PK-46: Otlashtirish: 는 것, 기, (으)ㅁ
TOPIK varaqasidagi 읽기 · 듣기 · 쓰기 · 말하기 — bular nima? Feʼlni otga aylantirishning uch yoʻli va qaysi biri qachon ishlatiladi.
PK-46: Otlashtirish: 는 것, 기, (으)ㅁ
TOPIK imtihonining varaqasiga qarasangiz, toʻrtta soʻz koʻrasiz: 읽기 · 듣기 · 쓰기 · 말하기. Bu — “oʻqish · tinglash · yozish · gapirish”. Eʼtibor bering: 읽다 “oʻqimoq” feʼl edi, 읽기 esa ot boʻlib qoldi — xuddi oʻzbekcha “oʻqimoq” → “oʻqish” kabi. Feʼlni otga aylantirish otlashtirish deyiladi, va koreys tilida buning uchta yoʻli bor. Bugun uchalasini ham koʻramiz.
Bu darsda siz
- 는 것 bilan butun gapni otga aylantirasiz
- 기 ning qayerda ishlatilishini bilib olasiz
- (으)ㅁ ni tanib olasiz
- 것 → 게 / 걸 qisqarishlarini oʻqiy olasiz
1. 것 — bu shunchaki ot
것 “narsa” degan oddiy ot. Uning kuchi shundaki, oldiga istalgan aniqlovchi qoʻyish mumkin — va PK-43, PK-44 dan siz aniqlovchining uchala zamonini ham bilasiz.
| Shakl | Zamoni | Maʼnosi |
|---|---|---|
| 먹는 것 | hozirgi | yeyish; yeyiladigan narsa |
| 먹은 것 | oʻtgan | yegan narsa |
| 먹을 것 | hali boʻlmagan | yegulik, yeyiladigan narsa |
한국어를 배우는 것이 재미있어요.
Koreys tilini oʻrganish qiziqarli.
배우는 것 — butun bir gap otga aylandi va ega boʻlib turibdi.
제가 좋아하는 것은 음악이에요.
Men yaxshi koʻradigan narsa — musiqa.
Oʻzbekcha ikki xil tarjima qilinadi. 배우는 것 baʼzan “oʻrganish” (ish-harakat), baʼzan “oʻrganadigan narsa” (predmet) boʻladi. Qaysi biri ekanini gap oʻzi koʻrsatadi: 배우는 것이 재미있어요 → “oʻrganish qiziqarli”; 배우는 것이 많아요 → “oʻrganadigan narsa koʻp”. Oʻzbek tilida ham “oʻqish” soʻzi shunday ikki maʼnoli — “oʻqish foydali” va “oʻqishga bordi”. Yaʼni bu ikki maʼnolilik siz uchun yangi emas.
2. 것 → 게 · 걸 (qisqargan shakllar)
Ogʻzaki nutqda 것 qoʻshimchalar bilan qoʻshilib qisqaradi. Bu shakllarni albatta tanib olishingiz kerak — koreyslar deyarli har doim shunday gapiradi:
것이 → 게
먹는 것이 → 먹는 게
것을 → 걸
먹는 것을 → 먹는 걸
것은 → 건
먹는 것은 → 먹는 건
것이에요 → 거예요
갈 것이에요 → 갈 거예요
Oxirgi katakka qarang. PK-27 da siz (으)ㄹ 거예요 ni tayyor qolip sifatida yodladingiz. Endi uning ichi koʻrinib turibdi: 갈 것이에요 = “boradigan narsa(m) bor” = “boraman”. Koreys tilida yodlash kerak boʻlgan “qolip”larning koʻpchiligi shunday — aniqlovchi + ot + qoʻshimcha.
Qisqarishdan qoʻrqmang — oʻzbekchada ham shunday. Biz yozganda “nima qilyapsan” deymiz, gapirganda esa “nima qivossan”. Darslikda 것이 yozilgani bilan koreyslar 게 deb gapiradi — bu xuddi shu farq. Yozma shaklni tanib olish uchun, ogʻzaki shaklni esa eshitib tushunish uchun biling. Oʻzingiz gapirganda ikkalasi ham toʻgʻri, lekin 게 · 걸 tabiiyroq eshitiladi.
3. 기 — TOPIK varaqasidagi shakl
기 feʼlni sof otga aylantiradi. U 것 dan farqli oʻlaroq butun gapni emas, koʻproq ish-harakatning nomini beradi:
읽기
oʻqish
듣기
tinglash
쓰기
yozish
말하기
gapirish
기 ayniqsa quyidagi soʻzlar bilan mustahkam birikadi. Bularni bitta boʻlak sifatida yod oling:
| Qolip | Maʼnosi | Misol |
|---|---|---|
| 기 쉽다 | …ish oson | 이 책은 읽기 쉬워요 |
| 기 어렵다 | …ish qiyin | 한국어는 배우기 어려워요 |
| 기 좋다 | …ish uchun yaxshi | 여기는 공부하기 좋아요 |
| 기 시작하다 | …ishni boshlamoq | 비가 오기 시작했어요 |
이 카페는 공부하기 좋아요.
Bu kafe dars qilish uchun yaxshi.
Va yana bir tanish yuz: PK-38 dagi 기 전에. 전 — “oldin” degan ot, 기 esa aynan shu otlashtiruvchi. 먹기 전에 = “yeyish oldidan”. Demak siz 기 ni sakkiz dars oldin ishlatgansiz.
