PK-81: (으)ㄹ지라도, 더라도, (으)ㅁ에도 불구하고 — kuchli yon berish
“Nima boʻlsa ham boraman” va “harakat qilganiga qaramay boʻlmadi” — yon berishning uch darajasi.
PK-81: (으)ㄹ지라도, 더라도, (으)ㅁ에도 불구하고 — kuchli yon berish
Oʻtgan darsda “urinsang ham foydasi yoʻq” dedik. Bugun aksincha: “Qiyin boʻlsa ham qilaman.” Sharoit yomon — lekin qaror oʻzgarmaydi. Koreys tilida bu fikrning uch darajasi bor, va ular oʻrtasidagi farqni bilish TOPIK II da katta yordam beradi.
Bu darsda siz
- Oddiy 아/어도 ni yon berish sifatida ishlatasiz
- 더라도 bilan uni kuchaytirasiz
- Kitobiy (으)ㄹ지라도 ni oʻrganasiz
- (으)ㅁ에도 불구하고 bilan haqiqiy faktga qarshi turasiz
- Uchtasini bir zinapoyaga tizasiz
1. 아/어도 — asos
Bu shakl sizga tanish: PK-51 da 아/어도 되다 (“qilsangiz ham boʻladi”) ni oʻrgangansiz. Oʻsha 아/어도 ning oʻzi mustaqil holda “…sa ham” degan maʼnoni beradi.
비가 와도 학교에 가요.
Yomgʻir yogʻsa ham maktabga boraman.
아무리 바빠도 아침은 먹어요.
Qancha band boʻlsam ham nonushta qilaman.
2. 더라도 — kuchliroq va farazga asoslangan
더라도 ham “…sa ham” degani, lekin ikki farq bilan: u kuchliroq eshitiladi va odatda hali boʻlmagan, tasavvurdagi holat haqida. Oʻzagiga toʻgʻridan toʻgʻri qoʻshiladi.
무슨 일이 있더라도 저는 갈 거예요.
Nima boʻlsa ham men boraman.
시간이 없더라도 책은 매일 읽으세요.
Vaqtingiz boʻlmasa ham kitobni har kuni oʻqing.
힘들더라도 포기하지 마세요.
Qiyin boʻlsa ham voz kechmang.
Ichidagi 더 — PK-78 dagi bilan bir xil belgi: “oʻsha holatga kirib qarab koʻrish”. Shuning uchun 더라도 sizni tasavvurdagi vaziyatning ichiga olib kiradi: “aytaylik, hech vaqt boʻlmadi — mayli, baribir …”
3. (으)ㄹ지라도 — kitobiy va eng kuchli
Bu shakl yozma matn, nutq va shiorlarniki. Ogʻzaki suhbatda deyarli eshitilmaydi, lekin TOPIK II oʻqishida uchraydi.
받침 YOʻQ
oʻzak + ㄹ지라도
가다 → 갈지라도
아프다 → 아플지라도
받침 BOR
oʻzak + 을지라도
먹다 → 먹을지라도
힘들다 → 힘들지라도
몸이 아플지라도 약속은 지킬 것이다.
Kasal boʻlsam-da, vaʼdani bajaraman.
결과가 나쁠지라도 후회하지 않을 것이다.
Natija yomon boʻlsa-da, pushaymon boʻlmayman.
4. (으)ㅁ에도 불구하고 — faktga qarshi
Mana bu — boshqa qush. Yuqoridagi uchtasi faraz haqida edi. (으)ㅁ에도 불구하고 esa allaqachon boʻlgan haqiqat haqida: “shunday boʻlgan boʻlishiga qaramay”.
Yasalishi: PK-46 dagi (으)ㅁ otlashtirishi + 에도 불구하고.
| Feʼl | (으)ㅁ shakli | Natija |
|---|---|---|
| 노력하다 | 노력함 | 노력함에도 불구하고 |
| 노력했다 | 노력했음 | 노력했음에도 불구하고 |
| 어리다 | 어림 | 어림에도 불구하고 |
| 비 (ot) | — | 비에도 불구하고 |
여러 번 노력했음에도 불구하고 결과는 좋지 않았다.
Bir necha marta harakat qilganiga qaramay, natija yaxshi boʻlmadi.
나이가 어림에도 불구하고 그 학생은 아주 침착하다.
Yoshligiga qaramay, u oʻquvchi juda vazmin.
