PK-52: (으)ㄴ/는/(으)ㄹ 것 같다 — taxmin
“…ga oʻxshaydi”, “shekilli”. Aniqlovchi + 것 mashinasi yana ishlaydi — va koreyslar nega bilgan narsasini ham shu qolip bilan aytadi.
PK-52: (으)ㄴ/는/(으)ㄹ 것 같다 — taxmin
Osmonga qaraysiz — bulut qora. “Yomgʻir yogʻadiganga oʻxshaydi”, deysiz. Aniq bilmaysiz, lekin taxminingiz bor. Koreys tilida bu 것 같다 bilan aytiladi, va yaxshi xabar shuki, siz uning hamma qismini allaqachon bilasiz: aniqlovchi (PK-43, 44, 45) + 것 (PK-46). Bugun faqat ularni birlashtiramiz — va oxirida bir madaniy sirni ochamiz: koreyslar bilgan narsasini ham koʻpincha shu qolip bilan aytadi.
Bu darsda siz
- Uch zamonda taxmin qilishni oʻrganasiz
- Feʼl va sifat orasidagi tuzoqni koʻrasiz
- 거 같아요 qisqargan shaklini tanib olasiz
- Nega koreyslar bu qolipni shunchalik koʻp ishlatishini bilib olasiz
1. Feʼllar bilan — uch zamon
Aniqlovchining qaysi shaklini tanlasangiz, taxminingiz oʻsha zamonga tegishli boʻladi:
| Shakl | Zamoni | Misol | Maʼnosi |
|---|---|---|---|
| (으)ㄴ 것 같다 | oʻtgan | 비가 온 것 같아요 | yomgʻir yoqqanga oʻxshaydi |
| 는 것 같다 | hozirgi | 비가 오는 것 같아요 | yomgʻir yogʻayotganga oʻxshaydi |
| (으)ㄹ 것 같다 | kelasi | 비가 올 것 같아요 | yomgʻir yogʻadiganga oʻxshaydi |
지영 씨가 지금 공부하는 것 같아요.
Chiyong hozir dars qilayotganga oʻxshaydi.
밖에 눈이 올 것 같아요.
Tashqarida qor yogʻadiganga oʻxshaydi.
Oʻzbekchada buning bir nechta juftligi bor va hammasi ishlaydi: “…ga oʻxshaydi”, “shekilli”, “…ga oʻxshab turibdi”, “-dir”. 비가 올 것 같아요 = “yomgʻir yogʻsa kerak” yoki “yogʻadiganga oʻxshaydi”. Muhimi shundaki, oʻzbekchada ham bu iboralar gap oxirida turadi — koreyschadagidek. Shuning uchun tarjima qilganda soʻz tartibini oʻzgartirish kerak emas.
2. Sifatlar bilan — va bu yerda tuzoq bor
Sifat bilan (으)ㄴ 것 같다 ishlatiladi, lekin u oʻtgan zamon emas — hozirgi zamon:
이 음식이 매운 것 같아요.
Bu taom achchiqqa oʻxshaydi.
맵다 — sifat, shuning uchun 매운 것 같다 “hozir achchiq” degani.
PK-45 dagi tuzoq yana qaytdi. (으)ㄴ 것 같다 feʼl bilan
oʻtgan zamon, sifat bilan hozirgi zamon bildiradi:
먹은 것 같아요 — “yeganga oʻxshaydi” (feʼl → oʻtgan)
매운 것 같아요 — “achchiqqa oʻxshaydi” (sifat → hozirgi)
Shakl bir xil, maʼnoni soʻzning turi hal qiladi.
Tuzoqdan chiqishning oʻzbekcha yoʻli. 먹은 것 같아요 va 매운 것 같아요 shakli bir xil, lekin oʻzbekchaga oʻgirsangiz farq darrov koʻrinadi: “yeganga oʻxshaydi” (ish, tugagan) va “achchiqqa oʻxshaydi” (xususiyat, hozir). Yaʼni oʻzbek tili bu ikkisini ikki xil soʻz turkumiga ajratadi va sizga bepul javob beradi. Koreyscha shaklga emas, soʻzning maʼnosiga qarang: harakatmi yoki xususiyatmi?
3. Ot bilan: 인 것 같다
저분은 선생님인 것 같아요.
Anavi kishi oʻqituvchiga oʻxshaydi.
이다 + (으)ㄴ → 인.
4. Qisqargan shakl: 거 같아요
PK-46 dagi qoida bu yerda ham ishlaydi — ogʻzaki nutqda 것 qisqaradi:
Yozma
올 것 같아요
Ogʻzaki
올 거 같아요
Koreyslar deyarli har doim 거 같아요 deb gapiradi. Yozma matnda esa 것 같아요 yoziladi — TOPIK da ham shunday.
