레비전을 봐요.~~

저는 공부하고 동생은 텔레비전을 봐요.

Bir odam oʻqiyapti, boshqasi televizor koʻryapti — ikki xil ega. Bunday holda 고 ishlatiladi.

Toʻgʻri ishlatilishida esa ega bitta, va uni odatda faqat bir marta aytamiz:

지영 씨는 노래를 부르면서 요리해요.

Chiyong qoʻshiq aytib ovqat pishiradi.

Bu qoida oʻzbek tilida ham bor — faqat biz uni sezmaymiz. “Men gapirib u ketdi” degan gap oʻzbekchada ham gʻalati eshitiladi, chunki “-ib” ham ikkala tomonni bir odamga bogʻlaydi. Toʻgʻrisi — “men gapirdim, u ketdi”. Koreys tili shu tuygʻuni qatʼiy qoidaga aylantirgan, xolos. Yaʼni bu yerda yangi narsa oʻrganmayapsiz — bilganingizni rasmiylashtiryapsiz.

5. Zamon (으)면서 dan oldin qoʻyilmaydi

Tanish qoida — 아/어서, (으)면 va 기 전에 dagi bilan bir xil:

~~어제 음악을 들었으면서 공부했어요.~~

어제 음악을 들으면서 공부했어요.

Oxiridagi 공부했어요 butun gapni oʻtmishga oladi. Zamonni ikki marta aytish shart emas.

6. (으)면서 va 고 — asosiy farq

Bu ikkisi ingliz yoki oʻzbek tiliga koʻpincha bir xil tarjima qilinadi, shuning uchun ularni maʼnosi bilan emas, vaqti bilan ajratish kerak.

밥을 먹고 텔레비전을 봐요

Avval ovqat, keyin televizor.

Ikki ish — ketma-ket, alohida-alohida.

Ovqatni tugatib, keyin oʻtirib televizor koʻrdi.

밥을 먹으면서 텔레비전을 봐요

Ovqat ham, televizor ham — bir paytda.

Ikki ish bir-birining ustiga tushgan.

Ovqat yeb oʻtirib, ekranga qarab turibdi.

Nima uchun oʻzbek oʻquvchiga bu qiyin. Oʻzbek tilida ikkalasi ham “-b / -ib” bilan chiqadi: “ovqat yeb televizor koʻrdim”. Bu gap oʻzbekchada ikki xil tushunilishi mumkin — ovqatni tugatib, yoki ovqat yeb oʻtirib. Koreys tili esa buni aralashtirmaydi. Shuning uchun tarjimaga emas, bitta savolga tayaning: ikkala ish bir daqiqada birga sodir boʻlyaptimi? Ha boʻlsa — 면서, yoʻq boʻlsa — 고.

7. Ikkinchi maʼnosi: “ham …, ham …”

Sifatlar bilan ishlatilganda (으)면서 vaqtni emas, ikki xususiyatni birlashtiradi. Bu TOPIK matnlarida tez-tez uchraydi:

그 식당은 싸면서 맛있어요.

U oshxona ham arzon, ham mazali.

Bu yerda “bir vaqtda” emas — bir narsaning ikki yaxshi tomoni.

한국어는 어려우면서 재미있어요.

Koreys tili ham qiyin, ham qiziqarli.

어렵다 → 어려우면서 (ㅂ notoʻgʻri feʼli).

Koʻp uchraydigan xatolar

~~밥을 먹면서 텔레비전을 봐요.~~

밥을 먹으면서 텔레비전을 봐요.

먹 da 받침 bor, shuning uchun 으 tushib qolmasligi kerak.

~~음악을 듣으면서 공부해요.~~

음악을 들으면서 공부해요.

듣다 — ㄷ notoʻgʻri feʼli, (으) unli oldida ㄷ → ㄹ.

~~어머니가 요리하면서 저는 숙제를 해요.~~

어머니는 요리하고 저는 숙제를 해요.

Ega ikki xil — onam va men. (으)면서 buni koʻtarmaydi.

~~커피를 마셨으면서 이야기했어요.~~

커피를 마시면서 이야기했어요.

(으)면서 dan oldin zamon qoʻyilmaydi.

Mashq

1 Toʻldiring: 저는 신문을 (읽다) 커피를 마셔요.

Javob

읽으면서 — 읽 da 받침 bor (ㄺ), shuning uchun 으면서.

2 Toʻldiring: 지영 씨는 (걷다) 전화해요.

Javob

걸으면서 — 걷다 ㄷ notoʻgʻri feʼli; 으 unli oldida ㄷ → ㄹ. ~~걷으면서~~ notoʻgʻri.

3 고 yoki (으)면서? “Avval dushga tushdim, keyin uxladim.”

Javob

고 — 샤워하고 잤어요. Ikki ish ketma-ket, bir vaqtda emas.

4 Xatoni toping: ~~제가 노래하면서 친구가 춤을 춰요.~~

Javob

Ega ikki xil (men va doʻstim). Toʻgʻrisi — 저는 노래하고 친구는 춤을 춰요. Agar bitta odam qilsa, unda (으)면서 boʻladi: 저는 노래하면서 춤을 춰요.

5 Koreyschaga oʻgiring: “Ukam televizor koʻrib ovqat yeydi.”

Javob

동생은 텔레비전을 보면서 밥을 먹어요. 보 da 받침 yoʻq → 보면서. Ega bitta, shuning uchun (으)면서 mumkin.

6 Bu gapda (으)면서 qaysi maʼnoda? 이 가방은 가벼우면서 튼튼해요.

Javob

“Ham …, ham …” maʼnosida: Bu sumka ham yengil, ham mustahkam. Sifatlar bilan (으)면서 vaqtni emas, ikki xususiyatni birlashtiradi. (가볍다 → 가벼우면서 — ㅂ notoʻgʻri feʼli.)