불구하고 ning ichida hanzuviy 不拘 bor — “bogʻlanmasdan, qaramasdan”. Oʻzbekchadagi “qaramay” ham aynan shu: “yoshligiga qaramay”, “yomgʻirga qaramay”. Ikki tilda ham bu soʻz koʻz bilan bogʻliq obrazdan kelib chiqqan: “men bunga qaramayman, bu meni toʻxtatmaydi”. Va ikkalasida ham oldida fakt turadi — taxmin emas. Shuning uchun ❌ “ertaga yomgʻir yogʻishiga qaramay boraman” degan gap oʻzbekchada ham gʻalati eshitiladi.
5. Zinapoya
| Qolip | Faraz yoki fakt | Uslub | Oʻzbekcha |
|---|---|---|---|
| 아/어도 | faraz | kundalik | …sa ham |
| 더라도 | faraz (kuchli) | ogʻzaki + yozma | nima boʻlsa ham |
| (으)ㄹ지라도 | faraz (eng kuchli) | kitobiy | …sa-da |
| (으)ㅁ에도 불구하고 | fakt | rasmiy yozma | …ga qaramay |
노력하더라도 안 될 거예요.
Faraz. Hali harakat qilmagan.
노력했음에도 불구하고 안 됐어요.
Fakt. Harakat qilgan — va boʻlmagan.
Koʻp uchraydigan xatolar
무슨 일이 있었더라도 저는 갈 거예요.
무슨 일이 있더라도 저는 갈 거예요.
더라도 farazga qaraydi — oldida oʻtgan zamon kerak emas.
노력하음에도 불구하고 실패했어요.
노력했음에도 불구하고 실패했어요.
하다 → 함 / oʻtgan zamon → 했음. ❌ 하음.
내일 비가 옴에도 불구하고 갈 거예요.
내일 비가 오더라도 갈 거예요.
Ertaga — hali fakt emas. Faraz uchun 더라도.
친구한테 “힘들지라도 포기하지 마”라고 했어요.
(kundalik suhbatda)
친구한테 “힘들더라도 포기하지 마”라고 했어요.
(으)ㄹ지라도 — kitobiy. Doʻstga aytilganda gʻalati eshitiladi.
Mashq
1 Toʻldiring: 무슨 일이 저는 갈 거예요. (있다)
Javob
있더라도 — oʻzak + 더라도, zamon yoʻq.
2 Toʻldiring: 몸이 약속은 지킬 것이다. (아프다)
Javob
아플지라도 — 아프 da 받침 yoʻq → ㄹ지라도.
3 Toʻldiring: 여러 번 불구하고 결과는 좋지 않았다. (노력하다)
Javob
노력했음에도 — 하다 → 했음 + 에도 불구하고.
4 더라도 yoki 에도 불구하고? “Ertaga yomgʻir yogʻsa ham boraman.”
Javob
더라도 — ertaga hali fakt emas: 내일 비가 오더라도 갈 거예요.
5 더라도 yoki 에도 불구하고? “Koʻp harakat qilganiga qaramay boʻlmadi.”
Javob
에도 불구하고 — harakat boʻlgan, bu fakt: 많이 노력했음에도 불구하고 안 됐어요.
6 Bu gap qaysi uslubda — kundalik suhbatmi yoki yozma matn? 결과가 나쁠지라도 후회하지 않을 것이다.
Javob
Yozma matn. (으)ㄹ지라도 + 것이다 — ikkalasi ham kitobiy.
7 “Yoshligiga qaramay, u oʻquvchi juda vazmin” — koreyschada.
Javob
나이가 어림에도 불구하고 그 학생은 아주 침착하다.
Kalit soʻzlar
- 아/어도 — …sa ham
- 더라도 — nima boʻlsa ham (kuchli)
- (으)ㄹ지라도 — …sa-da (kitobiy)
- (으)ㅁ에도 불구하고 — …ga qaramay (fakt)
- 노력하다 — harakat qilmoq
- 약속을 지키다 — vaʼdani bajarmoq
- 결과 — natija
- 침착하다 — vazmin boʻlmoq
- 거절하다 — rad etmoq
- 포기하다 — voz kechmoq
Darsning xulosasi
- 아/어도 = oddiy “…sa ham”. Kundalik.
- 더라도 = kuchliroq, farazga asoslangan. Oldida zamon yoʻq.
- (으)ㄹ지라도 = eng kuchli va kitobiy. Suhbatda ishlatilmaydi.
- (으)ㅁ에도 불구하고 = faktga qarshi turish. Rasmiy yozma til.
- 하다 → 함 · oʻtgan zamon → 했음. Ot bilan ham boʻladi: 비에도 불구하고.
- Faraz → 더라도 · Fakt → 에도 불구하고. Bu asosiy chegara.
- 不拘 = “qaramasdan” — oʻzbekcha “qaramay” bilan bir xil obraz.
- PK-80 dagi 봤자 qoʻl siltaydi, bugungi qoliplar turib oladi.