PK-31: 동사 + 아/어 주다 — iltimos qilish va yordam berish
Koreysda iltimos qilishning asosiy yoʻli. Oʻzbekchadagi “-ib bering” bilan deyarli aynan bir xil ishlaydigan qolip.
PK-31: 동사 + 아/어 주다 — iltimos qilish va yordam berish
Koreyada koʻchada turibsiz va suratga tushmoqchisiz. Yoningizdan oʻtayotgan odamga nima deysiz? Oʻzbekchada bu juda oson: “Rasmga olib bering”. Koreys tilida ham xuddi shu mantiq ishlaydi — asosiy feʼlga 주다 (“bermoq”) qoʻshiladi va ish boshqa odam uchun qilinishi maʼlum boʻladi.
Bu darsda siz
- 아/어 주다 qolipini yasashni oʻrganasiz
- Iltimos qilishning eng tabiiy shakli — 아/어 주세요 ni bilib olasiz
- Kimga qilinganini koʻrsatuvchi 에게 / 한테 ni oʻrganasiz
- Iltimosni yumshatadigan 좀 ni ishlatishni bilib olasiz
1. Qolip: 아/어 shakli + 주다
Bu yerda 받침 ayrisi yoʻq. PK-18 da oʻrgangan 아/어 shaklini olasiz va uning yoniga 주다 ni qoʻyasiz:
| Feʼl | 아/어 shakli | Natija | Maʼnosi |
|---|---|---|---|
| 읽다 | 읽어 | 읽어 주다 | oʻqib bermoq |
| 사다 | 사 | 사 주다 | sotib olib bermoq |
| 하다 | 해 | 해 주다 | qilib bermoq |
| 가르치다 | 가르쳐 | 가르쳐 주다 | oʻrgatib bermoq |
| 만들다 | 만들어 | 만들어 주다 | tayyorlab bermoq |
| 찍다 | 찍어 | 찍어 주다 | rasmga olib bermoq |
2. Iltimos: 아/어 주세요
Endi PK-29 ni bu yerga ulaymiz: 주다 ning hurmatli buyruq shakli — 주세요. Demak 아/어 주세요 = “…qilib bering”. Bu koreys tilidagi eng koʻp ishlatiladigan iltimos qolipi:
사진을 찍어 주세요.
Rasmga olib bering.
가: 선생님, 다시 말해 주세요.
나: 네, 천천히 말할 거예요.
A: Ustoz, yana bir marta aytib bering.
B: Ha, sekin
aytaman.
다시 = yana, 천천히 = sekin. Darsda eng koʻp keradigan gap shu.
문을 열어 주세요. 창문은 닫아 주세요.
Eshikni ochib bering. Derazani esa yopib bering.
3. 주세요 ning ikki xil ishlatilishi
Diqqat: 주세요 yolgʻiz ham ishlatiladi, lekin maʼnosi boshqa boʻladi:
Ot + 을/를 주세요
물을 주세요.
Suv bering. — Narsani soʻrayapsiz.
Feʼl + 아/어 주세요
물을 사 주세요.
Suv sotib olib bering. — Ishni soʻrayapsiz.
4. Kimga? — 에게 / 한테
Ish kimning foydasiga qilinganini aytish uchun odamga 에게 yoki 한테 qoʻshiladi:
| Shakl | Uslubi | Misol |
|---|---|---|
| 한테 | ogʻzaki, kundalik | 친구한테 책을 사 줬어요. |
| 에게 | yozma, rasmiy | 친구에게 책을 사 줬어요. |
| 께 | hurmatli (ustoz, ota-ona) | 선생님께 편지를 써 줬어요. |
• 학교에 가요 — maktabga boraman (joy)
• 친구한테 줘요 — doʻstimga beraman (odam)
Oʻzbekchada ikkalasi ham -ga, koreysda esa ikki xil qoʻshimcha. Aynan shu yerda oʻzbek oʻquvchisi eng koʻp adashadi.
어머니가 저에게 김치를 만들어 주셨어요.