4. (으)ㅁ — yozma va rasmiy
Uchinchi yoʻl — (으)ㅁ. U kundalik suhbatda deyarli ishlatilmaydi; uni koʻproq lugʻat soʻzlari va eʼlonlarda koʻrasiz.
- 웃다 (kulmoq) → 웃음 (kulgi)
- 돕다 (yordam bermoq) → 도움 (yordam)
- 있다 → 있음 · 없다 → 없음 (eʼlonlarda: “bor / yoʻq”)
- 죽다 (oʻlmoq) → 죽음 (oʻlim)
Yangi soʻz yasash uchun (으)ㅁ ni oʻzingiz ishlatmang — u faqat tayyor soʻzlarda uchraydi. Gapirganda 는 것 yoki 기 ni tanlang.
5. Qaysi birini tanlash kerak?
는 것
Eng koʻp ishlatiladigan, eng xavfsiz tanlov.
Butun gapni otga aylantiradi.
Zamoni bor: 는 / (으)ㄴ / (으)ㄹ 것.
제가 좋아하는 것은…
기
Ish-harakatning nomi.
Zamoni yoʻq.
Maʼlum soʻzlar bilan mustahkam birikadi.
읽기 쉬워요 · 공부하기 좋아요
Oʻzbekcha koʻprik: 기 ≈ “-ish”. 읽기 = “oʻqish”, 쓰기 = “yozish”, 말하기 = “gapirish”. Oʻzbek tilidagi “-ish” qoʻshimchasi ham aynan shu ishni qiladi: feʼldan ot yasaydi. Shuning uchun TOPIK varaqasidagi 읽기/듣기/쓰기/말하기 ni koʻrsangiz, ularni oʻzbekchaga soʻzma-soʻz koʻchiring — mos tushadi.
Koʻp uchraydigan xatolar
한국어를 배우기가 재미있어요.
한국어를 배우는 것이 재미있어요.
Umumiy fikr bildirayotganda 는 것 tabiiyroq. 기 maʼlum soʻzlar bilan (쉽다, 어렵다, 좋다, 시작하다) birikadi.
이 책은 읽는 것 쉬워요.
이 책은 읽기 쉬워요.
쉽다 / 어렵다 bilan doim 기 keladi.
제가 좋아하은 것
제가 좋아하는 것
좋아하다 — feʼl, hozirgi zamonda 는 oladi.
먹기 것이 많아요.
먹을 것이 많아요.
것 oldiga aniqlovchi keladi, 기 emas. “Yegulik koʻp” — 먹을 것.
Mashq
1 Toʻldiring: 한국 노래를 (듣다) 것을 좋아해요.
Javob
듣는 — 는 undosh, shuning uchun 듣 oʻzgarmaydi: 듣는 것을 (ogʻzaki nutqda 듣는 걸).
2 Toʻldiring: 이 문제는 (풀다) 쉬워요.
Javob
풀기 — 쉽다 bilan doim 기 keladi. (풀다 — yechmoq.)
3 갈 거예요 ning toʻliq shakli qanday?
Javob
갈 것이에요. 것 + 이에요 → 거예요. Yaʼni PK-27 dagi qolip aslida aniqlovchi + ot + 이다 dan iborat.
4 Xatoni toping:
이 책은 읽는 것 어려워요.
Javob
Toʻgʻrisi — 이 책은 읽기 어려워요. 어렵다 bilan 기 keladi. (어렵다 → 어려워요, ㅂ notoʻgʻri feʼli.)
5 Koreyschaga oʻgiring: “Yegulik koʻp.”
Javob
먹을 것이 많아요. (Ogʻzaki: 먹을 게 많아요.) Hali yeyilmagan narsa → (으)ㄹ 것.
6 TOPIK varaqasidagi 쓰기 va 말하기 — bular qanday yasalgan?
Javob
쓰다 (yozmoq) + 기 = 쓰기 (yozish). 말하다 (gapirmoq) + 기 = 말하기 (gapirish). Oʻzbekchadagi “-ish” qoʻshimchasining aynan juftligi.
Kalit soʻzlar
- 는 것 — …ish; …adigan narsa
- 게 / 걸 / 건 — 것이 / 것을 / 것은 ning qisqargan shakli
- 기 — otlashtiruvchi qoʻshimcha (“-ish”)
- 기 쉽다 / 기 어렵다 — …ish oson / qiyin
- 기 시작하다 — …ishni boshlamoq
- (으)ㅁ — yozma otlashtirish (도움, 웃음)
- 문제 — masala, muammo
- 풀다 — yechmoq
- 도움 — yordam
- 말하다 — gapirmoq, aytmoq
Darsning xulosasi
- 것 — oddiy ot (“narsa”). Oldiga aniqlovchi qoʻyiladi: 먹는/먹은/먹을 것.
- 는 것 — eng koʻp ishlatiladigan, butun gapni otga aylantiradi.
- Qisqarishlar: 것이 → 게, 것을 → 걸, 것은 → 건, 것이에요 → 거예요.
- 기 — ish-harakatning nomi: 읽기, 쓰기, 말하기 (oʻzbekcha “-ish”).
- 기 mustahkam birikmalari: 기 쉽다 · 기 어렵다 · 기 좋다 · 기 시작하다 · 기 전에.
- (으)ㅁ — faqat tayyor soʻzlar va eʼlonlarda: 도움, 웃음, 있음.
- PK-27 dagi (으)ㄹ 거예요 = (으)ㄹ + 것 + 이에요.