the tense of the chart (Task 1)
Task 1 zamon tanlash qoidasi — sana o‘tganmi, hozirmi yoki bashoratmi
Band 6
Zamonlar — Tenses & aspect
Vaqt va ketma-ketlik — Time & sequence
Akademik yozma — Academic writing
Qanday yasaladi
past simple / present simple / will + V
O‘tgan yillar (1990-2010) → past simple · Sanasiz yoki hozirgi holat → present simple · Kelajak, «projected», «forecast» → will yoki be expected to · Jarayon diagrammasi → present simple passive.
Namunalar — Examples
The graph shows the changes that took place between 1980 and 2000.
Grafik 1980-2000 yillarda ro‘y bergan o‘zgarishlarni ko‘rsatadi.
Consumption is projected to rise steadily until 2040.
Iste’mol 2040-yilgacha barqaror o‘sishi kutilmoqda.
Izoh — qachon ishlatiladi
Bu alohida grammatika emas, qoida — lekin Task 1 da eng ko‘p ball yo‘qotiladigan joy shu. Yozishdan oldin grafikning sanalariga qarang va zamonni bir marta tanlab, butun matnda saqlang.
Aralash grafik (2000-2030) bo‘lsa: o‘tgan qismga past simple, bashorat qismiga is projected to / will.
⚠️ Tez-tez qilinadigan xato
❌ The graph showed … → ✅ The graph shows … — grafik hozir ko‘rsatib turibdi, uning ma’lumoti esa o‘tmishda bo‘lishi mumkin.
O‘xshash shakllar va farqi
| past simple | grafikdagi yillar o‘tgan bo‘lsa — past simple |
| present perfect | grafik bugungi kunga qadar davom etsa — present perfect |
| as soon as / by the time / once | vaqt ergash gaplari — «... bilanoq, ... ga qadar, bir marta ... bo‘lsa» — ikkalasi ham zamon tanlash qoidasi — biri grafikda, biri ergash gapda |
| the process passive (Task 1) | jarayon diagrammasi tili — «avval ... qilinadi, so‘ng ... qilinadi» — jarayon diagrammasi doim present simple da yoziladi |
Shu ma’nodagi boshqa grammatikalar — Vaqt va ketma-ketlik — Time & sequence
present simple T1
present continuous T1
past simple T1
past continuous T3
present perfect T3
present perfect continuous T5
past perfect T4
future continuous T5
future perfect T6
would (past habit) T5
as soon as / by the time / once T4
the process passive (Task 1) T4
Hammasini jadvalda solishtirish