PJ-76: 〜みたいです va oddiy nutqdagi taqqoslash
みたい — ようだ ning kundalik egizagi: maʼnosi bir xil, grammatikasi osonroq, registri pastroq. Dars oxirida beshta taxmin qolipi bitta jadvalga yigʻiladi.
PJ-76: 〜みたいです va oddiy nutqdagi taqqoslash
Yaponcha film koʻrayapsiz. Qahramon derazaga qaraydi va «雨が降るみたい» deydi. Siz kechagi darsda buni «降るようです» deb oʻrgandingiz.
Ikkalasi bir xil narsani bildiradi. Lekin biri darslikda, ikkinchisi suhbatda yashaydi — va shuning uchun kinoda, ijtimoiy tarmoqda, doʻstlar orasida siz deyarli doim みたい ni eshitasiz.
Bu darsda siz
- みたい ni har qanday soʻzga toʻgʻri ulaysiz
- みたい bilan ようだ orasidagi register farqini bilasiz
- みたいな / みたいに bilan oʻxshatish yasaysiz
- みたい ni 見たい dan ajratasiz
1. Grammatikasi — darsning eng oson qismi
みたい hamma narsaga yalangʻoch ulanadi. Na だ, na な, na の. Yaʼni ulanish jihatidan u らしい bilan bir xil, maʼno jihatidan esa ようだ bilan.
| Soʻz turi | Soʻz | ようです | みたいです |
|---|---|---|---|
| feʼl | 降る | 降るようです | 降るみたいです |
| feʼl, oʻtgan | 降った | 降ったようです | 降ったみたいです |
| い-sifat | 高い | 高いようです | 高いみたいです |
| な-sifat | 元気 | 元気なようです | 元気みたいです |
| ot | 学生 | 学生のようです | 学生みたいです |
Oxirgi ikki qatorni yodlasangiz, dars tugadi. ようだ な va の talab qilardi; みたい hech nima talab qilmaydi. Shuning uchun «元気 なみたいです» va «学生のみたいです» — ikkalasi ham xato.
先生は今日忙しいみたいです。
Oʻqituvchi bugun bandga oʻxshaydi.
Dalil menda — koridorda yugurib ketayotganini koʻrdim. Maʼnosi «忙しいようです» bilan bir xil, ohangi yengilroq.
パリさんのお姉さんは医者みたいですよ。
Parining opasi shifokorga oʻxshaydi-a.
Otdan keyin hech qanday qoʻshimcha yoʻq. «医者のみたい» xato.
あの二人は喧嘩したみたいですね。
Anavi ikkovi urishib qolganga oʻxshaydi-a.
Oʻtgan zamon gapning ichida turadi — 喧嘩した, keyin みたい. PJ-74 dagi そうです bilan bir xil mantiq.
2. Register — darsning asl mazmuni
みたい va ようだ orasidagi farq maʼnoda emas, qayerda ishlatilishida.
Oʻzbek tilida ham aynan shu juftlik bor, faqat ikki boshqa soʻz bilan. «Yomgʻir yogʻadiganga oʻxshaydi» — kundalik; «goʻyo yomgʻir yogʻadi», «yogʻsa kerak, chogʻi» — kitobiy. Hech kim insho yozganda «oʻxshaydi-oʻxshaydi» deb yozmaydi, va hech kim doʻstiga «goʻyo» demaydi. Yaponcha ham xuddi shunday ishlaydi — maʼno bir xil, kiyim boshqa. Shuning uchun みたい ni «xato» deb emas, «boshqa kiyim» deb yodlang: uni rasmiy matnda ishlatsangiz, gap notoʻgʻri boʻlmaydi — joyida boʻlmaydi.
3. みたいな + ot, みたいに + feʼl
みたい ham な-sifat kabi tuslanadi — PJ-73 dagi そうな / そうに va PJ-75 dagi ような / ように bilan bir xil ikki uyacha.
Kundalik
雪みたいに白い
Otdan keyin hech nima yoʻq.
Kitobiy
雪のように白い
Otdan keyin の kerak.
4. ⚠️ みたい ≠ 見たい
Bu darsning eng koʻp adashtiradigan joyi grammatika emas: yapon tilida bir xil eshitiladigan ikki boshqa soʻz bor.
みたい — oʻxshaydi
映画みたいです。
«Kinoga oʻxshaydi». Otdan keyin qoʻshimcha yoʻq.
見たい — koʻrgim bor
映画が見たいです。
PJ-39 dagi 〜たい. Oldida が (yoki を) turadi.
Ajratuvchi belgi — qoʻshimcha. 見たい — feʼl (見る + たい), shuning uchun oldida toʻldiruvchi va uning qoʻshimchasi boʻladi: 映画が見たい. みたい esa otga tegib turadi, orada hech nima yoʻq: 映画みたい. Yozuvda ham farq koʻrinadi — biri kanji bilan, biri kana bilan yoziladi.