Onam menga kimchi tayyorlab berdilar.
주셨어요 — 주다 ning hurmatli oʻtgan zamoni. Hozircha uni shunchaki tanib olish yetarli.
5. Iltimosni yumshatuvchi 좀
좀 — “ozgina” degan soʻzning qisqargani, lekin iltimosda u miqdor emas, xushmuomalalik bildiradi. Oʻzbekchadagi “iltimos” yoki “-chi” kabi:
사진 좀 찍어 주세요.
Rasmga olib yuboring-chi. / Iltimos, rasmga olib bering.
좀 gapni yumshoq va tabiiy qiladi. Usiz ham toʻgʻri, lekin quruqroq eshitiladi.
6. Zamon va inkor
| Shakl | Misol | Maʼnosi |
|---|---|---|
| Iltimos | 읽어 주세요 | oʻqib bering |
| Hozirgi | 읽어 줘요 | oʻqib beradi |
| Oʻtgan | 읽어 줬어요 | oʻqib berdi |
| Kelasi | 읽어 줄 거예요 | oʻqib beradi (reja) |
| Taqiq | 읽어 주지 마세요 | oʻqib bermang |
Koʻp uchraydigan xatolar
읽고 주세요
고 emas, 아/어 shakli: 읽어 주세요.
읽었어 줬어요
Tuslanish faqat 주다 da: 읽어 줬어요.
친구에 책을 사 줬어요.
Odam → 한테 / 에게: 친구한테 책을 사 줬어요.
물을 주어 주세요
Ot bilan 주다 takrorlanmaydi: 물을 주세요.
Mashq
1 가르치다 dan “oʻrgatib bering” yasang.
Javobni koʻrish
가르쳐 주세요. Avval 아/어 shakli — 가르치 + 어 → 가르쳐, keyin 주세요.
2 물을 주세요 va 물을 사 주세요 farqi nima?
Javobni koʻrish
Birinchisi — narsa soʻrayapti (“suv bering”). Ikkinchisi — ish soʻrayapti (“suv sotib olib bering”). Otdan keyin toʻgʻridan-toʻgʻri 주세요, feʼldan keyin esa avval 아/어 shakli kerak.
3 Boʻsh joyga nima tushadi? 친구? 책을 사 줬어요.
Javobni koʻrish
한테 (yoki yozma nutqda
에게). Odamga — 한테/에게, joyga — 에. 친구에 notoʻgʻri.
4 “Onam menga ovqat tayyorlab berdilar” ni koreyschaga oʻgiring.
Javobni koʻrish
어머니가 저에게 음식을 만들어 주셨어요. Oddiyroq shakli ham toʻgʻri: 어머니가 음식을 만들어 줬어요. Tuslanish 주다 da.
5 좀 nima uchun qoʻshiladi va qayerda turadi?
Javobni koʻrish
좀 iltimosni yumshatadi — oʻzbekchadagi “iltimos” yoki “-chi” kabi. U feʼldan oldin turadi: 사진 좀 찍어 주세요. Bu yerda u “ozgina” degan miqdorni bildirmaydi.
Kalit soʻzlar
- 아/어 주다…ib bermoq
- 아/어 주세요…ib bering (iltimos)
- 한테 / 에게…ga (odamga)
- 좀iltimos, -chi (yumshatuvchi)
- 다시yana, qaytadan
- 천천히sekin
- 가르치다oʻrgatmoq
- 열다 / 닫다ochmoq / yopmoq
- 도와주다yordam bermoq
- 편지xat
🎯 Esda saqlang
- 아/어 shakli + 주다 — 받침 ayrisi yoʻq.
- Oʻzbekchadagi “-ib bering” bilan bir xil tuzilma.
- Iltimosning asosiy shakli — 아/어 주세요.
- Ot bilan esa toʻgʻridan-toʻgʻri 주세요: 물을 주세요.
- Odam → 한테 / 에게 / 께, joy → 에.
- 좀 feʼldan oldin turib iltimosni yumshatadi.
- Tuslanish har doim 주다 da: 읽어 줬어요.