Korean

PK-31: 동사 + 아/어 주다 — iltimos qilish va yordam berish

Koreysda iltimos qilishning asosiy yoʻli. Oʻzbekchadagi “-ib bering” bilan deyarli aynan bir xil ishlaydigan qolip.

PK-31: 동사 + 아/어 주다 — iltimos qilish va yordam berish

Koreyada koʻchada turibsiz va suratga tushmoqchisiz. Yoningizdan oʻtayotgan odamga nima deysiz? Oʻzbekchada bu juda oson: “Rasmga olib bering. Koreys tilida ham xuddi shu mantiq ishlaydi — asosiy feʼlga 주다 (“bermoq”) qoʻshiladi va ish boshqa odam uchun qilinishi maʼlum boʻladi.

Bu darsda siz

  • 아/어 주다 qolipini yasashni oʻrganasiz
  • Iltimos qilishning eng tabiiy shakli — 아/어 주세요 ni bilib olasiz
  • Kimga qilinganini koʻrsatuvchi 에게 / 한테 ni oʻrganasiz
  • Iltimosni yumshatadigan ni ishlatishni bilib olasiz
Qolip 아/어 shakli 주다 주세요

1. Qolip: 아/어 shakli + 주다

Bu yerda 받침 ayrisi yoʻq. PK-18 da oʻrgangan 아/어 shaklini olasiz va uning yoniga 주다 ni qoʻyasiz:

Feʼl아/어 shakliNatijaMaʼnosi
읽다읽어읽어 주다 oʻqib bermoq
사다사 주다 sotib olib bermoq
하다해 주다 qilib bermoq
가르치다가르쳐가르쳐 주다 oʻrgatib bermoq
만들다만들어만들어 주다 tayyorlab bermoq
찍다찍어찍어 주다 rasmga olib bermoq
Oʻzbekcha Bu qolip oʻzbek tilida aynan bor: oʻqib bering, yozib bering, ochib bering. Ikkala tilda ham asosiy feʼl oldinda, “bermoq” esa keyinda turadi va ishning kimningdir foydasiga qilinganini bildiradi. Shuning uchun 읽어 주세요 ni yodlash shart emas — uni “oʻqib bering” deb oʻylang, tuzilishi bir xil. Ingliz tilida esa bunday qolip umuman yoʻq (read it for me — butunlay boshqa tuzilma).

2. Iltimos: 아/어 주세요

Endi PK-29 ni bu yerga ulaymiz: 주다 ning hurmatli buyruq shakli — 주세요. Demak 아/어 주세요 = “…qilib bering”. Bu koreys tilidagi eng koʻp ishlatiladigan iltimos qolipi:

사진을 찍어 주세요.

Rasmga olib bering.

가: 선생님, 다시 말해 주세요.
나: 네, 천천히 말할 거예요.

A: Ustoz, yana bir marta aytib bering.
B: Ha, sekin aytaman.

다시 = yana, 천천히 = sekin. Darsda eng koʻp keradigan gap shu.

문을 열어 주세요. 창문은 닫아 주세요.

Eshikni ochib bering. Derazani esa yopib bering.

3. 주세요 ning ikki xil ishlatilishi

Diqqat: 주세요 yolgʻiz ham ishlatiladi, lekin maʼnosi boshqa boʻladi:

Ot + 을/를 주세요

물을 주세요.

Suv bering. — Narsani soʻrayapsiz.

Feʼl + 아/어 주세요

물을 사 주세요.

Suv sotib olib bering. — Ishni soʻrayapsiz.

Qoida Otdan keyin — toʻgʻridan-toʻgʻri 주세요. Feʼldan keyin — avval 아/어 shakli, keyin 주세요. 물 주어 주세요 ham, 사 주세요를 물 ham emas.

4. Kimga? — 에게 / 한테

Ish kimning foydasiga qilinganini aytish uchun odamga 에게 yoki 한테 qoʻshiladi:

ShaklUslubiMisol
한테ogʻzaki, kundalik 친구한테 책을 사 줬어요.
에게yozma, rasmiy 친구에게 책을 사 줬어요.
hurmatli (ustoz, ota-ona) 선생님께 편지를 써 줬어요.
Oʻzbekcha Bu — oʻzbekchadagi -ga qoʻshimchasi: “doʻstimga oldim”, “ustozga yozdim”. Farqi shuki, koreys tilida odam uchun 에게/한테, joy uchun esa 에 ishlatiladi (PK-14). Ya'ni:
• 학교 가요 — maktabga boraman (joy)
• 친구한테 줘요 — doʻstimga beraman (odam)
Oʻzbekchada ikkalasi ham -ga, koreysda esa ikki xil qoʻshimcha. Aynan shu yerda oʻzbek oʻquvchisi eng koʻp adashadi.