5. Kundalik taqqoslashning ikki feʼli
Oʻxshashlikni qolip bilan emas, feʼl bilan ham aytish mumkin — va kundalik nutqda koʻpincha shunday qilinadi.
| Feʼl | Qolip | Misol | Maʼnosi |
|---|---|---|---|
| 似ている | A は B に似ている | イノムさんはお父さんに似ています | Inom otasiga oʻxshaydi |
| 比べる | A と B を比べる | 二つの店を比べました | Ikki doʻkonni taqqosladim |
似ている ning qoʻshimchasi oʻzbekchadan koʻchiriladi — va bu kamdan-kam hol. Oʻzbekcha «otaga oʻxshaydi» deydi: -ga. Yaponcha ham に ishlatadi — oʻsha uyacha, oʻsha maʼno (PJ-21). Shuning uchun «父と 似ています» degan xato aslida oʻzbekcha emas, ruscha yoki inglizcha fikrlashdan kelib chiqadi. Oʻzbekchaga ishoning: «-ga» → に.
Omonimdan qoʻrqmang — oʻzbekchada ham xuddi shunday juftliklar bor. «Bordi» — kim bordi? «Bor» soʻzidan yasalganmi yoki «bormoq» dan? Oʻzbek oʻquvchi bunday savolni hech qachon bermaydi, chunki gap ichida savol tugʻilmaydi: atrofdagi soʻzlar javobni oʻzi beradi. Yaponchada ham shunday — みたい va 見たい bir xil eshitilsa ham, gap ichida ularni qoʻshimcha ajratadi va adashish deyarli imkonsiz. Shuning uchun bu juftlikni yodlashning eng yaxshi yoʻli — ikki tayyor gapni yonma-yon yodlash: 映画みたい ↔ 映画が見たい.
6. Beshta taxmin bitta jadvalda
Toʻrt dars davomida siz beshta qolip koʻrdingiz. Ularni ikki oʻq ajratadi: qayerdan bilaman va qanday gapirayapman.
| Qolip | Qayerdan bilaman | Register |
|---|---|---|
| 降りそうです | bulutni koʻryapman | hamma joyda |
| 降るそうです | aniq manbadan eshitdim | yangilik, rasmiy |
| 降るようです | dalil bor, xulosa meniki | yozma, rasmiy |
| 降るらしいです | odamlar shunday deyishdi | suhbat |
| 降るみたいです | dalil bor, xulosa meniki | faqat kundalik |
Uchinchi va beshinchi qator bir xil — va bu xato emas. ようだ bilan みたい aynan bir maʼnoni beradi; ularni register ajratadi, mantiq emas. Shuning uchun bu jadvalni yodlaganda ikki ustunni birga oʻqing: «nimani bilaman» va «kim bilan gapirayapman». Yapon tilining butun mantiqi shu ikki savolda.
Koʻp uchraydigan xatolar
✗ 学生のみたいです
✓ 学生みたいです — みたい otga yalangʻoch ulanadi.
✗ 元気なみたいです
✓ 元気みたいです — な ようだ uchun, みたい uchun emas.
✗ 子供みたいな泣いた
✓ 子供みたいに泣いた — feʼldan oldin に.
✗ 映画をみたいです
(«kinoni koʻrgim bor» demoqchi boʻlsangiz)
✓ 映画が見たいです — 見たい butunlay boshqa soʻz.
✗ 父と似ています
✓ 父に似ています — oʻzbekcha «otaga oʻxshaydi» bilan bir xil uyacha.
Mashq
1. 元気 ni みたいです bilan bogʻlang.
Javob
元気みたいです — na だ, na な, na の. ようだ esa 元気なようです.
2. Rasmiy hisobotda qaysi qolipni tanlaysiz?
Javob
ようです. みたい faqat kundalik nutqda — maʼnosi bir xil, lekin joyi boshqa.
3. «Boladek yigʻladi» — みたいな yoki みたいに?
Javob
子供みたいに泣いた — feʼldan oldin に, otdan oldin な.
4. «映画みたいです» va «映画が見たいです» — farqi?
Javob
Birinchisi — «kinoga oʻxshaydi», ikkinchisi — «kinoni koʻrgim bor». Ajratuvchi belgi — が qoʻshimchasi.
5. «Inom otasiga oʻxshaydi» — qaysi qoʻshimcha?
Javob
に — イノムさんはお父さんに似ています. と emas.
Kalit soʻzlar
- 〜みたいです — …ga oʻxshaydi (kundalik)
- 〜みたいな + ot — …ga oʻxshagan
- 〜みたいに + feʼl — …dek
- 見たい — koʻrgim bor (boshqa soʻz!)
- 似ている — oʻxshaydi
- 比べる — taqqoslamoq
- 忙しい — band
- 映画 — kino
- 声 — ovoz
- 似合う — mos tushmoq
Esda qoladigan uch narsa
- みたい yalangʻoch ulanadi — na だ, na な, na の.
- ようだ = みたい maʼno jihatidan; ularni register ajratadi.
- みたい ≠ 見たい — ajratuvchi belgi oldidagi が.