5. Nega koreyslar buni shunchalik koʻp ishlatadi?
Endi eng qiziq qismi. Koreyslar 것 같다 ni faqat taxmin qilish uchun emas, fikrini yumshatish uchun ham ishlatadi. Masalan, taomni yeb turib:
맛있어요
“Mazali.” — qatʼiy hukm.
Toʻgʻri, lekin biroz keskin eshitiladi.
맛있는 것 같아요
“Mazaliga oʻxshaydi.” — yumshoq fikr.
Odam taomni yeb turibdi va mazasini biladi — lekin baribir shunday deydi.
Oʻzbek tilida ham bu odat bor. Biz ham “menimcha”, “shekilli”, “nazarimda” deb fikrni yumshatamiz — hatto ishonchimiz komil boʻlsa ham. Koreys madaniyatida esa bu yanada kuchliroq: oʻz fikrini qatʼiy aytish bir oz manmanlik deb qabul qilinadi. Shuning uchun 것 같아요 ni koʻp eshitasiz — va agar siz ham ishlatsangiz, koreyscha nutqingiz darrov tabiiyroq boʻlib qoladi. Bu — grammatikadan koʻra madaniyat darsi.
Koʻp uchraydigan xatolar
비가 오는 것 같았어요 (“yomgʻir yogʻadiganga oʻxshaydi”
maʼnosida)
비가 올 것 같아요.
Hali boʻlmagan ish → (으)ㄹ. Zamonni aniqlovchi bildiradi.
이 음식이 매웠는 것 같아요.
이 음식이 매운 것 같아요.
맵다 — sifat, (으)ㄴ oladi. Sifat 는 olmaydi (PK-45).
저분은 선생님 것 같아요.
저분은 선생님인 것 같아요.
Ot bilan 이다 tuslanadi: 선생님 + 인.
지금 공부한 것 같아요 (“hozir oʻqiyaptiga oʻxshaydi”
maʼnosida)
지금 공부하는 것 같아요.
Hozirgi zamon → 는. 공부한 것 같아요 “oʻqiganga oʻxshaydi” degani.
Mashq
1 Toʻldiring: 밖에 비가 (오다) 것 같아요. (“yogʻadiganga oʻxshaydi”)
Javob
올 — hali boʻlmagan ish → (으)ㄹ: 올 것 같아요.
2 Toʻldiring: 이 문제가 (어렵다) 것 같아요.
Javob
어려운 — 어렵다 sifat, ㅂ → 우: 어려운 것 같아요.
3 Farqini ayting: 먹은 것 같아요 va 매운 것 같아요.
Javob
먹은 것 같아요 — “yeganga oʻxshaydi” (먹다 feʼl → oʻtgan zamon). 매운 것 같아요 — “achchiqqa oʻxshaydi” (맵다 sifat → hozirgi zamon). PK-45 dagi tuzoqning oʻzi.
4 Xatoni toping:
저분은 의사 것 같아요.
Javob
Toʻgʻrisi — 저분은 의사인 것 같아요. Ot bilan 이다 tuslanadi: 의사 + 인.
5 Koreyschaga oʻgiring: “Chiyong hozir dars qilayotganga oʻxshaydi.”
Javob
지영 씨가 지금 공부하는 것 같아요. Hozirgi zamon → 는.
6 Nega koreys odam taomni yeb turib “맛있어요” emas, “맛있는 것 같아요” deydi?
Javob
Fikrini yumshatish uchun. Koreys madaniyatida oʻz fikrini qatʼiy aytish biroz keskin eshitiladi, shuning uchun bilgan narsani ham 것 같아요 bilan aytish odat.
Kalit soʻzlar
- (으)ㄴ/는/(으)ㄹ 것 같다 — …ga oʻxshaydi, shekilli
- 거 같아요 — 것 같아요 ning ogʻzaki shakli
- 인 것 같다 — … boʻlsa kerak (ot bilan)
- 같다 — oʻxshamoq, bir xil boʻlmoq
- 저분 — anavi kishi (hurmat bilan)
- 밖 — tashqari
- 구름 — bulut
- 의사 — shifokor
- 하늘 — osmon
- 우산 — soyabon
Darsning xulosasi
- Aniqlovchi + 것 + 같다 — hammasi tanish qismlardan yigʻilgan.
- Feʼl: (으)ㄴ (oʻtgan) · 는 (hozirgi) · (으)ㄹ (kelasi).
- Sifat: (으)ㄴ — lekin bu hozirgi zamon: 매운 것 같아요.
- Ot: 인 것 같다 — 선생님인 것 같아요.
- Ogʻzaki nutqda 것 → 거: 올 거 같아요.
- Zamonni aniqlovchi bildiradi — 같다 ga qoʻyilmaydi.
- Koreyslar buni fikrni yumshatish uchun ham ishlatadi: bilgan narsasini ham 것 같아요 bilan aytadi.