어머니가 저에게 김치를 만들어 주셨어요.

Onam menga kimchi tayyorlab berdilar.

주셨어요 — 주다 ning hurmatli oʻtgan zamoni. Hozircha uni shunchaki tanib olish yetarli.

5. Iltimosni yumshatuvchi 좀

— “ozgina” degan soʻzning qisqargani, lekin iltimosda u miqdor emas, xushmuomalalik bildiradi. Oʻzbekchadagi “iltimos” yoki “-chi” kabi:

사진 좀 찍어 주세요.

Rasmga olib yuboring-chi. / Iltimos, rasmga olib bering.

좀 gapni yumshoq va tabiiy qiladi. Usiz ham toʻgʻri, lekin quruqroq eshitiladi.

Ustoz maslahati 좀 feʼldan oldin turadi va koʻpincha 을/를 tushirib qoldiriladi: 사진 좀 찍어 주세요. Bu notoʻgʻri emas — bu tabiiy ogʻzaki nutq (PK-26 da soʻroq soʻzlari bilan ham shunday koʻrgansiz).

6. Zamon va inkor

ShaklMisolMaʼnosi
Iltimos읽어 주세요 oʻqib bering
Hozirgi읽어 줘요 oʻqib beradi
Oʻtgan읽어 줬어요 oʻqib berdi
Kelasi읽어 줄 거예요 oʻqib beradi (reja)
Taqiq읽어 주지 마세요 oʻqib bermang
Ehtiyot boʻling Tuslanish har doim 주다 da boʻladi, asosiy feʼlda emas: 읽었어 줘요 notoʻgʻri, toʻgʻrisi 읽어 줬어요. Bu PK-28 dagi 고 싶었어요 va PK-30 dagi 갈 수 있었어요 bilan bir xil qoida — oxirgi soʻz tuslanadi.

Koʻp uchraydigan xatolar

읽고 주세요

고 emas, 아/어 shakli: 읽어 주세요.

읽었어 줬어요

Tuslanish faqat 주다 da: 읽어 줬어요.

친구 책을 사 줬어요.

Odam → 한테 / 에게: 친구한테 책을 사 줬어요.

물을 주어 주세요

Ot bilan 주다 takrorlanmaydi: 물을 주세요.

Mashq

1 가르치다 dan “oʻrgatib bering” yasang.

Javobni koʻrish

가르쳐 주세요. Avval 아/어 shakli — 가르치 + 어 → 가르쳐, keyin 주세요.

2 물을 주세요 va 물을 사 주세요 farqi nima?

Javobni koʻrish

Birinchisi — narsa soʻrayapti (“suv bering”). Ikkinchisi — ish soʻrayapti (“suv sotib olib bering”). Otdan keyin toʻgʻridan-toʻgʻri 주세요, feʼldan keyin esa avval 아/어 shakli kerak.

3 Boʻsh joyga nima tushadi? 친구? 책을 사 줬어요.

Javobni koʻrish

한테 (yoki yozma nutqda 에게). Odamga — 한테/에게, joyga — 에. 친구에 notoʻgʻri.

4 “Onam menga ovqat tayyorlab berdilar” ni koreyschaga oʻgiring.

Javobni koʻrish

어머니가 저에게 음식을 만들어 주셨어요. Oddiyroq shakli ham toʻgʻri: 어머니가 음식을 만들어 줬어요. Tuslanish 주다 da.

5 nima uchun qoʻshiladi va qayerda turadi?

Javobni koʻrish

좀 iltimosni yumshatadi — oʻzbekchadagi “iltimos” yoki “-chi” kabi. U feʼldan oldin turadi: 사진 좀 찍어 주세요. Bu yerda u “ozgina” degan miqdorni bildirmaydi.

Kalit soʻzlar

  • 아/어 주다…ib bermoq
  • 아/어 주세요…ib bering (iltimos)
  • 한테 / 에게…ga (odamga)
  • iltimos, -chi (yumshatuvchi)
  • 다시yana, qaytadan
  • 천천히sekin
  • 가르치다oʻrgatmoq
  • 열다 / 닫다ochmoq / yopmoq
  • 도와주다yordam bermoq
  • 편지xat

🎯 Esda saqlang

  • 아/어 shakli + 주다 — 받침 ayrisi yoʻq.
  • Oʻzbekchadagi “-ib bering” bilan bir xil tuzilma.
  • Iltimosning asosiy shakli — 아/어 주세요.
  • Ot bilan esa toʻgʻridan-toʻgʻri 주세요: 물을 주세요.
  • Odam → 한테 / 에게 / 께, joy → 에.
  • feʼldan oldin turib iltimosni yumshatadi.
  • Tuslanish har doim 주다 da: 읽어 줬어요.
Helpful? Dislike 0 Log in to react